Digitale geletterdheid - les 1

• Digitale Geletterdheid
• HBO
• Studiejaar 1

Digitale geletterdheid

Remon Kragtwijk

ICT medewerker

OOP

Waarom is digitale geletterdheid nodig?

4 domeinen Digitaal geletterdheid

Mediawijsheid

Practische ICT-Basisvaardigheden

Computational thinking

Digitale informatievaardigheden

Digitale geletterdheid

kennis verwerven over digitale technologie

omgaan met digitale technologie

kritisch en (zelf)bewust gebruiken van de mogelijkheden van digitale technologie

inschatten van kansen en risico’s die het gebruik van digitale technologie met zich meebrengt

Voorbeeld 

Een normale dag in de stad

Bij welk onderdeel van digitale geletterdheid hoort dit filmpje?

1. Mediawijsheid
2. Informatie-vaardigheden
3. ICT-basisvaardigheden
4. Computational Thinking

Waarom?

Mediawijsheid gaat over hoe je bewust, kritisch en actief omgaat met media. Het delen van informatie online — zoals berichten, foto's, video's of nieuws — vraagt om inzicht in:

Privacy en veiligheid (wat deel je wel of niet?)

Doelgroep en impact (wie ziet het en wat doet het met anderen?)

Betrouwbaarheid van informatie (is het waar wat je deelt?)

Digitale etiquette (hoe communiceer je respectvol online?)

Mediawijsheid

Bij mediawijsheid gaat het om het kritisch én bewust omgaan met digitale media in de samenleving. Ook hier hebben leerlingen een basis van kennis en vaardigheden nodig waardoor ze op een passende en veilige wijze met media kunnen omgaan en weten wat ze wel of beter niet kunnen doen.

Wat is een belangrijk kenmerk van nepnieuws?

1. Het is altijd grappig bedoeld
2. Het bevat vaak emotionele of schokkende titels
3. Het komt alleen voor op sociale media
4. Het is altijd makkelijk te herkennen

Toelichting

Nepnieuws gebruikt vaak sensationele koppen om aandacht te trekken en gedeeld te worden.

praktische ict-vaardigheden

Bij praktische ICT-vaardigheden gaat het om het benutten van de mogelijkheden van digitale technologie en inzicht hebben in de werking van digitale apparaten. Op allerlei momenten binnen en buiten school komen leerlingen in aanraking met digitale technologie en digitale apparaten. Om hier op een passende manier gebruik van te kunnen maken én over dit gebruik ook na te kunnen denken, moeten leerlingen over basiskennis en - vaardigheden beschikken op dit gebied. Praktische ICT-vaardigheden zijn de basis voor de andere domeinen van digitale geletterdheid.

Wat is een veilig wachtwoord?

1. 123456
2. MijnNaam2020
3. !Q2w#E4r%T6y
4. Wachtwoord!

Toelichting

Correct antwoord: C) !Q2w#E4r%T6y

Toelichting:

Een sterk wachtwoord is:

Lang genoeg (minimaal 12 tekens is aanbevolen)

Complex (combinatie van hoofdletters, kleine letters, cijfers en speciale tekens)

Onvoorspelbaar (geen persoonlijke gegevens of veelvoorkomende woorden)

Welke van de volgende tools is het meest geschikt voor online samenwerking?

1. Photoshop
2. Microsoft Teams
3. VLC Media Player
4. WinRAR

Toelichting:

Correct antwoord: B) Microsoft Teams

Microsoft Teams is speciaal ontworpen voor online samenwerking. 

Het biedt functies zoals: Chatten en videobellen

Bestanden delen en gezamenlijk bewerken

Werken in kanalen en teams

Integratie met andere Microsoft 365-tools zoals Word, Excel en OneNote

computational thinking

Bij computational thinking gaat het om denkvaardigheden en strategieën die leerlingen helpen om complexe problemen te (her)formuleren zodat computertechnologie kan bijdragen aan het oplossen hiervan.

Je wilt een robot leren hoe hij een kamer moet stofzuigen. Welke van de volgende stappen hoort NIET thuis in het proces van algoritmisch denken?

1. De kamer opdelen in kleinere vakken
2. Een patroon herkennen in hoe vuil zich verspreidt
3. De robot willekeurig laten rondrijden tot de kamer schoon is
4. Een reeks instructies maken die de robot stap voor stap volgt

Toelichting

Computational thinking draait om gestructureerd en logisch denken. Willekeurig gedrag hoort daar niet bij.

Digitale informatievaardigheden 

Bij digitale informatievaardigheden gaat het om het gebruik van digitale technologie om informatie op te zoeken en op een passende manier om te gaan met digitale informatie. Veel van de informatieverwerving van leerlingen gaat via digitale weg en basisvaardigheden helpen daarin bij het verzamelen, evalueren, verwerken en delen van digitale informatie.

Wat is een betrouwbare bron van informatie?

1. Een blog zonder auteur
2. Wikipedia zonder bronvermelding
3. Een wetenschappelijk artikel met referenties
4. Een TikTok-video met veel likes

Toelichting

Correct antwoord: C) Een wetenschappelijk artikel met referenties

Een betrouwbare bron is een bron die:

controleerbaar is (je kunt nagaan waar de informatie vandaan komt),

objectief is (gebaseerd op feiten, niet op meningen),

en onderbouwd is met referenties of bewijs.

Waar wil je het de volgende keer meer over leren?

Praktische ict vaardigheden Teams, Powerpoint etc

MediawijsheidVeilig online zijn. Gebruik social media

Computational thinkingGegevens verzamelen, Programmeren

Digitale informatievaardighedenInformatie zoeken, beoordelen en gebruiken