DNA-technieken
DNA-technieken
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Je kunt uitleggen hoe DNA-analyse werkt en de toepassingen daarvan beschrijven.
Je kunt verschillende DNA-technieken en toepassingen van biotechnologie beschrijven.
Deze slide heeft geen instructies
Startopdracht
Deze slide heeft geen instructies
Startopdracht
Deze slide heeft geen instructies
Startopdracht
A
Deze slide heeft geen instructies
DNA
Oriëntatie
9.1 DNA
9.2 DNA-replicatie
9.3 Eiwitsynthese
9.4 Genexpressie
9.5 Mutaties
9.6 DNA-technieken
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen 9.6
Je kunt uitleggen hoe DNA-analyse werkt en de toepassingen daarvan beschrijven.
Je kunt verschillende DNA-technieken en toepassingen van biotechnologie beschrijven.
Deze slide heeft geen instructies
Sequencen
DNA-analyse methode --> genoom in kaart brengen
Bepalen van de volgorde van de nucleotiden
PCR (polymerase chain reaction) --> stukje DNA in een machine kopiëren.
Deze slide heeft geen instructies
DNA-analyse
Onderzoek:
Verwantschap
Risico ontwikkeling op/mogelijk voorkomen van bepaalde geestelijke/lichamelijke ziektes
DNA-profiel misdrijven
Omdat DNA muteert met een 'constante' snelheid kan gekeken worden naar verwantschap.--> hoe meer verschil, hoe langer geleden.
PCR (polymerase chain reaction) = kunstmatige DNA replicatie
doel: DNA
vermeerderen
Deze slide heeft geen instructies
PCR (kunstmatige DNA replicatie)
DNA verhit, DNA strengen gaan uit elkaar (denaturatie)
Primers hechten zich aan DNA strengen
DNA-polymerase gaat vanaf primer op 3'-uiteinde keten verlengen
Twee dubbele strengen ontstaan
Deze slide heeft geen instructies
(Corona) PCR-test
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Klassieke biotechnologie
Gebruik van traditionele technieken
gist (schimmel) voor brood, bier, wijn
bacteriën voor kaas, yoghurt
Kunstmatige selectie: veredeling
* kruisen van organismen met gunstige eigenschappen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Moderne biotechnologie
- Klonen (vanaf 1980 'Dolly')
- Genetische manipulatie
> Recombinant DNA-techniek
Zalm (groei), Muis (oor)
> Organen kweken
aap met varkenshart, kweekvlees
> Gentherapie
CRISPR-CAS9
Voor- en nadelen?
Deze slide heeft geen instructies
waarom zou je een organisme genetisch willen aanpassen?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Genetische modificatie
= Eigenschappen van organismen wijzigen.
Recombinant-DNA-techniek = nieuwe erfelijke informatie aanbrengen in het DNA van een ander organisme.
Het maken van een transgeen organisme: gen van een organisme van een andere soort inbrengen.
GGO = genetisch gemodificeerd organisme
Deze slide heeft geen instructies
Recombinant DNA-techniek
Bacteriën die een recombinant-DNA-plasmide opnemen, gaan delen en specifieke eiwitten maken zoals insuline.
Doordat bacteriën zich daarna gaan delen ontstaan er nakomelingen met recombinant-DNA-plasmiden.
BiNaS 71m1
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Genetische modificatie
met virussen
Virussen gebruiken
altijd gastheercellen
voor de voortplanting.
Het enzym dat virussen
gebruiken voor het
synthetiseren van DNA uit
hun RNA gebruiken
mensen voor genetische modificatie.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Genetische modificatie met virussen
1. mRNA uit het cytoplasma van eukaryoten wordt geïsoleerd uit cellen die het gewenste eiwit maken.
2. M.b.v. het virusenzym wordt uit mRNA enkelstrengs DNA gevormd.
3. M.b.v. DNA-polymerase wordt een dubbele DNA streng gemaakt = copy DNA (cDNA) --> bevat alleen het gewenste gen.
4. cDNA wordt ingebracht in een bacterie of virus.
5. Replicatie (virus moet wel eerst worden ingebouwd in een gastheercel)
Deze slide heeft geen instructies
Genetische modificatie Nadelen
Doordat genetische modificatie zo’n jonge wetenschap is, is er weinig bekend over lange termijn effecten.
Gevolgen voor biodiversiteit?
Risico op pandemie groter?
Er kan iets mis zijn met de techniek, is het onomkeerbaar?
Gaat men dodelijke virussen kweken en inzetten bij oorlog?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen 9.6
Je kunt uitleggen hoe DNA-analyse werkt en de toepassingen daarvan beschrijven.
Je kunt verschillende DNA-technieken en toepassingen van biotechnologie beschrijven.
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag
Lezen 9.6
Maken Online Opdr 51 t/m 55
M Schrift Opdr 56 t/m 58
+ begrippenlijst maken
en Samenhang
opdracht 1 en 2
Deze slide heeft geen instructies