Thema 9 DNA B6 DNA technieken

DNA-technieken

1 / 33
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

In deze les zitten 33 slides, met interactieve quiz en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

DNA-technieken

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen

  • Je kunt uitleggen hoe DNA-analyse werkt en de toepassingen daarvan beschrijven.

  • Je kunt verschillende DNA-technieken en toepassingen van biotechnologie beschrijven. 

Deze slide heeft geen instructies

Startopdracht

Deze slide heeft geen instructies

Startopdracht

Deze slide heeft geen instructies

Startopdracht

A

Deze slide heeft geen instructies

DNA

Oriëntatie

9.1 DNA
9.2 DNA-replicatie
9.3 Eiwitsynthese
9.4 Genexpressie
9.5 Mutaties
9.6 DNA-technieken

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen 9.6

  • Je kunt uitleggen hoe DNA-analyse werkt en de toepassingen daarvan beschrijven.

  • Je kunt verschillende DNA-technieken en toepassingen van biotechnologie beschrijven. 

Deze slide heeft geen instructies

Sequencen

  • DNA-analyse methode --> genoom in kaart brengen


  • Bepalen van de volgorde van de nucleotiden


PCR (polymerase chain reaction) --> stukje DNA in een machine kopiëren. 


Deze slide heeft geen instructies

DNA-analyse

Onderzoek:

  • Verwantschap

  • Risico ontwikkeling op/mogelijk voorkomen van bepaalde geestelijke/lichamelijke ziektes

  • DNA-profiel misdrijven

Omdat DNA muteert met een 'constante' snelheid kan gekeken worden naar verwantschap.--> hoe meer verschil, hoe langer geleden. 

PCR (polymerase chain reaction) = kunstmatige DNA replicatie

doel: DNA

vermeerderen 

Deze slide heeft geen instructies

PCR (kunstmatige DNA replicatie)

  • DNA verhit, DNA strengen gaan uit elkaar (denaturatie)

  • Primers hechten zich aan DNA strengen

  • DNA-polymerase gaat vanaf primer op 3'-uiteinde keten verlengen

  • Twee dubbele strengen ontstaan

Deze slide heeft geen instructies

(Corona) PCR-test

Deze slide heeft geen instructies

-techniek waarmee je DNA fragmenten op grootte kunt scheiden.

Deze slide heeft geen instructies

Klassieke biotechnologie 

Gebruik van traditionele technieken

  • gist (schimmel) voor brood, bier, wijn

  • bacteriën voor kaas, yoghurt 


Kunstmatige selectie: veredeling

* kruisen van organismen met gunstige eigenschappen

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Moderne biotechnologie

- Klonen (vanaf 1980 'Dolly')

- Genetische manipulatie

    > Recombinant DNA-techniek

        Zalm (groei), Muis (oor)

    > Organen kweken 

        aap met varkenshart, kweekvlees

    > Gentherapie

        CRISPR-CAS9


Voor- en nadelen?

Deze slide heeft geen instructies

waarom zou je een organisme genetisch willen aanpassen?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Genetische modificatie




  • = Eigenschappen van organismen wijzigen.

  • Recombinant-DNA-techniek = nieuwe erfelijke informatie aanbrengen in het DNA van een ander organisme.

  • Het maken van een transgeen organisme: gen van een organisme van een andere soort inbrengen.

  • GGO = genetisch gemodificeerd organisme

Deze slide heeft geen instructies

Recombinant DNA-techniek

Bacteriën die een recombinant-DNA-plasmide opnemen, gaan delen en specifieke eiwitten maken zoals insuline.


Doordat bacteriën zich daarna gaan delen ontstaan er nakomelingen met recombinant-DNA-plasmiden. 

BiNaS 71m1

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies


Deze slide heeft geen instructies

Genetische modificatie

met virussen

Virussen gebruiken 

altijd gastheercellen 

voor de voortplanting.


Het enzym dat virussen 

gebruiken voor het 

synthetiseren van DNA uit 

hun RNA gebruiken 

mensen voor genetische modificatie.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Genetische modificatie met virussen

 1. mRNA uit het cytoplasma van eukaryoten wordt geïsoleerd uit cellen die het gewenste eiwit maken.

2. M.b.v. het virusenzym wordt uit mRNA enkelstrengs DNA gevormd.

3. M.b.v. DNA-polymerase wordt een dubbele DNA streng gemaakt = copy DNA (cDNA) --> bevat alleen het gewenste gen. 

4. cDNA wordt ingebracht in een bacterie of virus. 

5. Replicatie (virus moet wel eerst worden ingebouwd in een gastheercel)

Deze slide heeft geen instructies

Genetische modificatie Nadelen

Doordat genetische modificatie zo’n jonge wetenschap is, is er weinig bekend over lange termijn effecten.

  • Gevolgen voor biodiversiteit?

  • Risico op pandemie groter? 

  • Er kan iets mis zijn met de techniek, is het onomkeerbaar? 

  • Gaat men dodelijke virussen kweken en inzetten bij oorlog? 

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen 9.6

  • Je kunt uitleggen hoe DNA-analyse werkt en de toepassingen daarvan beschrijven.

  • Je kunt verschillende DNA-technieken en toepassingen van biotechnologie beschrijven. 

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag


Lezen 9.6

Maken Online Opdr 51 t/m 55

M Schrift Opdr 56 t/m 58

+ begrippenlijst maken

en Samenhang 

opdracht 1 en 2






Herhalen en/of extra oefenen


Playlist video's DNA 

Biologiepagina.nl



Deze slide heeft geen instructies