Theater in de 19e eeuw: de Romantiek
Theater in de 19e eeuw: de Romantiek
Deze slide heeft geen instructies
Hoe is je voorbereiding voor deze les (uitlegvideo over Theater + leerdoelen uitwerken)?
Ik heb geen huiswerk gezien en gemaakt.
Ik heb een deel van de uitlegvideo bekeken.
Ik heb de hele uitlegvideo bekeken.
Ik heb de video bekeken en de leerdoelen uitgewerkt.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat weet jij nog over Romantische muziek?
Deze slide heeft geen instructies
Theater in de 19e eeuw: de Romantiek
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen:
• Je kunt toelichten welk gevolg het verdwijnen van de adel had voor de inkomsten van het theater.
• Je kunt uitleggen waarom theater zo populair werd in de 19e eeuw.
• Je kunt uitleggen hoe rijke burgers zich onderscheiden van het overige publiek in het theater.
• Je kunt uitleggen waaruit blijkt dat Opéra Garnier een plek was om te pronken.
• Je kunt drie typisch romantische thema’s noemen die voorkomen in de opera’s en toneelstukken.
• Je kunt aan de hand van vier kenmerken van melodrama uitleggen hoe werd ingespeeld op de gevoelens van het publiek.
• Je kunt uitleggen wat Wagner bedoelde met een Gesamtkunstwerk en wat een leidmotief is.
• Je kunt toelichten op welke manieren Wagner zijn Festspielhaus in Bayreuth vernieuwde om de toneelillusie te versterken en de aandacht van het publiek op de voorstelling te richten.
• Je kunt uitleggen wat de begrippen aria en recitatief betekenen in een opera.
• Je kunt uitleggen wat de kenmerken zijn van de Grand Opéra en de operette.
• Je kunt toelichten hoe de verlichting in 19e-eeuwse theaters veranderde en welke voordelen dit met zich meebracht.
Deze slide heeft geen instructies
Met welke 'middelen' kan je theater vormgeven?
Deze slide heeft geen instructies
Theatervormgeving:
Locatie
Decor
Kostuum
Grime en hairstyling
Rekwisieten
Attributen
Belichting
Muziek
Geluid en geluidseffecten
Vormgeving theater
Spel:
Lichaam
Stem
Speelstijl
Mise-en-scène
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen:
• Je kunt toelichten welk gevolg het verdwijnen van de adel had voor de inkomsten van het theater.
• Je kunt uitleggen waarom theater zo populair werd in de 19e eeuw.
• Je kunt uitleggen hoe rijke burgers zich onderscheiden van het overige publiek in het theater.
• Je kunt uitleggen waaruit blijkt dat Opéra Garnier een plek was om te pronken.
• Je kunt drie typisch romantische thema’s noemen die voorkomen in de opera’s en toneelstukken.
• Je kunt aan de hand van vier kenmerken van melodrama uitleggen hoe werd ingespeeld op de gevoelens van het publiek.
• Je kunt uitleggen wat Wagner bedoelde met een Gesamtkunstwerk en wat een leidmotief is.
• Je kunt toelichten op welke manieren Wagner zijn Festspielhaus in Bayreuth vernieuwde om de toneelillusie te versterken en de aandacht van het publiek op de voorstelling te richten.
• Je kunt uitleggen wat de begrippen aria en recitatief betekenen in een opera.
• Je kunt uitleggen wat de kenmerken zijn van de Grand Opéra en de operette.
• Je kunt toelichten hoe de verlichting in 19e-eeuwse theaters veranderde en welke voordelen dit met zich meebracht.
Deze slide heeft geen instructies
Theaters moesten vanaf nu hun inkomsten halen uit de kaartverkoop. De groeiende middenklasse, de bourgeoisie, had meer geld en vrije tijd, waardoor theaterbezoek een groot onderdeel van het uitgaansleven werd.
Om zo veel mogelijk publiek te trekken, kwam er een gevarieerd aanbod dat zowel rijke burgers als arbeiders aansprak: verschillende genres: historisch theater, melodrama, opera, Grand Opéra, operette…en aan eind 19e eeuw naturalistisch drama en Verisme in de opera. Daarnaast ook variété in de vaudevilletheaters.
Theaters werden zo ontworpen dat ze sociale ontmoetingsplekken werden, waar het draaide om zien en gezien worden.
Leerdoelen:
• Je kunt toelichten welk gevolg het verdwijnen van de adel had voor de inkomsten van het theater.
• Je kunt uitleggen waarom theater zo populair werd in de 19e eeuw.
• Je kunt uitleggen hoe rijke burgers zich onderscheiden van het overige publiek in het theater.
• Je kunt uitleggen waaruit blijkt dat Opéra Garnier een plek was om te pronken.
• Je kunt drie typisch romantische thema’s noemen die voorkomen in de opera’s en toneelstukken.
• Je kunt aan de hand van vier kenmerken van melodrama uitleggen hoe werd ingespeeld op de gevoelens van het publiek.
• Je kunt uitleggen wat Wagner bedoelde met een Gesamtkunstwerk en wat een leidmotief is.
• Je kunt toelichten op welke manieren Wagner zijn Festspielhaus in Bayreuth vernieuwde om de toneelillusie te versterken en de aandacht van het publiek op de voorstelling te richten.
• Je kunt uitleggen wat de begrippen aria en recitatief betekenen in een opera.
• Je kunt uitleggen wat de kenmerken zijn van de Grand Opéra en de operette.
• Je kunt toelichten hoe de verlichting in 19e-eeuwse theaters veranderde en welke voordelen dit met zich meebracht.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen:
• Je kunt toelichten welk gevolg het verdwijnen van de adel had voor de inkomsten van het theater.
• Je kunt uitleggen waarom theater zo populair werd in de 19e eeuw.
• Je kunt uitleggen hoe rijke burgers zich onderscheiden van het overige publiek in het theater.
• Je kunt uitleggen waaruit blijkt dat Opéra Garnier een plek was om te pronken.
• Je kunt drie typisch romantische thema’s noemen die voorkomen in de opera’s en toneelstukken.
• Je kunt aan de hand van vier kenmerken van melodrama uitleggen hoe werd ingespeeld op de gevoelens van het publiek.
• Je kunt uitleggen wat Wagner bedoelde met een Gesamtkunstwerk en wat een leidmotief is.
• Je kunt toelichten op welke manieren Wagner zijn Festspielhaus in Bayreuth vernieuwde om de toneelillusie te versterken en de aandacht van het publiek op de voorstelling te richten.
• Je kunt uitleggen wat de begrippen aria en recitatief betekenen in een opera.
• Je kunt uitleggen wat de kenmerken zijn van de Grand Opéra en de operette.
• Je kunt toelichten hoe de verlichting in 19e-eeuwse theaters veranderde en welke voordelen dit met zich meebracht.
Deze slide heeft geen instructies
Welkom in de les!
- Actieve startopdracht
- Leerdoelencheck (Ik ken de leerstof over theater in de 19e eeuw.)
- Oefenvraag (Ik kan de leerstof toepassen en mijn antwoord volledig verwoorden.)
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen:
• Je kunt toelichten welk gevolg het verdwijnen van de adel had voor de inkomsten van het theater.
• Je kunt uitleggen waarom theater zo populair werd in de 19e eeuw.
• Je kunt uitleggen hoe rijke burgers zich onderscheiden van het overige publiek in het theater.
• Je kunt uitleggen waaruit blijkt dat Opéra Garnier een plek was om te pronken.
• Je kunt drie typisch romantische thema’s noemen die voorkomen in de opera’s en toneelstukken.
• Je kunt aan de hand van vier kenmerken van melodrama uitleggen hoe werd ingespeeld op de gevoelens van het publiek.
• Je kunt uitleggen wat Wagner bedoelde met een Gesamtkunstwerk en wat een leidmotief is.
• Je kunt toelichten op welke manieren Wagner zijn Festspielhaus in Bayreuth vernieuwde om de toneelillusie te versterken en de aandacht van het publiek op de voorstelling te richten.
• Je kunt uitleggen wat de begrippen aria en recitatief betekenen in een opera.
• Je kunt uitleggen wat de kenmerken zijn van de Grand Opéra en de operette.
• Je kunt toelichten hoe de verlichting in 19e-eeuwse theaters veranderde en welke voordelen dit met zich meebracht.
Deze slide heeft geen instructies
Melodrama
Spectaculaire melodrama's moesten veel publiek trekken. Speelstijl verandert om het grote publiek (ook achterin de zaal) te bereiken:
- Emoties worden maximaal uitvergroot> grote gebaren + achtergrondmuziek;
- Oppervlakkige verhaallijn met dezelfde goede/foute types (boef, verleidelijke vrouw, held)
- Spectaculaire visuele effecten > rook, donker/bliksem bij storm of brandscènes.
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen:
• Je kunt toelichten welk gevolg het verdwijnen van de adel had voor de inkomsten van het theater.
• Je kunt uitleggen waarom theater zo populair werd in de 19e eeuw.
• Je kunt uitleggen hoe rijke burgers zich onderscheiden van het overige publiek in het theater.
• Je kunt uitleggen waaruit blijkt dat Opéra Garnier een plek was om te pronken.
• Je kunt drie typisch romantische thema’s noemen die voorkomen in de opera’s en toneelstukken.
• Je kunt aan de hand van vier kenmerken van melodrama uitleggen hoe werd ingespeeld op de gevoelens van het publiek.
• Je kunt uitleggen wat Wagner bedoelde met een Gesamtkunstwerk en wat een leidmotief is.
• Je kunt toelichten op welke manieren Wagner zijn Festspielhaus in Bayreuth vernieuwde om de toneelillusie te versterken en de aandacht van het publiek op de voorstelling te richten.
• Je kunt uitleggen wat de begrippen aria en recitatief betekenen in een opera.
• Je kunt uitleggen wat de kenmerken zijn van de Grand Opéra en de operette.
• Je kunt toelichten hoe de verlichting in 19e-eeuwse theaters veranderde en welke voordelen dit met zich meebracht.
Deze slide heeft geen instructies
Wagner
Groot operavernieuwer.
Opera's moesten volgens hem één doorlopende geheel worden...een
'GESAMTKUNSTWERK'= totaalkunstwerk waarin muziek, tekst, toneel en zang naadloos samenkomen en elkaar versterken.
Functie: Door de integratie van kunstvormen werden alle zintuigen tegelijk geprikkeld waardoor een totaalervaring bij de beschouwer ontstond.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wagner
Mythen, sagen, legenden als onderwerp.
Muziek wordt doorgecomponeerd.
'LEITMOTIV' (LEIDMOTIEF)=
een muzikaal thema (korte melodie) dat in een opera steeds terugkeert als in de tekst of op het toneel een bepaalde figuur, gedachte of voorwerp verschijnt. Dit wordt ook gebruikt voor emoties/gedachten.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen:
• Je kunt toelichten welk gevolg het verdwijnen van de adel had voor de inkomsten van het theater.
• Je kunt uitleggen waarom theater zo populair werd in de 19e eeuw.
• Je kunt uitleggen hoe rijke burgers zich onderscheiden van het overige publiek in het theater.
• Je kunt uitleggen waaruit blijkt dat Opéra Garnier een plek was om te pronken.
• Je kunt drie typisch romantische thema’s noemen die voorkomen in de opera’s en toneelstukken.
• Je kunt aan de hand van vier kenmerken van melodrama uitleggen hoe werd ingespeeld op de gevoelens van het publiek.
• Je kunt uitleggen wat Wagner bedoelde met een Gesamtkunstwerk en wat een leidmotief is.
• Je kunt toelichten op welke manieren Wagner zijn Festspielhaus in Bayreuth vernieuwde om de toneelillusie te versterken en de aandacht van het publiek op de voorstelling te richten.
• Je kunt uitleggen wat de begrippen aria en recitatief betekenen in een opera.
• Je kunt uitleggen wat de kenmerken zijn van de Grand Opéra en de operette.
• Je kunt toelichten hoe de verlichting in 19e-eeuwse theaters veranderde en welke voordelen dit met zich meebracht.
Deze slide heeft geen instructies
Bayreuth
In 1874 bouwde Wagner buiten stadscentrum een
schouwburg (Festspielhaus) voor zijn opera's.
Deze voldeed aan zijn wensen:
- Amfitheater als inspiratie (goed zicht op podium,
akoestiek zorgt voor optimaal geluid)
- Zaalverlichting ging uit tijdens de voorstellingen,
zodat de aandacht naar het podium gericht werd.
- Orkest onder podium in orkestbak.
- Diep toneel met ruimte voor grote decorstukken en decorwisselingen
- Nieuwste technieken voor effecten (licht, geluid, mist, vuur)
- Na aanvang niet meer naar binnen.
>> Géén marmer, goud, spiegels, loges of versierde balkons.
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen:
• Je kunt toelichten welk gevolg het verdwijnen van de adel had voor de inkomsten van het theater.
• Je kunt uitleggen waarom theater zo populair werd in de 19e eeuw.
• Je kunt uitleggen hoe rijke burgers zich onderscheiden van het overige publiek in het theater.
• Je kunt uitleggen waaruit blijkt dat Opéra Garnier een plek was om te pronken.
• Je kunt drie typisch romantische thema’s noemen die voorkomen in de opera’s en toneelstukken.
• Je kunt aan de hand van vier kenmerken van melodrama uitleggen hoe werd ingespeeld op de gevoelens van het publiek.
• Je kunt uitleggen wat Wagner bedoelde met een Gesamtkunstwerk en wat een leidmotief is.
• Je kunt toelichten op welke manieren Wagner zijn Festspielhaus in Bayreuth vernieuwde om de toneelillusie te versterken en de aandacht van het publiek op de voorstelling te richten.
• Je kunt uitleggen wat de begrippen aria en recitatief betekenen in een opera.
• Je kunt uitleggen wat de kenmerken zijn van de Grand Opéra en de operette.
• Je kunt toelichten hoe de verlichting in 19e-eeuwse theaters veranderde en welke voordelen dit met zich meebracht.
Deze slide heeft geen instructies
Opera
Ouverture: Opera begint met gesloten doek, muzikale thema's uit de opera worden ten gehore gebracht.
Recitatief: gezongen tekst in spreekstijl ('zingspreken') met als doel het verhaal (dialogen) te vertellen.
Aria: lied waarin zanger uiting geeft aan zijn gemoedstoestand (emotie/gevoel) én laat horen hoe goed diegene kan zingen.
Deze slide heeft geen instructies
Opera
Muziektheater: combinatie muziek en toneel.
Rond 1600 ontstaan in Italië.
Genres in 19e eeuw:
- Grand Opéra: groots opgezet, nadruk op kostuums, decor, enscenering. (Meyerbeer)
- Operette: lichtere, humoristische tegenhanger van serieuze opera (breed publiek, subtiele maatschappijkritiek).
- Veristische opera - Italiaans operagenre dat de gewone man centraal stelde. (Mascagni)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen:
• Je kunt toelichten welk gevolg het verdwijnen van de adel had voor de inkomsten van het theater.
• Je kunt uitleggen waarom theater zo populair werd in de 19e eeuw.
• Je kunt uitleggen hoe rijke burgers zich onderscheiden van het overige publiek in het theater.
• Je kunt uitleggen waaruit blijkt dat Opéra Garnier een plek was om te pronken.
• Je kunt drie typisch romantische thema’s noemen die voorkomen in de opera’s en toneelstukken.
• Je kunt aan de hand van vier kenmerken van melodrama uitleggen hoe werd ingespeeld op de gevoelens van het publiek.
• Je kunt uitleggen wat Wagner bedoelde met een Gesamtkunstwerk en wat een leidmotief is.
• Je kunt toelichten op welke manieren Wagner zijn Festspielhaus in Bayreuth vernieuwde om de toneelillusie te versterken en de aandacht van het publiek op de voorstelling te richten.
• Je kunt uitleggen wat de begrippen aria en recitatief betekenen in een opera.
• Je kunt uitleggen wat de kenmerken zijn van de Grand Opéra en de operette.
• Je kunt toelichten hoe de verlichting in 19e-eeuwse theaters veranderde en welke voordelen dit met zich meebracht.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen:
• Je kunt uitleggen waar naturalistische toneelstukken of veristische opera’s inhoudelijk over gaan.
• Je kunt aan de hand van voorbeelden uit Hoop van Zegen, La Traviata of Madame Butterfly uitleggen hoe de vormgeving (speelstijl, decor, muziek) aansluit bij het naturalisme/verisme.
Deze slide heeft geen instructies
Realisme
in de
schilderkunst
Deze slide heeft geen instructies
Verisme (opera)
Tussen 1875-1900
Waarheidsgetrouwheid (vero=waar)
Opera's gaan over het leven van gewone mensen in alledaagse situaties.
Tegenstellingen als absolute liefde - extreem lijden staan centraal.
- Vb. een jonge vrouw uit Parijs sterft aan tuberculose (La Traviata).
Deze slide heeft geen instructies
Bekijk de scène (vanaf 4:19 min.) waarin Butterfly zelfmoord pleegt met een zwaard. De regisseur heeft dit gestileerd weergegeven. Leg aan de hand van twee voorbeelden uit het fragment uit hoe de regisseur dit bloedbad gestileerd heeft verbeeld.
Deze slide heeft geen instructies
Naturalistisch theater
Tussen 1880-1900
Theater waarin een perfecte illusie van de werkelijkheid wordt weergegeven.
De schaduwzijde van de maatschappij:
- de opkomende arbeidersklasse;
- de toenemende verpaupering;
- de uitbuiting door de bezittende klasse;
Herman Heijermans, toneelstuk 'Op hoop van zegen'.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe noem je dit gedeelte van de opera? Leg ook uit wat de functie hiervan is.
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen:
• Je kunt uitleggen waar naturalistische toneelstukken of veristische opera’s inhoudelijk over gaan.
• Je kunt aan de hand van voorbeelden uit Hoop van Zegen, La Traviata of Madame Butterfly uitleggen hoe de vormgeving (speelstijl, decor, muziek) aansluit bij het naturalisme/verisme.
Deze slide heeft geen instructies
Leg uit wat met de term 'vierde wand' wordt bedoeld.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Revues (variété/vaudeville)
- Puur amusement voor het grote publiek.
- Allerlei artiesten met diverse afwisselende acts treden op: jongleurs, goochelacts, acrobaten, cabaret, zang en dans.
- Ontstaan op marktpleinen, maar verplaatst naar grote revuetheaters: Moulin Rouge, Folies Bergère.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Verdi
Grootste operacomponist van Italië.
Opera als menselijk drama:
- Sterke emotionele situaties
- Scherpe contrasten
- Vlotte handelingen
Opwindende en krachtige melodieën en ritmes.
Deze slide heeft geen instructies
Drama
Victor Hugo - 'Hernani'/ 'Les Miserables'/ 'Klokkenluider van de Notre Dame'
'Kunst moet toegankelijk zijn voor het hele volk, niet alleen voor de elite.'
- Stelt de dagelijkse problemen uit de samenleving aan de orde.
- Klaagt Franse rechtssysteem en sociale wetten aan in zijn stukken.
- Begrijpelijke spreektaal.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies