Uitleg geschiedenis vwo 4 H5 dekolonisatie en koude oorlog in Vietnam HSH
Thema: Dekolonisatie en Koude Oorlog in Vietnam: hoofdstuk 5
Geschiedenis vwo 4
Onderdelen in deze les
Thema: Dekolonisatie en Koude Oorlog in Vietnam: hoofdstuk 5
Geschiedenis vwo 4
Planning + lesdoel
Terugblik: checkvraag, chronologie en bespreken huiswerk.
Startbron: gedeelte uit A Rumor of War (Caputo, 1977) / trailer Platoon.
Uitleg: gevolgen van de oorlog voor VS-soldaten en Vietnamese boeren.
Oefenen: oefenexamenvragen + oefenstukje schrijven.
Lesdoelen:
Je kunt uitleggen wat de gevolgen van de Vietnamoorlog waren voor de Vietnamezen zelf, o.a. op economisch, moreel en agrarisch vlak.
Je kunt uitleggen waarom je de aanval op My Lai kunt zien als een oorlogsmisdaad.
Je kunt uitleggen wat de gevolgen van de Vietnamoorlog waren voor Amerikaanse soldaten, o.a. via het begin ‘oorlogstrauma’.
Checkvraag: einde oorlog, toekomst Vietnam
Betekenis driehoeksdiplomatie?
Hoe Nixon proberen te onderhandelen?
Wat zie je?
Hoe ziet de tekenaar het einde van de oorlog?
Wat gebeurde er uiteindelijk werkelijk?
Checkvraag: chronologische volgorde
Zet de volgende gebeurtenissen op de juiste chronologische volgorde:
De vredesakkoorden van Parijs worden gesloten.
Operatie Rolling Thunder.
De Akkoorden van Genève worden gesloten.
Tet-offensief.
Slag bij Dien Bien Phoe.
Val van Saigon, Vietnam wordt herenigd en communistisch.
Ho Chi Minh verklaart de onafhankelijkheid in het machtsvacuüm.
Bespreken huiswerk
Startbronnen: gedeelte uit A Rumor of War / Platoon
Philip Caputo: Vietnamveteraan:
Vocht in Vietnam vanaf maart 1965, 16 maanden lang.
Schade op fysiek en geestelijk niveau.
1977: publiceren boek over zijn oorlogservaringen.
Betrouwbare bron? Hoe beschrijft hij het leven in Vietnam tijdens de oorlog? Gevolgen voor soldaten?
Trailer Platoon: https://www.youtube.com/watch?v=KztP7SKe0uk
Gevolgen oorlog voor Vietnamese samenleving
Gevolgen oorlog voor de Vietnamese samenleving:
Agrarisch (landbouw): ‘s nachts zaaien en oogsten, bombardementen op landbouwgronden, gedwongen bescherming in ‘versterkte dorpen’ werd door boeren gezien als bezetting én dorpen vaak aangevallen.
Economie en onderwijs: door bombardementen kwamen fabrieken, scholen en soms hele dorpen ondergronds, oorlogseconomie (economie gericht op productie voor oorlog, geleid door overheid) voornamelijk gerund door vrouwen.
Moreel: veel mannen ingeschakeld bij oorlogsvoering, groot aantal vluchtelingen (vooral naar de steden toe) die zich aansloten bij Vietcong of Zuid-Vietnamese regering.
Explosieve groei steden, toename criminaliteit en prostitutie.
Waarom vluchten van platteland?
Burgerbevolking Vietnam betrokken
1967: Noord-Vietnamese hulptroepen herstellen onderdelen van de infrastructuur (ook voor voedsel) na Amerikaanse bombardementen
In Noord-Vietnam (Hanoi) houden kinderen betonnen eenmansschuilgaten schoon (die bescherming geven).
Herhaling: afnemende steun: demoralisatie soldaten (‘oorlogsmoe’)
Moraal = sfeer, stemming, hoeveelheid motivatie om door te vechten.
1968: half miljoen Amerikaanse soldaten in Vietnam. Gedurende de Vietnamoorlog vindt er steeds meer demoralisatie plaats onder de soldaten (= afnemende steun en motivatie voor oorlog), redenen:
Uitzichtloosheid oorlog: geen zicht op einde, Vietcong/Noord-Vietnam leken onoverwinnelijk, geen winst in terrein (alleen in aantal slachtoffers).
Ook slechte omstandigheden soldaten: ver van huis, tropisch klimaat (hitte), tropische ziektes.
Toename drugsgebruik, deserteurs (vluchten) en ‘fragging’.
Onvoorspelbaarheid tegenstander: guerrilla van Vietcong, wie hoort erbij? In jungle overal strijders en boobytraps…
Tet-offensief (1968) laat zien: geen van beide kanten kan winnen: waarom vechten we nog door…?
Lot van jonge Amerikaanse soldaten
Groot aantal jonge dienstplichtigen, gemiddeld 19 jaar.
Soldaten uit Amerika hadden geen idee wat hen te wachten stond…, maar praktijk:
Tropisch klimaat: zware omstandigheden, hitte, ziektes.
Geen voorbereiding (materieel/mentaal) op guerrillatactieken, ‘onzichtbare vijand’, grote onzekerheid, moeizaam verloop oorlog.
Geen voorbereiding op getuigen zijn van burgerslachtoffers en medesoldaten die sterven.
Vijandige houding van veel Zuid-Vietnamezen.
Prent van de Vietcong: strategie
Wat zie je?
Wie in voordeel, waarom?
Gevolgen zware omstandigheden soldaten VS
Gevolgen van de uitzichtloosheid en onzekerheid in de oorlog:
- Afvragen: waarom vechten we hier zo ver van huis (‘we had no homefront’).
Gevoelens van angst, verdriet en frustratie.
‘Afleiding’ door: drugsgebruik (60%), rassenhaat, oorlogsmisdaden en desertie
Desertie = vluchten uit het leger (in totaal: 5.000 definitief).
Rassenhaat: zwarte militairen gediscrimineerd door witte officieren/soldaten.
Later thuis: oorlogstrauma’s = grote mentale problemen (angst, slecht slapen, nachtmerries, etc.) door oorlogservaringen.
Prent: lot van zwarte soldaten
- Waar doelt de bronmaker op met zijn tekst?
- Situatie binnen- en buitenland?
Prent verschenen in de New York Herald Tribute met de tekst: ‘Dear son, I’m proud that you’re defending the freedom w’re trying to get.’
Bloedbad in My Lai (1968)
Bloedbad aangericht door Amerikaanse soldaten in Zuid-Vietnamese dorp My Lai, want: dorp zou een Vietcongdorp zijn…
oorlogsmisdaad.
Inlichtingendienst zei: er zijn 250 Vietcongstrijders, soldaten vonden niemand.
400-500 dorpelingen gedood, enkel burgers.
Gevolg voor thuisfront (via media, tv/radio): burgers VS keren zich tegen Vietnamoorlog door zien oorlogsmisdaden (protesten)…
Uiteindelijk: enkele officieren voor rechtbank, luitenant Calley krijgt levenslang.
Afbeeldingen My Lai: wie gedood?
Afbeeldingen uit fotoreportage van Ron Haeberle in Amerikaanse blad Life. Hij was ooggetuige van het bloedblad. Zijn reportage zorgde voor veel opschudding in de samenleving.
https://www.youtube.com/watch?v=OJZTycsmiJw
Representativiteit = algemeen voorbeeld voor iets?
Oorlogsmisdaden: My Lai wel of niet representatief voor gedrag Amerikaanse soldaten in Vietnam?
Citaat van Vietnamveteraan John Kerry voor de Commissie Buitenlandse Zaken van de Senaat, 22 april 1971. Hij sprak over een onderzoek onder 150 veteranen, waarvan velen een hoge rang hadden:
‘Het waren geen losse incidenten, maar misdaden die dagelijks werden gepleegd met volledig medeweten van officieren van alle rangen. Zij vertelden dat zij soms zelf hadden verkracht, oren (van doden) hadden afgesneden, hoofden (van doden) hadden afgesneden, telefoondraden aan geslachtsdelen hadden vastgemaakt en er stroom op hadden gezet, ledematen hadden afgehakt, lijken hadden opgeblazen, in het wilde weg op burgers hadden geschoten, dorpen met de grond gelijk hadden gemaakt, vee en honden voor de lol hadden doodgeschoten, voedselvoorraden hadden vergiftigd en overal het platteland van Zuid-Vietnam hadden geteisterd bovenop de gewone verwoesting van de oorlog.’
Aan de slag… 15 min.
Representatief = algemeen kenmerk/voorbeeld, illustratief.
Verband = wat het met elkaar te maken heeft (relatie), bijvoorbeeld:
Oorzaak-gevolg.
Afzwakken.
Versterken (stimuleren).
Welkom bij geschiedenis!
Ga aub zitten volgens plattegrond, pak je map/schrift, pennen en Heilige Boekje Vietnam.
Mobiel in je tas.
Planning + lesdoel
Terugblik: 9 in 5 + bespreken huiswerk.
Kwaliteit van antwoorden: vergelijk + oefenvraag.
Uitleg/werken aan PO-portfolio.
(Eventueel: start kijken film Platoon.)
Lesdoel:
- Je weet waar een volledig antwoord op een (bron)vraag aan voldoet (dus: je hebt besef van kwaliteit).
Terugblikopdracht: 9 in 5 (5 min.)
Beantwoord in stilte zoveel mogelijk van deze vragen in je schrift, voor jezelf, geen overleg. Je weet altijd meer dan je denkt (!)
Bespreken huiswerk
Oorlogsmisdaden: vergelijk Hiroshima en My Lai…
Leg tussen de volgende zinnen steeds het verband uit:
Verband 1:
Na het Tet-offensief beseft Amerika zich dat de Vietnamoorlog niet te winnen valt.
Nixon start met de driehoeksdiplomatie.
Verband 2:
Guerrillatactiek van de Vietcong.
Toename van drugsgebruik onder Amerikaanse soldaten in Vietnam.
Verband 3:
Bloedbad van My Lai.
Toenemend protest over de oorlog in de Amerikaanse samenleving.
Kwaliteitsbesef: waar voldoet een goed en volledig antwoord aan?
Inhoud…
Vorm…
Hoe volledig antwoord op een bronvraag?
Veel uitleggen (!), meedere zinnen, vraag herhalen
Opbouw antwoord:
- ik weet… (geleerde begrippen/ontwikkelingen).
- ik zie/ik lees… (wat uit de bron gehaald: beschrijven wat je ziet of citaat: ‘De man t/m huis gegaan.’).
- dus… (antwoord geven op de vraag, eigen woorden antwoorden, bron verwerken).
Samen oefenen: volledig antwoord geven op bronvraag
Oefenen: schrijf het perfecte antwoord op je blad bij de opgave.
Veel uitleggen (!), meedere zinnen, vraag herhalen
Opbouw antwoord:
- ik weet… (geleerde begrippen/ontwikkelingen).
- ik zie/ik lees… (wat uit de bron gehaald: beschrijven wat je ziet of citaat: ‘De man t/m huis gegaan.’).
- dus… (antwoord geven op de vraag, eigen woorden antwoorden, bron verwerken).
Tips voor leren SO (komende les)
Gebruik je aantekeningen en PowerPoints Hulsebosch heel goed. Oefen ook met oefenvragen uit de lessen. Gebruik ook je Heilige Boekje, inclusief vaardigheden.
SO telt mee voor je PO-Portfolio (voor rapportcijfer).
Wat leer je voor de SO?
Tekst in je Heilige Boekje Vietnam: hoofdstuk 1 t/m 4.
Je aantekeningen uit de lessen (!)
PowerPoints van Hulsebosch (staan op Teams).
Letterlijk leren: topografie Vietnam én begrippen: Quizlet begrippen SO Vietnam.
Betekenis historische vaardigheden, zoals betrouwbaarheid, eenzijdigheid, continuïteit, etc.
Neem de opdrachten uit de lessen nog eens door als oefening/test jezelf. Zo oefen je met de stof.
Uitleg PO-Portfolio: schrijven fragment egodocument
Schrijven egodocument van personage naar keuze, bijv. soldaat VS, Vietcongstrijder of Zuid-Vietnamese boer.
Wees creatief, maar wel historische juistheid.
Verwerken: eenzijdig beeld én verandering (discontinuïteit).
Inleveren: donderdag 14 november, op papier.
Het fragment is een eenzijdige beschrijving van de oorlog.
Het fragment bevat een discontinuïteit (verandering).
Het verwerken van historische informatie uit de lessen geschiedenis of zelf gevonden informatiebronnen.
Historische juistheid.
Creativiteit en inlevingsvermogen.
Correct gebruik van de Nederlandse taal (spelling, grammatica).
Netheid (net papier en nette schrijfwijze).
400-500 woorden (ongeveer, meer is niet zo erg).
Film Vietnamoorlog: Platoon (1986)
Verhaal van VS-infanterist Chris Taylor in Vietnam
- Naast strijd tegen Vietcong ook onderlinge strijd: sergeant Barnes (moreel slecht geweten) sergeant Elias (moreel goed geweten).
Kijkvragen: welke kenmerken Vietnamoorlog terugzien én hoe beoordeel je de strijd tussen Barnes en Elias?
Drie gegevens, hoe maakt dit Platoon meer of minder betrouwbaar?
De film is gedeeltelijk gebaseerd op de oorlogservaringen van regisseur Oliver Stone, die zelf naar Vietnam ging als soldaat.
De film moest de productiekosten terugverdienen.
De film diende gedeeltelijk als manier waarop regisseur Stone zijn eigen oorlogstrauma’s kon verwerken. Er zaten immers veel heftige oorlogsscènes in.
