Blok 1 Verhuizen naar de stad TH1a

• newEditor
• Mens & Maatschappij
• Middelbare school
• vmbo b, k
• Leerjaar 1

Werkboek 5 Steden en dorpen

Blok 1: verhuizen naar de stad

Les 1

Welkom! Ga lekker zitten volgens de plattegrond

Wat gaan we vandaag doen?

• Kennismaken

• Nieuw blok

• Uitleg

• Opdrachten

• Terugblik

Leerdoelen

(Tussen haakjes hoeft niet)

Aan het einde van de les kun je:

• vertellen hoe en waar veel Europese steden zijn ontstaan.

• uitleggen wat het verschil is tussen het stadscentrum en de binnenstad.

• (Je kunt de begrippen stadscentrum, binnenstad en ambacht uitleggen.)

Schrijf op

Welke verschillen tussen een stad en dorp ken jij?

Van de Romeinse tijd... 

naar de middeleeuwen!

Middeleeuwen Twee tijdvakken:

3e tijdvak: Tijd van monniken = vroege middeleeuwen

4e tijdvak: Tijd van steden en staten = late middeleeuwen

Kaart uit 1698

Kaart uit 2024

En welke stad is dit?

Welke stad is dit?

Werkboek 5 Steden en dorpen

Blok 1: verhuizen naar de stad

Les 2

Welkom! Ga lekker zitten volgens de plattegrond en pak je boeken

Wat gaan we vandaag doen? (th1b)

• Leerdoelen opschrijven

• Kaartopdracht

• Uitleg

• Huiswerk nakijken

• Terugblik

Kaartopdracht Culemborg

Bekijk beide kaarten:

1. Teken in de nieuwe kaart van Culemborg de oude kaart van 1698 (randen)

2. Wat herken je op de kaart uit 1698?

3. Wat zijn de grootste verschillen tussen Culemborg in 1698 en nu?

4. Wat is nog steeds hetzelfde?

5

minute

00

second

add30s

Rustig werken:

-Vragen stellen mag

-Fluisteren

Wat gaan we vandaag doen? (th1a)

• Uitleg

• Opdrachten maken

• Terugblik

Leerdoelen

Aan het einde van de les kun je:

• vertellen hoe en waar veel Europese steden zijn ontstaan.

• uitleggen wat het verschil is tussen het stadscentrum en de binnenstad.

Schrijf op

Lezen 'Steden ontstaan'

• Ga naar blz. 12

• We lezen samen de tekst 'Steden ontstaan'

Begrippen:

• Stadcentrum, ambacht, binnenstad

Andere belangrijke woorden

• Drieslagstelsel

• Overschotten

• Marktplein

Meeste steden in Europa zijn na het jaar 1000 ontstaan.

Drieslagstelsel -> meer voedsel -> overschotten -> verkopen op markten

Niet iedereen hoefde boer te zijn -> ambachtslieden

Markplein vroeger en nu

Nakijken

Doe dat met een andere kleur

Aan het werk

Maak de opdrachten 3 t/m 8 (behalve 6)

Klaar? Beantwoord de leerdoelen in je schrift.

15

minute

00

second

add30s

• In stilte

• Vragen stellen mag

Terugblik

Hoe ontstonden de meeste steden?

Werkboek 5 Steden en dorpen

Blok 1: verhuizen naar de stad

Les 3: 26 -5

Welkom! Ga lekker zitten volgens de plattegrond, pak je boeken erbij.

Wat gaan we vandaag doen?

• Herhalen

• Opdrachten nakijken

• Uitleg

• Opdrachten maken

• Terugblik

Herhalen: wisbordje

• Waar ontstonden steden vaak?

• Wat is een gevolg van het drieslagstelsel?
  (meer eten / meer werk / meer ambachtslieden)

• Welke beroepen hadden ambachtslieden?

• Wat werd er in de middeleeuwen op de markt verkocht?

Nakijken

Opdracht 3 t/m 8 (behalve 6)

Leerdoelen

Aan het einde van de les kun je:

• uitleggen wat vraag en aanbod is.

• Uitleggen waarom geldwisselaars nodig waren.

• redenen noemen waarom mensen naar de stad verhuizen

• Je kunt de begrippen bevolkingsdichtheid en agglomeratie uitleggen.

Schrijf op

3

minute

00

second

add30s

Uitleg: Vraag en aanbod

• Vraag en aanbod

• Geldwisselaars

• Rente

Wat gebeurd er als de vraag daalt?

De prijs gaat omhoog/omlaag

Wat gebeurd er als het aanbod stijgt?

De prijs gaat omhoog/omlaag

Uitleg: bevolkingsdichtheid

Bevolkingsdichtheid: Is het gemiddelde aantal inwoners per vierkante kilometer in een bepaald gebied. Het geeft aan hoe 'vol' of 'leeg' een regio is.

Waarom zouden we dit soort informatie willen weten?

Verhuizen naar de stad

Dit ga je zelf lezen, pagina 19.

Zoek in de tekst naar antwoorden. Schrijf op in je schrift.

• Waarom verhuizen mensen naar de stad?

• Wat betekent agglomeratie?

Klaar -> 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15

15

minute

00

second

add30s

Werkboek 5 Steden en dorpen

Blok 1: verhuizen naar de stad

Les 4: 29-5

Welkom! Ga lekker zitten volgens de plattegrond, pak je boeken erbij.

Wat gaan we vandaag doen?

• Herhalen

• Opdrachten nakijken

• Uitleg

• Opdrachten maken

• Terugblik

Herhalen: wisbordje

Welk beroep is geen ambacht?

A

Schoenmaker

B

Boer

C

Timmerman

D

Smid

De prijs stijgt (duurder) bij:

A

Meer vraag

B

Minder vraag

C

Meer aanbod

D

Minder aanbod

Geldwisselaars waren de eerste bankiers. Waarom?

A

Zij wisselden vreemde munten en leenden geld uit.

B

Zij dreven handel met andere landen.

C

Zij regelen hoeveel er door een klant betaald moet worden.

D

Zij leenden geld uit tegen rente.

Door het drieslagstelsel ontstond er handel en nieuwe beroepen. Waar of niet waar?

A

Juist

B

Onjuist

C

D

Er is minder werk op het platteland dan vroeger. Wat is hier de oorzaak van?

A

Er is minder voedsel nodig

B

Mensen werken harder

C

Machines en robots

D

Answer D

Wat betekent bevolkingsdichtheid?

A

Het totaal aantal inwoners in dat op een plek woont

B

Het gemiddeld aantal inwoners dat op een plek woont

C

Het gemiddeld aantal inwoners per vierkante kilometer

D

Het gemiddeld aantal inwoners per vierkante meter

Agglomeratie is een gevolg van...

Agglomeratie

A

Krimpende steden

B

Groeiende steden

C

Answer C

D

Answer D

Herhalen (huiswerk)

Waarom verhuizen mensen naar de stad?

• Meer werk in de stad

• Meer baankeuzes

• Voor studie

• Meer te doen

Aantekening

Nakijken

9, 10, 11, 12, 13, 14, 15

Stad

Winkels

Dorp

Leerdoelen

Aan het einde van de les kun je:

• vertellen in welke sectoren mensen werken.

• Je kunt vertellen wat er in het gebied rond de stad gebeurt.

Van de middeleeuwen...

naar de moderne tijd!

tijdlijn

Samen lezen: Pagina 22

Woorden om te onderstrepen:

Primaire sector

Mensen die werken bij bedrijven die voedsel en grondstoffen uit de natuur halen.

Landbouw, visserij, delfstofwinning

Secundaire sector

Mensen die werken bij bedrijven die van de grondstoffen producten maken. 

fabrieken, bouw bedrijven, meubelmakers

Tertiaire sector

Mensen die werken bij bedrijven die diensten verlenen. 

Dokter, docent, winkelmedewerkers

Zelf lezen p.24

Geef antwoord op de vraag:

• Wat gebeurt er in het gebied rond de stad?

Daarna opdracht:

Rond de stad

Aan de rand van de stad vestigen zich bedrijven die

veel ruimte nodig hebben of overlast veroorzaken

(energiecentralen, waterzuivering).

Ook ligt er vaak een landelijk gebied of platteland,

waar we kunnen recreëren

(dag strand, boswandeling, kamperen).

Aan het werk

Maak de opdrachten 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15

Klaar? Beantwoord de leerdoelen in je schrift.

15

minute

00

second

add30s

• In stilte

• Vragen stellen mag