BS 4 - Zwanger worden.pptx

• newEditor

Thema 2 - Voortplanting

Basisstof 4 – Zwanger worden

Vandaag:

• Uitleg BS 4

• Zelf aan de slag

• Opdr. nakijken

Basisstof 4 – Zwanger worden

Ovulatie

1 keer per 4 weken komt er een eicel vrij uit de eierstok

• De eileiders vervoeren de eicel in de richting van de baarmoeder

• Een onbevruchte eicel blijft maar 12 tot 24 uur in leven

Niet bevrucht door zaadcel

• Na 24 uur sterft de eicel af in de eileider

• Resten worden opgenomen in het bloed

Wel bevrucht door zaadcel

• Als een eicel wel wordt bevrucht dan blijft hij wel in leven

Basisstof 4 – Zwanger worden

Vruchtbare periode

• Eicel blijft na de ovulatie 12 tot 24 uur in leven.

• Zaadcel kunnen na zaadlozing in het lichaam van de vrouw 2 tot 3 dagen in leven blijven

Elke 4 weken een korte periode van 4 of 5 dagen waarbinnen geslachtsgemeenschap tot bevruchting kan leiden: 3 dagen voor de ovulatie en 2 dagen na de ovulatie, dus dag 11 t/m dag 15 van de menstruatiecyclus

Wel zwanger!

Basisstof 4 – Zwanger worden

Vrijgekomen eicel kan worden bevrucht door een zaadcel

• ‘Vruchtbare periode’

• In de eileider

Bevruchte eicel gaat zich meteen delen en er ontstaat een klompje cellen

• Via de eileider naar de baarmoeder ->> innesteling vindt plaats (5 tot 7 dagen na ovulatie/bevruchting).

Baarmoederslijmvlies wordt niet afgestoten en er vindt geen menstruatie plaats -> ZWANGER

BS 4 - Bevruchting

Bevruchting

Het versmelten van de kern van een zaadcel met de kern van een eicel

• vindt plaats in de eileider

• is mogelijk na geslachtsgemeenschap in de vruchtbare periode

  • Ongeveer 3 dagen voor en 1 dag na de ovulatie

• een eicel kan maar door 1 zaadcel worden bevrucht

  • De kop van de zaadcel dringt de eicel binnen.

  • De zweepstaart blijft achter

  • De buitenste laag van de eicel wordt ondoordringbaar (andere zaadcellen hebben geen kans meer)

BS 4 – Zwanger worden

• IVF en ICSI: behandeling als zwanger worden niet lukt of bij een kinderwens door alleenstaande, lesbische of homoseksuele stellen.

• Bevruchting in laboratorium (buiten lichaam).

Processen in eierstok en baarmoederslijmvlies  wel bevruchting

Na bevruchting blijft het gele lichaam in stand in de eierstok.

Het gele lichaam blijft genoeg hormonen maken, het baarmoederslijm-

vlies blijft dik.

Er treedt geen nieuwe menstruatie op na dag 28.

Aantonen zwangerschap

• Embryo maakt het hormoon HCG

  • Gele lichaam blijft in stand.

  • Er gaan geen nieuwe follikels rijpen.

• Vanaf de eerste dag nadat de nieuwe menstruatie had moeten beginnen, dus 14 dagen na de ovulatie (en bevruchting).

• HCG in urine

Basisstof 4 – Zwanger worden

Een bevruchte eicel gaat zich delen en er ontstaat een klompje met cellen.

• Wordt vervoert naar baarmoeder via de eileider

Innesteling

Het klompje cellen zet zich vast in het baarmoederslijmvlies

• In de tijd tussen bevruchting en het vervoer van het klompje cellen naar de baarmoeder is het baarmoederslijmvlies dikker geworden.

• Het slijmvlies bevat ook veel bloedvaten

• Het duurt ongeveer 9 maanden voordat het klompje cellen uigegroeid is tot kind

Basisstof 4 – Zwanger worden

Zwangerschap

De toestand waarin een vrouw een bevruchte eicel, vervolgens embryo en foetus, in zich draagt. Duurt ongeveer 9 maanden.

• Embryo: het kind dat zich in de baarmoeder ontwikkelt, eerste weken t/m week 8

• Foetus: vanaf week 8 (maand 3) t/m de geboorte wordt het kind in de baarmoeder zo genoemd.

Voedsel voor het kind (embryo/foetus) in baarmoeder

• Eerste weken via baarmoederslijmvlies

• Daarna ontstaat de placenta (moederkoek)

Basisstof 4 – Placenta

Embryonale ontwikkeling

Basisstof 4 – Placenta / navelstreng

Placenta: deel van baarmoederwand waar bloed in bloedvaten van het embryo vlak langs bloed van de moeder stroomt.

• Stoffen kunnen worden uitgewisseld

  • Zuurstof en voedingsstoffen van moeder -> embryo

  • Afvalstoffen van embryo -> moeder

• Bloed blijft wel gescheiden

Navelstreng: verbindt het embryo met placenta

• Door de bloedvaten stroomt bloed van het embryo naar de placenta en terug.

• 2 slagaders (afvoer afvalstoffen baby) en 1 ader (toevoer zuurstof en voedingsstoffen)

Vruchtwater en 2 vruchtvliezen: beschermen het embryo tegen stoten, uitdroging en temperatuur wisseling.

Placenta

Basisstof 4 – Zwanger worden

In de afbeelding hiernaast zie je de

vruchtvliezen liggen met het vruchtwater erin.

Tussen de ontwikkelingen van het kind in de buik

door is de moeder klaargemaakt om te kunnen

voeden.

• Melkklieren in de borsten hebben zich ontwikkeld.

Aan de slag

• BS 4 maken: Opdr. 1 t/m 3 + 5 t/m 9 (opdr. 4 nog niet)

• Nakijken bs 3: met een andere kleur en verbeteren wat niet goed ging

Embryo  foetus  baby

Basisstof 4 - Tweelingen

• Eeneiige tweeling: ontstaat uit één bevruchte eicel

  • Bij de bevruchting is één zaadcel betrokken

  • Tijdens de eerste delingen van de bevruchte eicel laten cellen van elkaar los

  • Altijd van hetzelfde geslacht en hetzelfde genotype

• Twee-eiige tweeling: ontstaat als twee eicellen worden bevrucht

  • Bij de bevruchting zijn twee zaadcellen betrokken

  • Een twee-eiige tweeling kan van hetzelfde geslacht zijn, maar kan ook van een verschillend geslacht zijn

  • Eigen genotype