Les 6: Regeling
Welkom
Denk om…
Je jas uit, pet af.
Spullen op tafel. Tas op de grond.
Zitten op je eigen plek!
Eten en drinken doe je in de kantine.
5
minute
00
second
Lesduur is: 45 minIntroductie
Onderdelen in deze les
Welkom
Denk om…
Je jas uit, pet af.
Spullen op tafel. Tas op de grond.
Zitten op je eigen plek!
Eten en drinken doe je in de kantine.
5
minute
00
second
Vandaag
Oefen examen vraag.
Terugblik 10.1 tot 10.4
Uitleg 10.5 | De weg die impulsen afleggen (10 min)
Zelf aan de slag
Daarna 10.6 Hormoonstelsel
Zelf aan de slag
vraag: Bij de zoekreflex ontstaan impulsen door het aanraken van de mond.
Gaan deze impulsen via bewegingszenuwcellen of via gevoelszenuwcellen naar het centrale zenuwstelsel? Of gaan ze via beiden?
Leerdoelen
Kunt delen en functies van zenuwstelsel noemen
Drie typen zenuwcellen en functies
Omschrijven wat zenuw is en je kent de 3 typen + kenmerken
Delen van hersenen met functies en kenmerken
Functies van reflexen noemen
Bouw en functie van hormoonstelsel beschrijven
In afbeelding belangrijkste hormoonklieren benoemen
Werking beschrijven van hormonen uit hypofyse en schildklier
Het zenuwstelsel
Centraal zenuwstelsel
grote hersenen
kleine hersenen
hersenstam
ruggenmerg
Perifere zenuwstelsel
gevoelszenuwcellen
bewegingszenuwcellen
Zenuwcellen
Zenuwweefsel bestaat uit zenuwcellen.
Zenuwcellen hebben een cellichaam (waar de kern zit) en uitlopers (lange 'armen' van de cel)
Zenuwcellen
Er zijn drie verschillende type zenuwcellen:
Gevoelszenuwcel
Bewegingszenuwcel
Schakelcel
typen zenuwcellen
gevoelszenuwcellen (sensorische zenuwcellen)
bewegingszenuwcellen (motorische zenuwcellen)
schakelcellen
De hersenen
De hersenen bestaan uit:
Grote hersenen
Kleine hersenen
Hersenstam
Leerdoelen 10.5
Je kunt de functies van reflexen noemen en je kunt een reflexboog beschrijven
Wanneer je reageert op een prikkel dan kunnen de impulsen op verschillende manieren door je zenuwstelsel worden geleid.
BEWUSTE reacties
Reflexen
Reflex:
* NIET via de hersenen
* Denk je NIET bij na
* Doe je onbewust
* Is altijd dezelfde snelle
reactie
* Beschermt je lichaam en
voorkomt schade
Bewuste reactie:
* Via de hersenen
* Denk je bij na
* Dit doe je bewust
* Kan heel snel gaan, maar je
hebt er over nagedacht.
*
Reflexen
Reflex:
Een automatische reactie van spieren op een prikkel
Voorbeeld:
Pupilreflex
Kniepeesreflex
Reflexboog
Reflexboog: de weg die impulsen bij een reflex afleggen.
Kortste route! Via ruggenmerg of hersenstam.
Een reflex is daarom sneller dan een bewuste reactie.
Bewuste beweging (via de hersenen)
Reflex (onbewuste beweging)
Bewegen zonder dat je je hersenen gebruikt.
De weg van een reflex = reflexboog
Prikkel
Zintuig
Gevoelszenuwcel
Bewegings-zenuwcel
Schakelcellen
Schakelcellen
Schakelcellen
Reactie
Bewuste reactie
De weg van een bewuste reactie en een reflex
Reflex
Soorten reflexen
Aan het werk
Lezen bs.5 + maken opdr 1 t/m 6
klaar? Test jezelf
Basisstof 6: Het hormoonstelsel
Leerdoelen
Je kunt uitleggen welke verschillende hormoonklieren er zijn.
Je kunt uitleggen wat het verschil is tussen een hormoonklier en een gewone klier
Je kent de functie van de verschillende hormoonklieren.
Je kent de werking van de verschillende hormonen
Hormoonstelsel
Hormonen regelen langzame processen:
groei,
ontwikkeling,
stofwisseling
voortplanting
Werking hormonen?
Hormonen zijn regelstoffen
Hormoonklieren maken hormonen
Bij signaal (van zenuwcel of ander hormoon)
Geven de cellen stoffen af aan het bloed
Verschil hormoonklier/ verteringsklier
Verteringsklier:
- Maakt verteringssap
- Heeft een afvoerbuis om het verteringssap af te voeren
Hormoonklier:
- Maakt hormonen
- Heeft geen afvoerbuis: geeft hormonen af aan het bloed
Hormonen die je moet kennen:
1 Hormoon van de hypofyse
3 Schildklierhormoon
5 Adrenaline
6 Insuline
6 Glucagon
7 Vrouwelijke geslachtshormonen
8 Mannelijke geslachtshormonen
Hypofyse
De hypofyse is een hormoonklier in de hersenen.
Het maakt het groeihormoon
De hypofyse beïnvloedt andere hormoonklieren (zoals de geslachtsorganen)
Hypofyse: productie van hormonen voor regeling groei, beïnvloeden van andere hormoonklieren
Schildklier
De schildklier maakt schildklierhormoon:
Schildklierhormoon regelt verbranding in de cellen
Te weinig schildklierhormoon: Je bent koud en moe en wordt dikker.
Te veel schildklierhormoon: Je hebt het warm, bent bewegelijk, valt af.
De bijnier
De bijnier ligt boven de nier
De bijnier maakt adrenaline
Adrenaline = paniekhormoon
Zorgt voor:
=> snellere hartslag
=> snellere ademhaling
=> meer verbranding
Dus meer energie
geslachthormonen vrouw
worden aangestuurd door de hypofyse
worden gemaakt in de eierstokken
Zorgen voor de secundaire geslachtsorganen
regelen menstruatie
geslachthormonen man
worden aangestuurd door de hypofyse
worden gemaakt in de teelballen
Zorgen voor de secundaire geslachtsorganen (zoals zwaardere spieren)
testosteron
Practicum Kniepees reflex
Een vaste, snelle, onbewuste reactie op een bepaalde prikkel.
Door de tik op de kniepees rekt de bovenste dijspier een klein beetje uit, hierdoor ontstaat een impuls.
Zie bladzijde 166
Wat is een reflex?
Als er altijd dezelfde reactie volg op een bepaalde prikkel
Na verloop van tijd volgt er geen reactie op een bepaalde prikkel
Een stapeling van prikkels waar je een vaste reactie op hebt
Reflexen worden aangestuurd door het...
animale zenuwstelsel
autonome zenuwstelsel
beide
Wat is een voorbeeld van een reflex?
Je steekt je hand uit om iemand te groeten
Je steekt je hand uit om iets aan te pakken
Je steekt je hand uit als je valt
Welke is geen reflex?
Snel een kroket opeten
Je hoofd omdraaien bij een hard geluid
Knipperen met je ogen als je door een wolk vliegjes fietst
Je hart gaat sneller kloppen bij gevaar
Hormoonstelsel
Zenuwstelsel
Hormoonstelsel
werkt snel
kortdurend
werkt niet snel
langdurend
zenuwen
bloed
Verschil zenuwstelsel - hormoonstelsel
Hormoonstelsel
Hypofyse
Eilandjes van langerhans
Teelballen
Eierstokken
Schildklier
Bijnieren
Basisstof 7.
De hypofyse en de schildklier
De hypofyse
De hypofyse
De hypofyse stuurt en activeert
vooral andere organen.
ontstaan secundaire geslachtskenmerken vrouw:
groei borsten
groei schaamhaar
ongesteld
hypofyse
geeft startsein
maakt hypofyse-hormonen
zaadballen
geslachtsorgaan man reageert op hypofysehormonen en
maken testosteron
eierstokken
geslachtsorgaan vrouw reageert op hypofysehormonen en maken oestrogeen
ontstaan secundaire geslachtskenmerken man:
penisgroei
baardgroei
lage stem etc...
De schildklier
Schildklier
De schildklier maakt schildklierhormoon:
Schildklierhormoon regelt verbranding in de cellen (stofwisseling) en groei en ontwikkeling.
Te weinig schildklierhormoon: Je bent koud en moe en wordt dikker.
Te veel schildklierhormoon: Je hebt het warm, bent bewegelijk, valt af.
En nu?
Oefenen thema regeling!
- examenflow
- biologiepagina.nl