Wat ga je vandaag leren?
Je leert het verschil tussen een zuivere stof en een mengsel
Je maakt drie soorten mengsels met water, leert hoe die heten en onderzoekt hun eigenschappen
Aan het eind van de les weet je wat een oplossing, suspensie en emulsie zijn en wat ze voor eigenschappen hebben
Wat ga je vandaag leren?
Je leert het verschil tussen een zuivere stof en een mengsel
Je maakt drie soorten mengsels met water, leert hoe die heten en onderzoekt hun eigenschappen
Aan het eind van de les weet je wat een oplossing, suspensie en emulsie zijn en wat ze voor eigenschappen hebben
Deze slide heeft geen instructies
Wat moet je vandaag inleveren?
Bij de proefjes maak je verslag op papier (en een foto daarvan). Geen heel verslag, alleen stukjes, leggen we straks uit.
Bij de proefjes maak je foto's (wanneer daarom wordt gevraagd).
Je levert ook een verslag gemaakt in Word in.
Alles wat je inlevert gaat via SOMtoday
Doe stap-voor-stap wat gevraagd wordt
Je krijgt aan het einde wat quizvragen
Deze slide heeft geen instructies
Inleiding
Deze slide heeft geen instructies
Stoffen
Alle stoffen zijn onder te verdelen in zuivere stoffen en mengsels.
Wat is het verschil???
Deze slide heeft geen instructies
Zuivere stof
Dit is een stof die maar uit 1 soort deeltjes bestaat.
Bijvoorbeeld een staaf puur goud - bevat alleen ...
goud. Verder niks.
Bij de Nederlandsche Bank in Amsterdam ligt veel goud. 15 duizend van deze staven.
Dat is veel waard: zes miljard (6 000 000 000) euro.
Het wordt goed bewaakt :)
Deze slide heeft geen instructies
Mengsel
Een mengsel is een stof die bestaat uit twee of meer verschillende zuivere stoffen - dus ook twee of meer verschillende soorten deeltjes.
In limonade zitten bijvoorbeeld water, suiker, kleurstof en smaakstof.
Zuivere stof ook noemen.
Als je ijsblokjes en water bij elkaar doet heb je ...
een mengsel
limonade
een zuivere stof
twee zuivere stoffen
Deze slide heeft geen instructies
Alcohol is een zuivere stof en water is een zuivere stof. Als je ze bij elkaar doet krijg je ...
een mengsel
NIX18
een zuivere stof
goud
Deze slide heeft geen instructies
Onderzoeksvraag
Welke mengsels onstaan & wat zijn de eigenschappen als we water mengen met:
een oplosbare stof (suiker)
een niet-oplosbare vaste stof (krijt)
een niet-oplosbare vloeistof (olie)
We gaan deze een-voor-een onderzoeken en aan het einde conclusies trekken
? ? ?
Deze slide heeft geen instructies
Onderzoeksvraag en hypothese
Je gaat straks suiker door water mengen.
Ze in je document bovenaan: Mengsel 1: Water met suiker
Maak het kopje Onderzoeksvraag 1 en schrijf daaronder de antwoorden op deze vragen:
1) wat denk je straks waar te nemen als je een spatelpunt suiker in een buisje koud water doet zonder te kwispelen ?
2) en wat als je goed kwispelt?
3) denk je dat het mengsel na goed kwispelen troebel is of helder?
Mengsel 1:
water met suiker
Deze slide heeft geen instructies
Benodigdheden
Veiligheidsvoorschrift:
Zet per tweetal 1 iPad aan. Zet die op een veilige plek, weg van het water.
Zet het volgende klaar:
3 reageerbuisjes
spatel
krijt (calciumcarbonaat)
suiker
olie
afwasmiddel
pen & papier om je resultaten op te schrijven
papier om droog te maken en je spatel mee af te vegen
Deze slide heeft geen instructies
Methode
Doe er een spatelpunt suiker in een buisje.
Doe er 4 cm water bij zonder te kwispelen.
Observeer wat er gebeurt (maak aantekeningen in je verslag)
Kwispel goed, totdat de suiker opgelost is.
Observeer wat je ziet, beschrijf ook of de vloeistof helder of troebel is.
Maak hiervan een foto.
Laat het buisje gewoon staan - dan kun je straks vergelijken.
Zet het kopje "Resultaten" in je document, en beschrijf daaronder je resultaten.
Deze slide heeft geen instructies
Onderzoeksvraag 2
Je gaat straks een schep krijt mengen met water.
Zet in je document de kop van het nieuwe stuk
Mengsel 2: Water met krijt
Maak het kopje onderzoeksvraag 2 en beschrijf:
1) wat denk je straks waar te nemen als je een spatelpunt krijt in een buisje koud water doet en goed roert?
3) denk je dat het mengsel dan troebel is of helder?
Mengsel 2:
water met krijt
Maak het kopje Onderzoeksvraag en schrijf daaronder de antwoorden op deze vragen:
1) wat denk je straks waar te nemen als je een lepel suiker in een glas koud water doet zonder te roeren?
2) en wat als je goed roert?
3) denk je dat het mengsel na goed roeren troebel is of helder?
Maak het kopje Hypothese en formuleer waar je achter wil komen.
Uitvoering en resultaten
Pak een buisje en doe er een spatelpunt krijt in.
Voeg 4 cm demiwater toe.
Observeer wat er gebeurt (maak aantekeningen)
kwispel goed, minstens tien tellen
Maak een foto.
Beschrijf wat je ziet, en is de vloeistof helder of troebel?
Het buisje moet nu blijven staan
Beschrijf je resultaten in je document
Houd een paar regels ruimte over voor later (hint: laat je buisje rustig staan. Er verandert dan iets ... kun je raden wat?? ... straks zul je het zien)
Deze slide heeft geen instructies
Onderzoeksvraag 3
Je gaat straks slaolie mengen met water.
Later heb je ook het afwasmiddel nodig.
Zet in je schrift (na een paar regels overslaan) de kop:
Mengsel 3: Water met olie
Maak het kopje Onderzoeksvraag 3
en beschrijf:
1) wat denk je straks waar te nemen als je een scheutje olie in een water doet en goed kwispelt?
2) Bedenkt wat afwasmiddel doet met vet. Wat denk je te zien als je afwasmiddel toevoegt aan je water met olie?
Mengsel 3:
water met olie
Maak het kopje onderzoeksvraag en beschrijf:
1) wat denk je straks waar te nemen als je een lepel meel in een glas koud water doet zonder te roeren?
2) en wat als je goed roert?
3) denk je dat het mengsel na goed roeren troebel is of helder?
4) als je het lang laat staan, wat verandert er dan?
Maak het kopje Hypothese en formuleer dan waar je achter wil komen. Dit kan hetzelfde zijn als bij Mengsel 1.
Uitvoering en resultaten
Pak het laatste buisje.
Doe er een 4 cm water in en schenk er olie in, ongeveer 1 cm en kwispel voor 10 tellen.
Maak (snel) een foto.
Beschrijf op papier wat je hebt geobserveerd.
Doe een paar druppeltjes afwasmiddel erbij, en roer nog een keer
Observeer wat je ziet, schrijf weer op. Benoem of de vloeistof helder is of troebel.
Maak ook hiervan een foto.
Schrijf je resultaten op (op het vel papier).
Deze slide heeft geen instructies
... laatste resultaat
Kijk nog eens naar je tweede mengsel van water en krijt.
Beschrijf wat er is veranderd.
Maak ook hiervan een foto
Je hebt nu in totaal vijf foto's gemaakt. Die gebruik je bij resultaten in je verslag.
Deze slide heeft geen instructies
Lever ook je verslag in
(vergeet de namen niet erop te zetten)
Maak het eventueel nog even af terwijl de anderen opruimen :)
Deze slide heeft geen instructies
Proefjes klaar ... opruimen maar ...
Deze slide heeft geen instructies
Onderzoeksvraag
We wilden weten wat voor soort mengsels er zouden ontstaan.
En we wilden weten wat de eigenschappen zijn.
? ? ?
Deze slide heeft geen instructies
Discussie
De mengsels heten:
oplossing (suiker in water)
suspensie (krijt in water)
emulsie (olie, zeep, water)
? ? ?
Deze slide heeft geen instructies
Suiker in water is een oplossing
Kenmerken van een oplossing ...
het is een vloeistof met daarin opgelost een vaste stof of een gas of een andere vloeistof
is helder, je kunt er door heen kijken
kan kleur hebben of kleurloos zijn
het oplosmiddel is altijd een vloeistof
Meer voorbeelden:
water met zout (vaste stof),
bruisend water (gas, namelijk koolzuurgas opgelost in water)
en water met alcohol (vloeistof).
Zal ik hier al toelichten hoe je dit mengsel weer kunt scheiden nl door indampen. Alleen theorie :)
Krijt in water is een suspensie
Kenmerken van een suspensie
fijn verdeelde vaste stof, zwevend in het oplosmiddel
die na een tijdje bezinkt (naar de bodem zakt)
het oplosmiddel is een vloeistof
altijd troebel, je kunt er niet door heen kijken
Ander voorbeeld: verf
Koen wil je dat ze ook nog iets gaan doen met afschenken? Wat kan er verder nog?
Olie in water is een emulsie
Kenmerken van een emulsie:
emulsie is een mengsel van fijnverdeelde vloeistoffen, altijd troebel
een emulgator is nodig om de emulsie (voor eventjes) goed laten mengen
Het afwasmiddel had hier de functie van emulgator.
Een ander voorbeeld van een emulsie is mayonaise.
Deze slide heeft geen instructies
Test jezelf ...
6 snelle vragen om de les af te ronden
Deze slide heeft geen instructies
Troebel of helder?
Slepen maar ...
Troebel
Helder
Suspensie
Emulsie
Oplossing
Deze slide heeft geen instructies
Welke bevat een emulgator?
verf
Red Bull
mayonaise
cappuccino
Deze slide heeft geen instructies
Na een tijdje bezinkt een deel van de vaste stofdeeltjes ... dan heb je
een suspensie
een emulsie
een zuivere stof
genoeg geleerd voor deze les
Deze slide heeft geen instructies
Heb je liever theorieles of practicum en waarom?
Deze slide heeft geen instructies
Welke nieuwe kennis heb je na deze les?
Deze slide heeft geen instructies
Op welke vraag over mengsels wil je de volgende les graag antwoord?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies