H10: Evolutie
H10: Evolutie
Paragraaf 10.4 Het ontstaan en de ontwikkeling van het leven
Doel en begrippen 10.4
Je leert welke ideeen er zijn over het begin en de verdere ontwikkeling van het leven
Anorganische stoffen, energie, organische moleculen, oersoep, warmwaterbronnen, creationisme, prokaryoot, heterotroof, fotosynthese, autotrofe organismen, eukaryote cellen, endosymbiosetheorie, meercellige organismen, bouw, homoloog, analoog, evolutionaire stamboom.
BINAS
Tabel 78
Ontstaan van het leven
Verschillende theorieën.
Eerst alleen anorganische stoffen (methaan, waterstof, water, ammoniak).
Door energie uit de zon ontstonden organische moleculen (aminozuren en nucleinebasen) -> oersoep.
Leven is ontstaan bij warmwaterbronnen in de oceaan waar RNA is ontstaan.
Creationisme
Eerste cellen
Prokaryoot : zonder kern
Heterotroof: afhankelijk van organische stoffen van buiten
3,5 miljard jaar geleden ontstonden cellen die fotosynthese konden uitvoeren: autotroof.
-> de hoeveelheid zuurstof in de atmosfeer neemt toe.
BINAS
Tabel 94C
Eukaryoten
Cellen met een celkern ontstaan: eukaryote cellen
Endosymbiosetheorie:
Eukaryoten 'versmelten' met prokaryoten die energie uit glucose kunnen halen met zuurstof -> ontstaan mitochondrium
Eukaryoten 'versmelten' met prokaryoten die in staat zijn tot fotosynthese -> ontstaan chloroplast (bladgroenkorrel).
Meercelligen
1,5 miljard jaar geleden ontstaan de eerste meercellige organismen.
600 miljoen jaar geleden de eerste dieren.
300 miljoen jaar geleden de eerste zoogdieren.
200 miljoen jaar geleden de eerste mens.
Stambomen
Evolutionaire stamboom: geeft aan hoe de soorten in de tijd zijn ontstaan en welke soorten gemeenschappelijke voorouders hebben.
Verwantschap
Hoe bepaal je verwantschap
tussen soorten?
Homologe organen -
overeenkomstige lichaamsbouw
DNA
Analoge organen
Organen met dezelfde functie
- ándere bouw
Wijzen níet op verwantschap
Doel en begrippen 10.4
Je leert welke ideeen er zijn over het begin en de verdere ontwikkeling van het leven
Anorganische stoffen, energie, organische moleculen, oersoep, warmwaterbronnen, creationisme, prokaryoot, heterotroof, fotosynthese, autotrofe organismen, eukaryote cellen, endosymbiosetheorie, meercellige organismen, bouw, homoloog, analoog, evolutionaire stamboom.
HUISWERK
opdrachten 10.4