Ambulancier + - neuro en abdo urg.pptx

Ambulancier + 2024

Neurologische en abdominale urgenties

1 / 193
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 193 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Ambulancier + 2024

Neurologische en abdominale urgenties

Neurologische urgenties

De cursist

  • Krijgt inzicht in de fysiologie achter een CVA

  • Kan adequaat reageren bij een CVA en legt de juiste prioriteiten

  • Kan correct de ernst inschatten bij een CVA en weet wanneer MUG bijstand noodzakelijk is

  • Kan correct de pupillen van een patiënt evalueren

  • Heeft inzicht in de rol van de glycemie bij de evaluatie van een patiënt met een mogelijk neurologisch probleem

  • Heeft inzicht in het verband tussen ritmestoornissen (VKF) en een CVA

  • Heeft inzicht in andere veelvoorkomende neurologische problemen zoals meningitis en epilepsie

Doelstellingen

Casus 1Persoon onwel

Oproep 112

Zomerse namiddag, 16u

“Persoon onwel in tuin, wakker maar reageert niet op aanspreken.”

3S

  • Situation (situatie)

    • Wat is de oproep?

    • Wat is er gebeurd?

  • Safety (veiligheid)

    • Persoonlijke veiligheid

    • Veiligheid patiënt

    • Algemeen en omgeving

  • Scene (omgeving)

    • Voorruitaanzicht

    • Wat zie ik?

bcQ

  • b: is de patiënt bewust?

  • c: zijn er zware bloedingen?

  • Quick look (snelle beoordeling): ABC kritiek?

Airway

Breathing

  • Saturatie 93%, AH-frequentie 18/min.

  • Normale ademhalingsinspanning

  • Geen cyanose.

Circulation

  • Pols 72/min

  • Bloeddruk 120/80 mmHg

  • Capillaire refill 2 seconden

  • RER: Rate | Effort | Regularity

(snelheid | sterkte | regelmaat)

  • Tekens van shock?

Disability

  • Pupillen: PEARL: Pupils Equal And Reactive to Light

(pupillen gelijk en reagerend op licht)

  • Beweegt linkerzijde amper, arm valt naar beneden na opheffen.

  • Brabbelt onverstaanbaar

PEARL

Afwijkend pupilonderzoek

  • Symmetrisch versus asymmetrisch

  • Kleine pupillen - ‘miose’

  • Grote pupillen - ‘mydriase’

  • Lichtreactiviteit : direct & indirect

opgelet: bevraag bij afwijkingen altijd voorafbestaande toestand

bvb. oogoperatie, hersenoperatie, …

Lichtreflex

Lichtreflex

DIRECTE LICHTREFLEX

  • met licht in oog schijnen

  • kijken naar de pupil van het oog waarin geschenen wordt

  • normaal: pupil verkleint in het oog waar licht geschenen wordt

  • abnormaal: geen reactie op licht

INDIRECTE LICHTREFLEX

  • met licht in oog schijnen

  • kijken naar het oog waarin NIET geschenen wordt

  • normaal: pupil verkleint ook in het oog waar GEEN licht geschenen wordt

  • abnormaal: geen reactie op licht in oog waarin niet geschenen wordt

Wat kunnen afwijkende pupilreflexen betekenen?

Anisocorie = ongelijke pupilgrootte

  • oogprobleem

    • glaucoom

    • ontsteking

    • oogtrauma / oogoperatie

    • aangeboren afwijking

    • …

  • hersenprobleem

    • CVA

    • trauma

    • carotis dissectie

    • …

Fysiologische anisocorie

= goedaardige anisocorie

= goedaardige ongelijke pupilgroottes

Hoe te onderscheiden met kwaadaardige anisocorie?

  • Vaak reeds langer bestaande.

  • Vaak wel nog intacte lichtreflexen.

  • Vaak voorgeschiedenis van oogoperatie of oogtrauma

  • Vaak gekend door patiënt of zijn omgeving.

Is de FAST test voor dit SO positief of negatief?

1.

FAST +

2.

FAST -

3.

Ik weet het niet

Is de FAST test voor dit SO positief of negatief?

✔

1.

FAST +

2.

FAST -

3.

Ik weet het niet

Het SO is inderdaad FAST +. Is een CVA nu zeker?

1.

Ja, het is een CVA

2.

Nee, het kan ook iets anders zijn

3.

Ik weet het niet

Het SO is inderdaad FAST +. Is een CVA nu zeker?

✔

1.

Ja, het is een CVA

2.

Nee, het kan ook iets anders zijn

3.

Ik weet het niet

Welke parameter ontbreekt er nog?

Disability

  • Glycemie 32 mg/dL

Disability

  • Pupillen: PEARL: Pupils Equal And Reactive to Light (pupillen gelijk en reagerend op licht)

  • WAPA – GCS

  • Beweegt linkerzijde amper, arm valt naar beneden na opheffen.

  • Brabbelt onverstaanbaar

  • FAST +

  • Glycemie 32 mg/dL

Exposure

  • Temperatuur 36,8°C

  • Visuele controle op letsels: hoofd-tot-teen

  • Pijnscore: NRS: Numeric Rating Scale (numerieke pijnschaal op 10)

  • PQRST: Provoking factors | Quality | Radiation | Severity | Time (uitlokkende factoren | kwaliteit | uitstraling | ernst | tijd)

Full history

  • Relevante voorgeschiedenis

  • SAMPLE

    • Belang van tijdsverloop

      • Wanneer eerste symptomen?

      • Last seen well?

      • Wake up CVA?

    • Breng medicatielijst mee!

      • Bloedverdunners

Give comfort

  • Toedekken

  • Verbaal geruststellen

  • Correcte houding

Head to toe

  • Hoofd-tot-teen onderzoek

  • Aftasten

Immobilisation

  • Niet van toepassing

Briefing

  • MISTR: Mechanism of injury | Injury | Symptoms | Treatment | Respons to treatment

(ongevalsmechanisme | verwondingen | symptomen |

behandeling | reactie op behandeling)

  • ISBAR: Identify | Situation | Background | Assessment | Recommendation

(identificeer | situatie | voorgeschiedenis | beoordeling |

aanbeveling)

Wat zijn symptomen van een hypoglycemie?

Wat zijn symptomen van een hypoglycemie?

  • Zweten, bleekheid 

  • Agitatie, verwardheid, spraakproblemen

  • Sommige symptomen kunnen op die van een CVA lijken: hemiplegie, convulsies, …

… maar een CVA kan ook de oorzaak zijn van een epileptisch insult!  

Wat kan je doen tegen een hypoglycemie?

Wat kan je doen tegen een hypoglycemie?

  • Zo geen gestoord bewustzijn en de patiënt kan veilig drinken/eten 

    • Laat het SO gesuikerde dranken drinken (cola, fanta,…)  

    • Let op voor light en zero versies van deze dranken! 

  • Eenmaal herstel van de glycemie naar normale waarden, laat de patiënt wat trage suikers eten (brood)  

  • Indien verstoord bewustzijn en/of erg lage hypoglycemie 

    • MUG-bijstand!  

Glucagon

De patiënt heeft een glucagon spuit. Wat ga je hiermee doen?

1.

Niets, ik mag de spuit niet toedienen.

2.

Ik dien de spuit toe in de buik van de patiënt.

3.

Ik dien de spuit toe in het bovenbeen van de patiënt.

4.

Ik vraag aan de partner of zij de spuit kan en wil toedienen.

Wat met glucagon?

  • Indien de patiënt een glucagon spuit heeft, mag hij (of de aanwezige familie) deze zelf toedienen.  

    • Pas op, wettelijk gezien mag de H-A zelf geen injecties toedienen!

Wat zal de MUG/PIT doen ter behandeling van hypoglycemie?

Wat zal de MUG/PIT doen ter behandeling van hypoglycemie?

  • Indien goed bewust: drinken van gesuikerde drank (zo aanwezig). 

  • Plaatsen perifeer infuus, toediening intraveneus glucose.  

  • Na ontwaken, patiënt laten eten van traag resorbeerbare suikers (bvb. brood) voor preventie van opnieuw hypoglycemie.  

Casus 2Persoon onwel

Oproep 112

Woensdagavond, 21u30.

“Man onwel ten huize, mogelijk gestuipt.”

Casus 2

Man, 32 jaar

Zit in de zetel

Verward

Begrijpt niet goed waarom ambulanciers in zijn woonkamer staan

Casus 2

Vieze metaalsmaak vooraf

Weggedraaid met de ogen

Volledig aresponsief, antwoordde niet op vragen

Stuiptrekkingen in armen en benen

Stel het SO begint terug te stuipen, wat kan je doen?

Stel het SO begint terug te stuipen, wat kan je doen?

  • Zorg voor veiligheid

  • Vraag MUG-bijstand

  • ABCDE!

  • Steek niets tussen de tanden

  • O2 gedurende aanval (15L/min)

  • Bepaal de glycemie

Welke zaken zijn nuttig om na te vragen?

Welke zaken zijn nuttig om na te vragen?

  • Gekende epilepsie?

    • Behandeling?

    • Laatste aanval?

  • Voorbije tijd ziek geweest? Onwel, koorts?

  • Gekend alcohol of drugsgebruik?

  • Diabetes?

  • Recente val/trauma?

  • Gekende hersenafwijkingen? CVA/TIA?

  • Recente buitenlandse reizen?

  • Zwangerschap?

Welke test mag prehospitaal zeker niet ontbreken?

Welke test mag prehospitaal zeker niet ontbreken?

“ABC comes first…

but Don’t Ever Forget Glucose!”

Wat is een status epilepticus?

Er kunnen meerdere antwoorden juist zijn.

1

E-aanval door infectie (meningitis, encefalitis, ...)

2

Meer dan 5 minuten continue aanvallen

3

E-aanval door alcoholontwenning

4

2 of meer aanvallen met tussen de aanvallen onvolledig herstel van bewustzijn

5

Iemand met maandelijkse E-aanvallen

Wat is een status epilepticus?

✔

✔

1

E-aanval door infectie (meningitis, encefalitis, ...)

2

Meer dan 5 minuten continue aanvallen

3

E-aanval door alcoholontwenning

4

2 of meer aanvallen met tussen de aanvallen onvolledig herstel van bewustzijn

5

Iemand met maandelijkse E-aanvallen

Status epilepticus

Meer dan 5 minuten continue aanvallen

OF

2 of meer aanvallen met tussen de aanvallen onvolledig herstel van bewustzijn

→ Steeds MUG vragen!

Wat was nu die metaalachtige smaak?

Aura’s

= gewaarwordingen voor de E-aanval

Voorbeelden:

  • Metaalsmaak

  • Oorsuizen

  • Flitsende lichten

  • Spierspasmen, spiertrillingen

  • Opstijgend gevoel vanuit de maag

  • …

Alcoholontwenning

Ontwenningsinsult

= epileptische aanval veroorzaakt door plotse stop/afbouw van alcoholinname bij chronisch alcoholgebruik

  • vaak deel van andere ontwenningssymptomen (onrust, tachycardie, zweten, misselijkheid)

  • maar kan soms het eerste symptoom van ontwenning zijn

Ontwenningsinsult

  • Behandeling

    • Gaan vaak vanzelf voorbij.

    • Zorg voor veiligheid.

    • Geef O2.

    • Controleer glycemie.

    • Vraag steeds MUG-bijstand bij actief stuipen of onvolledig hernemen van het bewustzijn.

  • Benzodiazepines via MUG/PIT

    • Sedatie zo onvoldoende werking via MUG

Postictale fase

Postictaal = na de epileptisch aanval

  • Fase waarin de patiënt nog moet bekomen van de doorgemaakte aanval

    • verwardheid

    • moe, slaperig

    • hoofdpijn

    • spraakmoeilijkheden

    • schaamte

    • amnesie voor het gebeuren

    • …

  • Fase kan minuten tot uren duren

  • Check altijd glycemie!

Toddse parese

Soms worden patiënten wel terug alerter maar blijven ze tijdelijk verminderde kracht en/of gevoel hebben in een deel van hun lichaam.

Voorbeelden:

  • een arm/been dat niet meer mee wilt

  • tintelingen aan één kant van het lichaam

Kan ook minuten tot uren duren. Vaak aan dezelfde kant als het epileptisch insult.

Casus 3Persoon onwel

Oproep 112

Paasmaandag, 16u30,

“Oudere man onwel ten huize, spraakproblemen.”

Paasmaandag, 16u30

Opa heeft wat whiskey gedronken…

Onduidelijke spraak

Kwijlen

Hangt schuin in zijn stoel

bcQ

  • b: is de patiënt bewust?

  • c: zijn er zware bloedingen?

  • Quick look (snelle beoordeling): ABC kritiek?

Airway

Breathing

  • Saturatie 98%, AH-frequentie 20/min.

  • Normale ademhalingsinspanning

  • Geen cyanose.

Circulation

  • Pols 112/min

  • Bloeddruk 230/120 mmHg

  • Capillaire refill 1 seconde

  • Onregelmatige hartslag

Disability

  • Pupillen

Disability

  • Pupillen: PEARL: Pupils Equal And Reactive to Light

(pupillen gelijk en reagerend op licht)

  • Blikdwang naar rechts

  • Beweegt rechterzijde amper, hangt af naar rechts in zijn stoel

  • Onduidelijke spraak

  • Glycemie 112 mg/dL

CVA

Hersenbloeding (15%) vs. Herseninfarct (85%)

Symptomen CVA

Symptomen CVA

Herseninfarct vs hersenbloeding

Herseninfarct vs hersenbloeding

Wanneer MUG-bijstand voor CVA?

Zouden jullie bij dit SO MUG-bijstand vragen?

1.

Ja

2.

Nee

3.

Ik weet het niet

Wanneer MUG-bijstand voor CVA?

  • ABC instabiel

    • Onveilige luchtweg

    • Sterk verminderd bewustzijn

    • Slechte parameters

  • Actief stuipen

  • Hypoglycemie

  • Niet pluis gevoel

Wat is de prehospitaal behandeling voor CVA?

Wat is de prehospitaal behandeling voor CVA?

  • Er bestaat geen specifieke prehospitaal behandeling voor CVA…

  • Tijdig herkennen & prenotificeren!

    • STROKE protocol

016 34 57 00

  • Tijdig transport: denk aan hoe je SO gaat evacueren…

  • Vervoer in stabiele zijligging of ruglig 30°

In-hospitaal behandeling CVA

Hersenweefselbloeding

In-hospitaal behandeling CVA

Subarachnoïdale bloeding

In-hospitaal behandeling CVA

Herseninfarct

Nuttige zaken om na te vragen bij een vermoeden CVA?

  • Tijdstip van ontstaan van de klachten

    • Last seen well

    • Wake-up CVA: tijdstip van slapengaan

  • Gebruik van bloedverdunners?

    • Neem medicatielijst mee naar ziekenhuis!

  • Ooit al een CVA/TIA gehad?

  • Gekende diabetes?

  • Recente operaties?

Nuttige zaken om na te vragen bij een vermoeden CVA?

Staand order 28: CVA

Staand order 28: CVA

Staand order 28: CVA

Waarom hypertens?

  • Hypertensie is één van de belangrijkste risicofactoren voor CVA.

    • Kan dus louter een reeds bestaande hypertensie zijn waardoor het CVA is ontstaan

  • Maar kan ook stressreactie zijn van lichaam op CVA

    • bij CVA door klonters (ischemisch): poging lichaam om toch nog bloed naar zones met zuurstoftekort te sturen

    • bij CVA door bloeding (hemorragisch):

      • bloeding in schedel = in gesloten doos

      • snelle verhoging van de druk in de schedel (intracraniële druk)

      • om toch nog bloedvoorziening aan de hersenen te voorzien moet de bloeddruk stijgen

Waarom = hartritme belangrijk?

  • Hartritme kan ons aanwijzingen geven over de oorzaak/gevolgen.

  • Bradycardie: inklemming en/of overdruk.

  • Ritmestoornissen: kunnen aanleiding geven tot klontervorming.

    • Deze klonters komen vrij in de bloedbaan en kunnen dan bloedvaten verstoppen.

    • Een hersenbloedvat dat verstopt geraakt geeft zuurstoftekort.= ischemisch CVA

Wat is VKF?

= voorkamerfibrillatie = atriale fibrillatie

  • Ritmestoornis van het hart die ontstaat in de voorkamers.

  • Het hart slaat op hol en begint zeer onregelmatig te kloppen.

VKF en CVA

  • Bij voorkamerfibrillatie bewegen de voorkamers erg chaotisch.

  • Hierdoor beweegt het bloed ook op een turbulente manier.

  • Turbulentie in de bloeddoorstroming kan aanleiding geven tot klontervorming.

  • Als deze klonters in de bloedvaten van de hersenen komen kunnen zij een CVA veroorzaken.

Meningitis

= hersenvliesontsteking

  • stijfheid in de nek

  • ernstige hoofdpijn

  • laag bewustzijn of een minder bewustzijn (slaperig of zelfs bewusteloos)

  • koorts

  • misselijk zijn en overgeven

  • epileptische aanvallen

  • overgevoeligheid aan licht (= fotofobie)

  • petechiën

Herkenning meningitis

Nekstijfheid

Nekstijfheid

Petechieën

= niet wegdrukbare huidbloedingen

bij bepaalde ernstige vormen van bacteriële meningitis

testen of je roodheid kan wegduwen

bvb met drinkglas

Antibioticaprofylaxe

Bij bevestigde bacteriële meningitis kan het nodig zijn om preventief antibiotica te nemen door mensen die in verlengd nauw contact kwamen met de patiënt.

Voor de hulpverlener-ambulanciers:

  • Bij contact met respiratoire secreties, assistentie bij endotracheale intubatie.

  • Bij twijfel: vraag na in ziekenhuis aan behandelend arts.

  • Denk aan huisgenoten/familieleden met verlengde contacten.

Beschermingsmiddelen (PBM)

Bacteriële meningitis is zeer besmettelijk.

Verspreiding via druppeltjes in de lucht, lichaamsvloeistoffen en speeksel.

Gebruik zeker:

  • handschoenen

  • mond-neusmasker (chirurgisch)

  • evt. beschermende bril (tegen spatten in ogen)

  • evt. schort of beschermende kleding (of na interventie wisselen van kledij)

Guillain-Barré syndroom

= acute auto-immuunreactie tegen de zenuwen

= aanval van eigen immuunsysteem tegen zenuwen

  • Typische symptomen

    • opstijgende slappe verlamming

    • rug en lidmaat pijn, tintelingen

  • Typisch enkele weken na een maag-darm ontsteking of een bovenste luchtweginfectie

Take home messages

  • Volg steeds je benaderingsschema met bijzondere aandacht voor ABCDE

  • Glycemie!

  • Bij vermoeden CVA

    • FAST test

    • Tijdstip ontstaan van de klachten of last seen well

    • Medicatielijst meenemen (bloedverdunners?)

    • Prenotificatie → snellere behandeling “time is brain”

  • Ook andere aandoeningen kunnen lijken op een CVA

    • Hypoglycemie

    • Epilepsie

    • Hersentumor

    • …

Vragen?

Abdominale urgenties

Doelstellingen

De cursist

  • Krijgt inzicht in de anatomie van van het gastro-intestinaal stelsel en het urogenitaal stelsel

    • Krijgt inzicht in een aantal veel voorkomende aandoeningen gelinkt aan het gastro-intestinaal stelsel en het urogenitaal stelsel

    • Kan de ernst van patiënten met interne pathologieën beter inschatten

    • Kent de risicofactoren van een aantal veel voorkomende interne pathologieën

De buik

De buik

1

2

3

4

De buik - 1e kwadrant

1

2

3

4

Lever

Galblaas

De buik - 2e kwadrant

1

2

3

4

Lever

Galblaas

Maag

Milt

Alvleesklier (pancreas)

De buik - 3e kwadrant

1

2

3

4

Lever

Galblaas

Maag

Milt

Alvleesklier (pancreas)

Dikke darm

Appendix

De buik - 4 kwadranten

1

2

3

4

Lever

Galblaas

Maag

Milt

Alvleesklier (pancreas)

Dikke darm

Appendix

Dunne Darm

Blaas

Welke problemen kan je verwachten?

De Galblaas

1

Waarom hebben we een galblaas?

Waarom hebben we een galblaas?

Galblaas

Veel vet

→ Moeilijk om te absorberen

Gal

→ Lost vet op

→ Makkelijker te absorberen

Wat kan daar nu mee misgaan?

Galblaas

→ Bewaart gal

→ Stuurt gal naar de dunne darm

70% zouten en zuren

10% Cholesterol

5% fosfolipiden

5% proteïnen

1% bilirubine

  • water, elektrolyten en bicarbonaat

Cholesterol

Zouten

Galblaasontsteking (Cholecystitis)

Galblaasontsteking (Cholecystitis)

Pijn → rechter bovenste kwadrant en/of mid-epigastrisch

Galblaasontsteking (Cholecystitis)

Pijn

→ Mid-epigastrisch & rechter bovenste kwadrant

→ Misselijkheid en braken

Galblaasontsteking (Cholecystitis)

Stilstand

Slijm

Ontsteking en ↑ druk

Pijn

→ Mid-epigastrisch → Rechterbovenkwadrant + rechter schouderblad

Ontsteking buikvlies(peritonitis)

→ Loslaatpijn

Teken van Murphy

Galblaasontsteking (Cholecystitis)

Als alles misloopt…

Sepsis

Galblaasontsteking (Cholecystitis): Risicofactoren

Galblaasontsteking (Cholecystitis): Behandeling

  • Analgesie

  • Anti-emetica

  • Antibiotica

  • Vocht

  • Galblaasverwijdering = cholecystectomie

  • Galblaasdrainage

Galblaasontsteking (Cholecystitis): Samenvatting

Symptomen

  • Epigastrische pijn

  • Galkolieken en nadien constante pijn in rechter bovenste kwadrant

  • Postprandiaal (na vettig eten)

  • Misselijkheid en braken

  • Teken van Murphy

  • Koorts

Galblaasontsteking (Cholecystitis): Samenvatting

Risicofactoren

  • 5F’en

  • Snelle gewichtsafname

  • Chronisch ethylgebruik

Symptomen

  • Epigastrische pijn

  • Galkolieken en nadien constante pijn in rechter bovenste kwadrant

  • Postprandiaal (na vettig eten)

  • Misselijkheid en braken

  • Teken van Murphy

  • Koorts

De Alvleesklier

2

Waarom hebben we een alvleesklier?

Endocriene functie

→ Hormonen afgeven in de bloedsomloop

Exocriene functie

→ Aanmaak van enzymen voor de spijsvertering

→ Afbraak van koolhydraten, vetten en proteïnen

Wat kan daar nu mee misgaan?

Alcohol geïnduceerde acute pancreatitis

Alcohol vermindert de hoeveelheid vocht in de kanalen

Alcohol zorgt voor een toename van de hoeveelheid geproduceerde enzymen

Sappen in de pancreas worden dikker

Wat kan daar nu mee misgaan?

Galsteen geïnduceerde acute pancreatitis

Galsteen blokkeert kanaal van pancreas

Pancreassappen kunnen niet meer weg

Wat kan daar nu mee misgaan?

Zwelling door ontstekingsreactie

Auto-digestie van peri-pancreatisch vet

Weefsel “smelt” door necrose

Wat kan daar nu mee misgaan?

Ook veel complicaties mogelijk:

  1. Cyste gevuld met pancreasvocht

  • Buikpijn, verminderde eetlust, palpeerbare massa in de buik

  • Ontsteking en progressie in abces

  • Ruptuur met een massieve ontstekingsreactie in de buik als gevolg

Zwelling door ontstekingsreactie

Auto-digestie van peri-pancreatisch vet

Weefsel “smelt” door hemorragische necrose

Wat kan daar nu mee misgaan?

Ook veel complicaties mogelijk:

  1. Hypovolemische shock

  • Gevolg van massief vochtverlies

Zwelling door ontstekingsreactie

Auto-digestie van peri-pancreatisch vet

Weefsel “smelt” door hemorragische necrose

Wat kan daar nu mee misgaan?

Ook veel complicaties mogelijk:

  1. Ademhalingsmoeilijkheden (ARDS)

  • Lekkende bloedvaten door massieve ontstekingsreactie in pancreas

  • Nummer 1 doodsoorzaak!

Zwelling door ontstekingsreactie

Auto-digestie van peri-pancreatisch vet

Weefsel “smelt” door hemorragische necrose

Teken van Gray Turner en Cullen

Oorzaak?

Veel verschillende oorzaken

Pancreatitis: Behandeling

  • Analgesie

  • Anti-emetica

  • Vocht

  • Zuurstof (bij complicaties)

Pancreatitis: Samenvatting

Symptomen

  • Mid epigastrische pijn, uitstralend naar de rug

  • Misselijkheid, braken

  • Koorts

  • Hypovolemie

Pancreatitis: Samenvatting

Symptomen

  • Mid epigastrische pijn, uitstralend naar de rug

  • Misselijkheid, braken

  • Koorts

  • Hypovolemie

Risicofactoren

  • Chronisch ethyl gebruik

  • Galstenen

  • “I Get Smashed”

De Blindedarm

3

Waarom hebben we een blindedarm?

?

Wat kan daar nu mee misgaan?

Appendicitis

Ontstoken appendix

  • 10% van de populatie

Wat kan daar nu mee misgaan?

  • Appendicitis

  • Ontstoken appendix

  • 10% van de populatie

Meest voorkomende oorzaak?

  • Obstructie door fecaliën

  • Obstructie door onverteerde zaden

  • Obstructie door gezwollen lymfe follikels tijdens adolescentie

Wat kan daar nu mee misgaan?

  • Druk neemt toe!

  • Bacteriën vermenigvuldigen -> Infectie

Slijmvlies

Rechter onderkwadrant pijn

Wat kan daar nu mee misgaan?

Slechtste scenario…

Druk neemt toe en drukt op bloedvaten

-> ischemie

-> minder sterke wand

-> ruptuur “gesprongen appendix”

Mcburney’s sign

Appendicitis: Behandeling

  • Analgesie

  • Anti-emetica

  • Antibiotica

  • Operatie (appendectomie)

Appendicitis: Samenvatting

Symptomen

  • Rechter onderkwadrant pijn (Mcburney)

  • Peritoneale prikkeling (harde buik, loslaatpijn, spierverzet)

  • Vervoerspijn

  • Misselijkheid, braken

  • Koorts

Appendicitis: Samenvatting

Symptomen

  • Rechter onderkwadrant pijn (Mcburney)

  • Peritoneale prikkeling (harde buik, loslaatpijn, spierverzet)

  • Vervoerspijn

  • Misselijkheid, braken

  • Koorts

Risicofactoren

  • Komt meer voor bij mannen

  • Meer tijdens tienerjaren

Casus

De Darmen

3 & 4

Wat is de functie van de dikke en dunne darm?

?

Wat kan daar nu mee misgaan?

Wat kan daar nu mee misgaan?

Divertikel

Oorzaak?

Hoge drukken

Oorzaak?

Gladde spieren

  • Oncontroleerbare contracties

  • Overdreven of abnormaal bij sommige mensen (onduidelijk waarom)

Oorzaak?

Zeer hoge drukken!

Wet van Laplace

Druk (P)

Diameter (D)

P ~ 1/D

Divertikelbloeding

Rectale bloeding

(meestal pijnloos)

Zwakke vaten kunnen scheuren

Diverticulitis

  • Geblokkeerde Stoelgang

  • Erosie door hoge drukken

  • Pijn in linker onderkwadrant

Diverticulitis: Behandeling

  • Analgesie

  • Antibiotica

  • Vezelrijk dieet

  • Operatief verwijderen

  • Operatieve drainage

Diverticulitis: Samenvatting

Symptomen

  • Linker onderkwadrant pijn

  • Algemeen onwel

  • Stoelgang veranderingen

  • (Koorts)

Diverticulitis: Samenvatting

Symptomen

  • Linker onderkwadrant pijn

  • Algemeen onwel

  • Stoelgang veranderingen

  • (Koorts)

Risicofactoren

  • Alles wat de druk op de darmwanden vergroot of de sterkte van de darmwanden aantast

    • Constipatie

    • Vet eten

    • Rood vlees

    • Genetische problemen (vb. Marfan)

De nieren

3 & 4

Waarom hebben we nieren?

?

Wat kan daar nu mee misgaan? Nierstenen

Nierstenen

Blaas

Urine

Urinebuis

Urineleider

Wat kan daar nu mee misgaan? Nierstenen

Doffe flankpijn

  • Midden tot onderrug

Nierkolieken

  • Scherpe pijn

  • Constant

  • Bewegingsdrang

Dilatatie, uitrekking & spasmen

Nefrolithiasis: Behandeling

  • Hydratatie

  • Analgesie

  • Medicatie om steenvorming tegen te gaan

  • Medicatie om stenen sneller af te voeren

  • Extracorporele ShockWave Lithotripsie

  • Operatie en stent-plaatsing

Nefrolithiasis: Samenvatting

Symptomen

  • Doffe pijn in de flanken

  • Nierkolieken (scherpe constante pijn)

  • Bewegingsdrang

Nefrolithiasis: Samenvatting

Symptomen

  • Doffe pijn in de flanken

  • Nierkolieken (scherpe constante pijn)

  • Bewegingsdrang

Risicofactoren

  • Te veel calcium in urine

  • Dehydratatie

Wat kan daar nu mee misgaan? Urineweginfectie (UWI)

meestal

Opstijgende

infectie

Bacteriën

(rectaal)

Dalende

infectie

Bacteriën

(in bloed)

Wat kan daar nu mee misgaan? Urineweginfectie (UWI)

meestal

Opstijgende

infectie

Bacteriën

(rectaal)

Dalende

infectie

Bacteriën

(in bloed)

Wat kan daar nu mee misgaan? Urineweginfectie (UWI)

Urine is steriel -> Geen bacteriën

Hoge concentratie Ureum

Lage pH

Urineren

= uni-directioneel

Urineweginfectie: Behandeling

  • Antibiotica (opgelost na een aantal dagen als urine terug steriel wordt)

  • Pijnmedicatie

  • Genoeg drinken

Urineweginfectie: Samenvatting

Symptomen

  • Suprapubische pijn

  • Pijnlijk of moeizaam urineren

  • Veelvuldig urineren of plasdrang

  • Stinkende urine, troebel van kleur

  • Kinderen

    • Koorts

    • Verminderde eetlust

  • Ouderen

    • Moe

    • Incontinent

    • Delirium/acute verwardheid

  • Meestal geen systemische tekens (koorts, misselijkheid,...) of flankpijn

Urineweginfectie: Samenvatting

Symptomen

  • Suprapubische pijn

  • Pijnlijk of moeizaam urineren

  • Veelvuldig urineren of plasdrang

  • Stinkende urine, troebel van kleur

  • Kinderen

    • Koorts

    • Verminderde eetlust

  • Ouderen

    • Moe

    • Incontinent

    • Delirium/acute verwardheid

  • Meestal geen systemische tekens (koorts, misselijkheid,...) of flankpijn

Risicofactoren

  • Seksuele activiteit (“honeymoon cystitis”)

  • Vrouwen

  • Zwangerschap

  • Blaassonde

  • Diabetes

  • Problemen met urineren

  • Voorgeschiedenis van UWI’s

Wat kan daar nu mee misgaan? Pyelonefritis

Mechanisme? Vesico-ureterale reflux

  • Toegenomen druk

  • Stilstaande urine

  • Aangeboren defect

  • Obstructie van blaasuitgang

Eenrichtingsklep is defect

Pyelonefritis: Behandeling

  • Antibiotica

  • Hydratatie

Pyelonefritis: Samenvatting

Symptomen

  • Koorts

  • Misselijkheid en braken

  • Rillen

  • (Unilaterale) flank pijn

Pyelonefritis: Samenvatting

Symptomen

  • Koorts

  • Misselijkheid en braken

  • Rillen

  • (Unilaterale) flank pijn

Risicofactoren

  • Seksuele activiteit (“honeymoon cystitis”)

  • Vrouwen

  • Zwangerschap

  • Blaassonde

  • Diabetes

  • Problemen met urineren

  • Anatomische afwijkingen nieren

Casus

Maar buikpijn kan ook van elders (buiten de buik) komen…

Welke andere ernstige oorzaken kennen jullie die buikpijn kunnen geven?

Maar buikpijn kan ook van elders (buiten de buik) komen…

  • Cardiaal

  • Pulmonaal

  • Gynaecologisch

  • Urologisch

  • Aortadissectie - aneurysma

Evaluatie van de les

  • Help ons de lessen te verbeteren!

  • Scan deze code en geef ons je feedback.

  • Dit duurt slechts enkele minuten.

Bedankt!