Vandaag:
LessonUp: herhaling begrippen van vorige lessen: 15 minuten;
introductie nieuw begrip: enjambement: 5 minuten
opdracht uit je boekje maken: 10 minuten
Vandaag:
LessonUp: herhaling begrippen van vorige lessen: 15 minuten;
introductie nieuw begrip: enjambement: 5 minuten
opdracht uit je boekje maken: 10 minuten
Instagrampoëzie
Waar vind je poëzie vaak?
Een nieuwe plek voor poëzie:
Instagram.
van: @woordschittering
Begrippen:
- Traditioneel gedicht
- Modern gedicht
- Sonnet
Traditionele gedichten herkennen we aan (meer antwoorden mogelijk):
regelmatige opbouw van strofen
eindrijm
onderwerp is liefde
versregels ongeveer even lang
Wat is geen kenmerk van een modern gedicht?
geen eindrijm
normaal gebruik van leestekens
niet even lange versregels
strofen zijn niet regelmatig
Kenmerken van een sonnet : (meerdere antwoorden zijn goed)
heeft 14 versregels
is altijd een traditioneel gedicht
bevat altijd een wending
is altijd een modern gedicht
Eindrijm:
Gepaard: versregel 1 + 2, 3+ 4, enz rijmen op elkaar
Bijvoorbeeld:
Ze keek zo wonderlijk. Zo bewolkt A
alsof haar gedachten werden bevolkt A
door te veel toekomst, verwarring, geluk. B
Toen ging ze lezen. In Donald Duck. B
Eindrijm:
Gekruist: versregel 1 + 3, 2 + 4, enz rijmen op elkaar.
Bijvoorbeeld:
Ik heb een dubbeltje gevonden A
in een drukke winkelstraat. B
Even wist ik mij verbonden A
met die domme onverlaat B
Eindrijm:
Omarmend: versregel 1 + 4, 2 + 3, enz rijmen op elkaar
Bijvoorbeeld:
Valentijn is fijn A
maar elke dag B
bij het zien van je glimlach B
is gelukkig zijn A
Soorten rijmschema's
Gepaard rijm: aabb
Gekruist rijm: abab
Omarmend rijm: abba
Natuur is voor tevredenen of legen. En dan: wat is natuur nog in dit land? Een stukje bos, ter grootte van een krant, Een heuvel met wat villaatjes ertegen.
gepaard rijm
gekruist rijm
omarmend rijm
22. Het rijmschema van omarmend rijm is?
aabb
abcb
abba
abca
Valentijn is fijn
maar elke dag
bij het zien van je glimlach
is gelukkig zijn
Valentijn is fijn
ik wil elke dag
gelukkig zijn
bij het zien van je glimlach
Valentijn is fijn
is gelukkig zijn
bij het zien van je glimlach
elke dag
abba
aabb
abab
gekruist rijm
omarmend rijm
gepaard rijm
BINNENRIJM
Geef een voorbeeld van alliteratie
Alliteratie
Doel van alliteratie = de tekst tot leven te brengen (vloeiend effect).
Alliteratie wordt veel gebruikt in poëzie,
maar ook in bedrijfsnamen of reclame
(zie afbeelding).
Alliteratie
Bij alliteratie gaat het om overeenkomst in klank van medeklinkers aan het begin van woorden.
Stevig staat de sterke man uit Stavoren op zijn standplaats.
Alliteratie
Alliteratie is een soort van medeklinkerrijm. Woorden beginnen dan met dezelfde combinatie van medeklinkers.
Alliteratie komt altijd in dezelfde regel voor, dus niet door het hele gedicht heen.
Een bekend voorbeeld van alliteratie is:
Liesje leerde Lotje lopen langs de lange Lindenlaan
Geef een voorbeeld van assonantie
Medeklinkerrijm / alliteratie
Klinkerrijm / assonantie
Assonantie
Een ander woord voor assonantie is klinkerrijm. Dit betekent dus dat bij assonantie klinkers (a, e, o, u, i) op elkaar rijmen.
Bij deze vorm van rijm gaat het dan om de manier waarop de woorden worden uitgesproken, dus niet hoe ze worden geschreven.
Voorbeeld: dromen over rovers
Hier is sprake van assonantie, want de klinker 'o' rijmt hier.
Klinkerrijm / assonantie
• Het gaat hierbij om de uitspraak, en niet om de spelling
• Zo is er bijvoorbeeld ook assonantie bij 'een groot cadeau'
assonantie
Gedichten van de broer van Roos
Let it Be
Ook Engelse liedjes hebben alliteratie in zich.
Welke herken je in het volgende nummer?
Welke vormen van alliteratie hoor je in de tekst?
ENJAMBEMENT
Enjambement:
- De versregel gaat verder in de volgende versregel -> ze vormen samen één zin.
- Als je gaat voorlezen, stop je dus niet aan het einde van de versregel, maar lees je gelijk door naar de volgende.
- Als er geen leestekens zijn, is er niet per se een enjambement. Kijk goed of de zin verder gaat of dat het een volgende zin is.
Enjambement
ik wil je
kussen
Enjambement
Na welke regel loopt de zin eigenlijk door?
Dus waar zie je een enjambement?
Opdrachten maken
“Tekening 1 is van de hele haai
Die langs de grond leeft. Zie in dit verband
zijn daarbij aangepaste vinnenstand:
de stroomlijn van dit roofdier is zeer fraai.
Open de buik. Pas op, zijn huid is taai.
Teken een schema van de binnenkant
met alle namen bij elk ingewand.
Doe het precies, niet in een handomdraai.”
Geestdriftig snijdend ging ik, die vergat
dat zelfs een vis van minder hoge soorten
ook nog wel eens kon hebben liefgehad.
enjambement
Beeldspraak
Vergelijkingen, metaforen en personificaties zijn vormen van beeldspraak.
Beeldspraak is altijd
figuurlijk bedoeld.
Beeldspraak
Beeldspraak is altijd figuurlijk taalgebruik.
Wat zou je doen - Marco Borsato / Ali B
en de zon viel in slaap met de maan = beeldspraak
zou je hart zich weer vullen met vuur = beeldspraak
assonantie: slaap – maan, : maar- bestaan vol - zorgen, klein – pijn, gaan – aan
'En de zon viel in slaap met de maan' Welke vorm van beeldspraak herken je?
zou je hart zich weer vullen met vuur.. Welke beeldspraak is dit?
personficatie
vergelijking
metonymia
metafoor