BASISKENNIS 3E KLAS.pptx

Moeilijke onderwerpen uit 3HInventarisatie

  • Scheidingsmethoden

  • Molecuulformules

  • Reactievergelijkingen kloppend maken

  • Chemisch rekeningen

1 / 48
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 48 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Moeilijke onderwerpen uit 3HInventarisatie

  • Scheidingsmethoden

  • Molecuulformules

  • Reactievergelijkingen kloppend maken

  • Chemisch rekeningen

INDELING VAN STOFFEN

Basis scheikunde uit de derde klasscheidingsmethoden

BEZINKEN & CENTRIFUGEREN

  • Bezinken en centrifugeren (= versneld doen bezinken) zijn scheidingsmethoden die berusten op een verschil in dichtheid tussen de verschillende stoffen van een mengsel.

  • Bezinken is een geschikte methode om een suspensie te scheiden in een vaste stof en een vloeistof.

  • Als de dichtheden dicht bij elkaar liggen zal het bezinken lang duren.

BEZINKEN & CENTRIFUGEREN

FILTREREN

  • Filtreren is een scheidingsmethode die berust op een verschil in deeltjesgrootte tussen de stoffen van een mengsel.

  • Filtreren is een geschikte methode om een suspensie te scheiden in een vaste stof en een vloeistof.

  • De vaste stof blijft hierbij op het filter liggen; dat is het residu.

  • De vloeistof gaat door het filter heen; dit noemt men het filtraat.

FILTREREN

Filtreren

  • Filterkoffie

  • zetten

INDAMPEN

  • Indampen is een scheidingsmethode die berust op een verschil in kookpunt.

  • Indampen is een geschikte methode op oplossingen van vaste stoffen te scheiden.

  • Het oplosmiddel (laag kookpunt) verdampt, de vaste stof blijft over.

INDAMPEN

Vriesdrogen

  • Vriesdrogen is een scheidingsmethode 

  • op basis van een verschil in smeltpunt. 

  • Vriesdrogen is een geschikte methode om van een oplosmiddel het  oplosmiddel van een vaste stof

  • (bv poeder voor injectievloeistof) te scheiden. 

  • De oplossing wordt snel ingevroren. Het oplosmiddel sublimeert, de vaste stof blijft over.

Vriesdrogen

DESTILEREN

  • Destilleren is een scheidingsmethode die berust op verschillen in kookpunt tussen de stoffen van een vloeistofmengsel.

  • Als een dergelijk mengsel wordt verhit, dan verdampt de stof met het laagste kookpunt eerst.

  • De damp wordt opgevangen en afgekoeld, waardoor condensatie optreedt.

  • De opgevangen vloeistof heet het destillaat. De stof die na het destilleren achterblijft noemt men het residu.

DESTILEREN

ADSORBEREN

  • Adsorberen is een scheidingsmethode die berust op een verschil in aanhechtingsvermogen van de componenten aan het oppervlak van een vaste stof.

  • Opgeloste kleurstoffen, smaakstoffen e.d. adsorberen sterker aan het oppervlak van bv. koolstofpoeder (norit) dan hun oplosmiddel.

  • Ook sommige gassen kunnen zich sterk hechten aan Norit.

ADSORBEREN

EXTRAHEREN

  • Extraheren is een scheidingsmethode die berust op een verschil in oplosbaarheid van de componenten in een bepaald oplosmiddel

  • Het oplosmiddel dat bij een extractie wordt gebruikt, heet het extractiemiddel.

  • Extraheren is een geschikte methode voor het scheiden van mengsels van vaste stoffen.

EXTRAHEREN

EXTRAHEREN

  • Ik heb een vloeibaar mengsel van

  • water, zout, ethanol en peper.

  • Maak een stappenplan om deze 4 stoffen van elkaar te scheiden met de scheidingsmethoden die je kent.

  • Ik heb een

  • fel oranje gekleurde vloeistof met suiker.

  • Maak een stappenplan om deze 3 stoffen van elkaar te scheiden met de scheidingsmethoden die je kent.

Refresh: reactieschema (de reactie in woorden)

  • Wanneer we water ontleden ontstaat er waterstofgas en zuurstofgas. Geef het reactie schema van deze reactie.

  • Reactieschema (algemeen)

  • Beginstof Eindstoffen

  • Invullen met de stoffen

  • Water Waterstofgas + Zuurstofgas

Wet van atoombehoud

  • De wet van atoombehoud

  • Atomen verdwijnen nooit, ook niet na een chemische reactie

  • De atoomsoorten vóór en ná de reactie gelijk.

  • Het aantal atomen vóór en ná de reactie gelijk.

En dan nu met molecuulformules

  • Wanneer we water ontleden ontstaat er waterstofgas en zuurstofgas. Geef de reactievergelijking van deze reactie.

  • Water  Waterstofgas + Zuurstofgas

  • H2O (l)  H2 (g) O2 (g)

CHECK......zijn:

De atoomsoorten vóór en ná de reactie gelijk?

Het aantal atomen vóór en ná de reactie gelijk?

En dan nu met molecuulformules

  • Water  Waterstofgas + Zuurstofgas

  • H2O (l)  H2 (g) O2 (g)

  • CHECK......zijn:

  • De atoomsoorten vóór en ná de reactie gelijk?

  • Het aantal atomen vóór en ná de reactie gelijk?

En dan nu met molecuulformules

  • CHECK:

  • H2O (l)  H2 (g) O2 (g)

  • De atoomsoorten vóór en ná de reactie gelijk?

  • Het aantal atomen vóór en ná de reactie gelijk?

  • 2 H2O (l)  2 H2 (g) O2 (g)

Een paar regels en tips

  • Begin met het kloppend maken van reactievergelijkingen altijd met het atoom dat in het minste aantal moleculen voorkomt. 

  • Begin met het molecuul dat uit het grootste aantal atomen bestaat 

  • Eindig bij het kloppend maken van reactievergelijkingen met een molecuul dat uit één atoomsoort bestaat (dus: O2, Cl2, Fe, Cu). 

  • Je mag NOOIT iets veranderen aan de moleculen zelf, WEL aan de aantallen

  • Geen breuken in je finale reactievergelijking, alleen hele getallen.

Reactievergelijking kloppend maken

  • We gooien een blokje natrium in water. Er ontstaat natriumhydroxide en waterstofgas

  • Stap 1: schrijf op wat er is gegeven

  • … Na + … H2O → … NaOH + … H2

  • Stap 2: Check de atoomsoorten en het aantal atomen per atoomsoort

  • De atoomsoorten vóór en ná de reactie gelijk?

  • Het aantal atomen vóór en ná de reactie gelijk

Reactievergelijking kloppend maken

  • We gooien een blokje natrium in water. Er ontstaat natriumhydroxide en waterstofgas

  • Stap 1: schrijf op wat er is gegeven

  • … Na + … H2O → … NaOH + … H2

  • Stap 2: Check de atoomsoorten en het aantal atomen per atoomsoort

  • De atoomsoorten vóór en ná de reactie gelijk?

  • Het aantal atomen vóór en ná de reactie gelijk

Reactievergelijking kloppend maken

  • We gooien een blokje natrium in water. Er ontstaat natriumhydroxide en waterstofgas

  • Stap 3: Speel met de coëfficiënten om het aantal atomen en atoomsoorten goed te krijgen

  • 1 Na + 1 H2O → 1 NaOH + ½ H2

  • Stap 4: Halve deeltjes bestaan niet dus wegwerken zoals bij wiskunde (alles x2)

  • 2 Na + 2 H2O → 2 NaOH + 1 H2

  • Stap 5: laat de 1 weg

  • 2 Na + 2 H2O → 2 NaOH + H2

  • Stap 6: zet de fase erbij door de tekst goed te lezen

  • 2 Na (s) + 2 H2O (l) → 2 NaOH (aq) + H2 (g)

Even oefenen

  1. Begin met het molecuul dat uit het grootste aantal (verschillende) atomen bestaat 

  2. Tel het aantal atomen van 1 soort links en rechts. Maak beide kanten kloppend. Het getal waarmee je moet vermenigvuldigen wordt de coefficient

  3. Eindig bij het kloppend maken van reactievergelijkingen met een molecuul dat uit één atoomsoort bestaat (dus: O2, Cl2, Fe, Cu). 

  4. Werk de eventuele breuk weg door de hele reactive vergelijking te vermeningvuldigen met een getal waardoor de breuk verwijnt

Even oefenen

REKENEN

Gehaltes

Bouw van een atoom

elektron

Proton

Positieve lading

Neutron

Neutrale lading

Het periodiek systeem in detail

Relatieve atoommassa

Atoombouw en -massa

  • De deeltjes in de kern bepalen de massa

  • Relatieve atoommassa = aantal deeltjes in de kern

  • Dus aantal protonen + aantal neutronen

  • Aantal protonen = atoomnummer

  • Aantal neutronen: Atoommassa – aantal protonen

  • Een atoom heeft een neutrale lading (=0)

  • Evenveel + als - lading

  • Aantal elektronen = aantal protonen

  • Bereken het aantal protonen, neutronen en elektronen van aluminiumatoom, Al.

  • Periodiek systeem:

  • Atoomnummer Al = 13

  • Atoommassa Al = 27 (altijd afronden)

  • Even rekenen

  • Aantal deeltjes in de kern: 27 (atoommassa)

  • Aantal protonen: 13 (atoomnummer)

  • Aantal neutronen: 14 (atoommassa – protonen)

  • Aantal electronen: 13 (atoomnummer)

De bouw van het atoomStap voor stap

Welk element is dit?

Aantal protonen (p): _______________

Deeltjes in de kern: _______________

Aantal neutronen (n):______________

Aantal electronen (e):______________

Welke periode: ______________

Welke groep: ______________

Metaal/niet-metaal *

*Streep door wat niet klopt

83

Welk element is dit?

Aantal protonen (p): _______________

Deeltjes in de kern: _______________

Aantal neutronen (n):______________

Aantal electronen (e):______________

Welke periode: ______________

Welke groep: ______________

Metaal/niet-metaal *

*Streep door wat niet klopt

83

Bi

209

Bismut

83

209 – 83 = 126

209

83

6

15

Vaste massaverhouding

  • Bij een reactie is er een vaste massaverhouding tussen:

    • massa’s van de beginstoffen

      • massa’s van de reactieproducten

  • voorbeeld

  • elektrolyse van water

  • water → waterstof + zuurstof

  • 9,0 : 1,0 : 8,0

Rekenen met de vaste massaverhouding

  • Uit hoeveel gram natriumchloride ontstaat 14,0 g chloor?

  • stap 1: reactieschema

    • natrium + chloor → natriumchloride

  • stap 2: verhoudingstabel eerste kolom: stofnamen

  • stap 3: verhoudingstabel tweede kolom massaverhouding

    • gegeven en gevraagde massa met eenheid in derde kolom

  • stap 4: berekening gevraagde massa

    • (2,5 × 14,0) : 1,5 = 23,3 g

    • antwoord: massa natriumchloride = 23,3 g

Overmaat en ondermaat

  • overmaat

  • Er is naar verhouding teveel van een beginstof aanwezig.

  • Van de stof die in overmaat is, blijft een gedeelte over.

  • ondermaat

  • Er is naar verhouding te weinig van een beginstof aanwezig.

  • De stof die in ondermaat is, reageert volledig.

Rekenen met de vaste massaverhouding

  • Bereken de overmaat waterstofchloride als 32,0 g waterstofchloride reageert met 13,0 g ammoniak tot salmiak.

  • stap 1: reactieschema

  • waterstofchloride + ammoniak → salmiak

  • 2,1 : 1,0

  • stap 2: verhoudingstabel eerste kolom: stofnamen

  • stap 3: verhoudingstabel tweede kolom massaverhouding gegeven massa ondermaat in derde kolom

  • stap 4: berekening verbruikte massa overmaat

    • (2,1 × 13,0) : 1,0 = 27,3 g

      • overmaat waterstofchloride 32,0 – 27,3 = 4,7 g

Rekenen met atoommassa’s

  • 2 H2O (l)  2 H2 (g) + O2 (g)

  • 2 2

  • water Waterstof Zuurstof

  • H = 2x 1u 2x 1u 2x 16u

  • O = 16u

  • 18u 2u 32u

  • 2 x 18u 2x 2u 1x 32u

  • 36 4 32

In een plaatje

Molecuulmassa

Totale massa

Verhouding