5.2
koolstofverbindingen naamgeving
5.2
koolstofverbindingen naamgeving
Leerdoelen
5.2.1. Ik kan de systematische naam van alkanen, alkenen, alkynen en alkanolen
toepassen.
5.2.2 Ik kan structuurformules van alkanen, alkenen, alkynen en alkanolen teken.
5.2.3 Ik kan de algemene molecuulformule van alkanen, alkenen, alkynen en
alkanolen toepassen.
5.2.4. Ik kan een isomeer van een stof herkennen.
5.2.5 Ik ken een aantal eigenschappen en toepassingen van
koolstofverbindingen.
alkanen en alkenen
Alkaan en alkeen verschillen weinig met elkaar
Alk-cijfer-een
Pent-1-een
Alkyn (drievoudige bindingen)
Alk-cijfer-yn
alkanolen
Alk(a)anol heeft -O-H ipv een -H
Alk-cijfer-ol
propaan-2-ol
Functionele groepen
Voor de indeling van koolstofverbindingen in groepen kijk je naar de functionele groep (reactieve groepen):
alkenen hebben C = C
alkynen hebben
alkanolen hebben -OH
NOTEER & LEER
Algemene formules
Alkanen: enkele binding: CnH2n+2
Alkenen: dubbele binding: CnH2n
Alkynen: drievoudige binding: CnH2n-2
Alkanolen: -OH groep: CnH(2n+1)OH
alkanen
CnH2n+2
alkenen
CnH2n
Vertakkingen
cijfer- Alkylalkaan
methyl- (-CH3) ethyl- (-CH2CH3) propyl- (-CH2CH2CH3)
als je niet alle C-at0men in een keer kunt aanraken
Wat voor soort koolstofverbinding is dit?
Alkaan
Alkeen
Alkyn
Alkanol
wat is de naam van de stof met de molecuulformule C5H12 ?
propaan
pentaan
butaan
ethaan
Is C5H12 een alkaan of alkeen?
Alkaan
Alkeen
alkyn
alkanol
Wat zijn isomeren?
moleculen met dezelfde structuurformule maar andere molecuulformule hebben.
moleculen met niet dezelfde structuurformule maar andere molecuulformule hebben
moleculen met dezelfde structuurformule en dezelfde molecuulformule
moleculen met niet dezelfde structuurformule maar wel dezelfde molecuulformule
Zijn deze drie moleculen isomeren?
1 2 3
alle drie
alleen 1 en 2
alleen 1 en 3
alleen 2 en 3
Bekijk deze koolstofverbindingen: hoe zou jij ze in groepen sorteren? Alkaan, alkeen,alkyn of alkanol
A
B
C
D
H
E
F
G
Wat is de covalente van zwavel (S)?
2
3
4
6
Een alkyn heeft dubbele bindingen
juist
onjuist
Bekijk deze koolstofverbindingen: welke hebben een vertakking?
A
B
C
D
H
E
F
G
Systematische naamgeving
Stap 1: Zoek de langste keten van aaneengesloten C atomen
Systematische naamgeving
Stap 1: Zoek de langste keten van aaneengesloten C atomen
Systematische naamgeving
Stap 1: Zoek de langste keten van aaneengesloten C atomen
Systematische naamgeving
Stap 2: Geef het molecuul de stam naam volgens het aantal C atomen in de langste keten
5 C = pentaan
Systematische naamgeving
Stap 3: kijk naar welke zijgroepen er aanwezig zijn en tel het aantal C's
Systematische naamgeving
Stap 3: kijk naar welke zijgroepen er aanwezig zijn en tel het aantal C's
Systematische naamgeving
Stap 4: Geef voor de zijgroepen het juiste voorvoegsel + uitgang -yl
(methyl)
Plak vóór de stam
Dus: methylpentaan
Systematische naamgeving
Stap 5: Kijk hoe vaak een bepaalde zijgroep voorkomt
(mono gebruiken we eigenlijk niet)
Systematische naamgeving
Stap 5: Kijk hoe vaak een bepaalde zijgroep voorkomt
(mono gebruiken we eigenlijk niet)
Dus: dimethyl
Vóór de stam:
dimethylpentaan
Systematische naamgeving
Stap 6: nummer de C atomen in de langste keten zo dat de zijgroepen een zo laag mogelijk getal
krijgen
Systematische naamgeving
Stap 7: zet de getallen op volgorde vóór de zijgroep/telwoord
- getallen scheid je met een ,
- Getallen en letters scheid je met -
Dus: 2,3-dimethylpentaan
2,3-dimethylpentaan
Je bent klaar :)
En nu zelf: Wat is de juiste naam bij deze structuurformule?
geen idee
3,3,4-trimethylpentaan
dimethylhexaan
2,3,3-trimethylpentaan
Wat is de juiste systematische naam?
4-methylhexaan
1,3-dimethylpentaan
3-methylhexaan
heptaan
Exit ticket
Geef de naam van onderstaande molecuul