Het Interbellum
Geschiedenis
Klas 4M
LES 1
3.2 Crisis en ontevredenheid
Het Interbellum
Geschiedenis
Klas 4M
LES 1
3.2 Crisis en ontevredenheid
Lesplan
Klassikale uitleg
Zelfstandig werken
Belangrijke data
SE:
Leertekst 2.1, 2.2, 2.3, 2.4
Leertekst 3.1, 3.2, 3.3, 2.4
Begrippen
SE-week
Geschiedenis
Leerdoelen
Je kunt uitleggen welke problemen de Republiek van Weimar te verwerken kreeg.
Je kunt uitleggen waarom Hitler in 1923 een staatsgreep pleegde en waarom deze mislukte.
Je kunt uitleggen hoe het Dawesplan bijdroeg aan economisch herstel in Duitsland na 1923.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Klas 4M
Het interbellum
Een interbellum is een periode tussen twee oorlogen.
Het interbellum is de periode tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog (1919-1939)
Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.
Leerdoel
Je kunt uitleggen welke problemen de Republiek van Weimar te verwerken kreeg.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Vrede van Versailles
In Versailles komen alle wereldleiders bij elkaar.
Duitsland mag alleen luisteren. Zij krijgen de schuld in de schoenen geschoven van de Eerste Wereldoorlog.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Straffen voor Duitsland
De belangrijkste bepalingen:
Duitsland moest herstelbetalingen doen van 132 miljard marken
Duitsland moest gebieden in Europa afstaan.
Duitsland moest koloniën afstaan.
Het Duitse leger max 100.000 man
Duitsland mocht geen vloot hebben
In het Duitse Rijnland, mochten geen Duitse soldaten komen.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Vrede van Versailles: Duitsland schuldig aan WO1
Straffen:
herstelbetalingen
grond+koloniën kwijt
leger max 100.000 man
geen vloot
in Rijnland geen militair
Elke les een schrift mee!
3.2 Crisis en ontevredenheid
Duitsland na de Eerste Wereldoorlog
Eerste democratie in Duitsland:
Republiek van Weimar (1919)
Verlies van de oorlog komt hard aan, zowel emotioneel als economisch.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Duitsland na de Eerste Wereldoorlog
Eerste democratie in Duitsland:
Republiek van Weimar (1919)
Verlies van de oorlog komt hard aan, zowel emotioneel als economisch.
Het vertrouwen in de republiek (democratie) is laag.
Verschillende groepen (extreemlinks/extreemrechts) proberen de macht te krijgen (staatsgreep) en er is veel politiek geweld (oa moorden op politici)
3.2 Crisis en ontevredenheid
Duitsland na de Eerste Wereldoorlog
3.2 Crisis en ontevredenheid
Eerste democratie in Duitsland:
Republiek van Weimar (1919)
Verlies van de oorlog komt hard aan, zowel emotioneel als economisch.
Het vertrouwen in de republiek (democratie) is laag.
Verschillende groepen (extreemlinks/extreemrechts) proberen de macht te krijgen (staatsgreep) en er is veel politiek geweld (oa moorden op politici)
De herstelbetalingen zijn niet op te brengen door de regering, en de inflatie is groot.
Een kilo brood, in Duitse Marken
December 1921 DM 4
December 1922 DM 160
April 1923 DM 474
Augustus 1923 DM 69.000
November 1923 DM 201.000.000.000
3.2 Crisis en ontevredenheid
3.2 Crisis en ontevredenheid
Duitsland heet nu Republiek van Weimar
weinig vertrouwen in politiek
herstelbetalingen zorgen voor minder waarde geld = inflatie
Elke les een schrift mee!
3.2 Crisis en ontevredenheid
Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.
Leerdoel
Je kunt uitleggen waarom Hitler in 1923 een staatsgreep pleegde en waarom deze mislukte.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Adolf Hitler probeert de macht te grijpen
Hitler, geboren in Oostenrijk-Hongarije vertrekt op 17-jarige leeftijd naar Wenen om een beroemd kunstenaar te worden.
Rond 1913 (34 jaar) verhuist hij naar Duitsland. Hij is teleurgesteld in Oostenrijk-Hongarije
Adolf Hitler probeert de macht te grijpen
Hitler, geboren in Oostenrijk-Hongarije vertrekt op 17-jarige leeftijd naar Wenen om een beroemd kunstenaar te worden.
Rond 1913 (34 jaar) verhuist hij naar Duitsland. Hij is teleurgesteld in Oostenrijk-Hongarije
3.2 Crisis en ontevredenheid
Adolf Hitler probeert de macht te grijpen
Hitler, geboren in Oostenrijk-Hongarije vertrekt op 17-jarige leeftijd naar Wenen om een beroemd kunstenaar te worden.
Rond 1913 (34 jaar) verhuist hij naar Duitsland. Hij is teleurgesteld in Oostenrijk-Hongarije
Hij gaat vrijwillig het Duitse leger in tijdens de Eerste Wereldoorlog.
Oktober 1918 raakt hij gewond bij een gifgasaanval. Hij is drie maanden blind.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Adolf Hitler probeert de macht te grijpen
Hitler, geboren in Oostenrijk-Hongarije vertrekt op 17-jarige leeftijd naar Wenen om een beroemd kunstenaar te worden.
Rond 1913 (34 jaar) verhuist hij naar Duitsland. Hij is teleurgesteld in Oostenrijk-Hongarije
Hij gaat vrijwillig het Duitse leger in tijdens de Eerste Wereldoorlog.
Oktober 1918 raakt hij gewond bij een gifgasaanval. Hij is drie maanden blind.
De overgave van het Duitse leger kan hij moeilijk bevatten. Het verlies zou komen door de communisten en de Joden (Dolkstootlegende)
3.2 Crisis en ontevredenheid
Adolf Hitler probeert de macht te grijpen
Hitler moet in dienst van het leger en moet onderzoeken of de vele kleine politieke groepen bedreigend zijn voor de Republiek van Weimar.
Zo komt hij in aanraking met teleurgestelde nationalistische Duitsers.
Hitler sluit zich aan bij de Duitse Arbeiders Partij (DAP)
3.2 Crisis en ontevredenheid
Adolf Hitler probeert de macht te grijpen
Hitler blijkt goede toespraken te kunnen houden.
Deze worden vaak gehouden in bierkelders.
Binnen de partij, inmiddels omgedoopt tot NSDAP (Nationaalsocialistische Duits Arbeiderspartij), neemt Hitler steeds meer de rol van leider op zich.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Adolf Hitler probeert de macht te grijpen
Hitler had bepaalde ideeën:
Het Verdrag van Versailles is slecht
Het land is overgenomen door een buitenlandse bezetter (Frankrijk)
Het is allemaal de schuld van de Joden en de Communisten
Duitsland heeft Lebensraum (leefruimte) nodig
Er moet één sterke leider zijn.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Bezetting van het Ruhrgebied
Omdat Duitsland de herstelbetalingen niet meer kan opbrengen, bezetten Franse troepen het Ruhrgebied om Duitsland te dwingen tot betalen (vanaf januari 1923)
Dit was toegestaan volgens het Verdrag van Versailles.
Franse troepen blijven in dit gebied tot 1925
3.2 Crisis en ontevredenheid
3.2 Crisis en ontevredenheid
Adolf Hitler probeert de macht te grijpen
Hitler vindt dat het in 1923 tijd is voor een Mars op München: een staatsgreep om de zwakke regering af te zetten.
Dit moment noemen we de Bierkellerputsch.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Adolf Hitler probeert de macht te grijpen
Deze staatsgreep mislukt. Hitler wordt gearresteerd en veroordeeld tot een gevangenisstraf van 5 jaar.
Hitler hoeft slechts 9 maanden te zitten.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Adolf Hitler probeert de macht te grijpen
In de gevangenis schrijft hij zijn boek ‘Mein Kampf’.
Een slecht geschreven en bij elkaar gefantaseerd boek, met vage hersenspinsels…tenminste: toen nog wel…
3.2 Crisis en ontevredenheid
Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.
Leerdoel
Je kunt uitleggen hoe het Dawesplan bijdroeg aan economisch herstel in Duitsland na 1923.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Duitsland 1924-1929
De Amerikanen steunen de Duitse economie met het Dawesplan.
Politiek en economisch gaat het beter met het land.
Duitsland is in 1926 lid geworden van de Volkenbond.
Duitsland 1924-1929
De Amerikanen steunen de Duitse economie met het Dawesplan.
Politiek en economisch gaat het beter met het land.
Duitsland is in 1926 lid geworden van de Volkenbond.
3.2 Crisis en ontevredenheid
3.2 Crisis en ontevredenheid
Verenigde Staten
Duitsland
Frankrijk
Leningen
Herstelbetalingen
Afbetalen oorlogsschuld / handel voeren
Het Dawesplan
Hitler wil aan de macht komen:
1923: mislukte staatsgreep
Hitler gevangenis.
Schrijft Mein Kampf
Elke les een schrift mee!
3.2 Crisis en ontevredenheid
Zelfstandig werken
Wat
3.2 opdr 2, 3, 4, 5
Met wie
Zelfstandig
Tijd
Tot 5 minuten voor de bel
Hulp
Boek → buur → docent
Eerder klaar
Oefen verder op Examenkracht.nl
Noteer in je agenda🖊️
minute
second
21 september: 3.1 Opdr 2, 3, 4, 5, 7, 8, 10, 13, 14
SE-Week: SE H2 + H3
Het Interbellum
Geschiedenis
Klas 4M
LES 2
3.2 Crisis en ontevredenheid
Lesplan
Klassikale uitleg
Zelfstandig werken
Belangrijke data
SE:
Leertekst 2.1, 2.2, 2.3, 2.4
Leertekst 3.1, 3.2, 3.3, 2.4
Begrippen
SE-week
Geschiedenis
Leerdoelen
Je kunt uitleggen hoe de beurskrach van 1929 leidde tot de economische crisis in de Verenigde Staten.
Je kunt de belangrijkste kenmerken van het fascisme herkennen en uitleggen hoe Mussolini propaganda gebruikte om zijn macht te versterken.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Klas 4M
3.2 Crisis en ontevredenheid
Het Dawesplan
3.2 Crisis en ontevredenheid
Verenigde Staten
Duitsland
Frankrijk
Leningen
Herstelbetalingen
Afbetalen oorlogsschuld / handel voeren
Het Dawesplan
Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.
Leerdoel
Je kunt uitleggen hoe de beurskrach van 1929 leidde tot de economische crisis in de Verenigde Staten.
3.2 Crisis en ontevredenheid
VS na WO1
Economisch gaat het goed.
Fabrieken maken veel luxeproducten en erg veel winst
Miljoenen mensen willen meedelen in die winst en lenen geld om aandelen te kopen.
Iedereen heeft vertrouwen in de economie, waardoor de prijzen van aandelen blijven stijgen.
1929
De waarde van de aandelen zijn veel hoger dan de waarde van het bedrijf.
Sommige mensen gingen hun aandelen daarom verkopen.
Andere mensen werden hierdoor bang en verkochten snel hun aandelen.
Hierdoor ontstond een beurskrach: aandelen werden in één klap veel minder waard.
3.2 Crisis en ontevredenheid
1929
Al die miljoenen mensen die geld hadden geleend, konden dit geld nu niet meer terug betalen. Ook konden ze geen luxeproducten meer kopen.
Fabrieken gingen hierdoor minder producten produceren, waardoor veel arbeiders werden ontslagen.
Werklozen hadden al helemaal weinig geld te besteden, waardoor bedrijven nóg minder verkochten.
3.2 Crisis en ontevredenheid
1929
Veel bedrijven gingen failliet. Banken gingen failliet.
15 miljoen Amerikanen raken hun baan kwijt. Amerika komt in een economische crisis.
3.2 Crisis en ontevredenheid
3.2 Crisis en ontevredenheid
Verenigde Staten
Duitsland
Frankrijk
Leningen
Herstelbetalingen
Afbetalen oorlogsschuld / handel voeren
Het Dawesplan
De crisis waait over naar Europa
De crisis waait over naar Europa, omdat de VS minder producten in Europa kan kopen.
Europese bedrijven gingen failliet, miljoenen kwamen werkloos op straat te staan.
De regering van de Republiek van Weimar had geen oplossing voor de nieuwe ontstane problemen.
De ontevredenheid onder de bevolking nam steeds meer toe. Ze hadden behoefte aan 1 sterke leider.
3.2 Crisis en ontevredenheid
1929: Beurskrach → Aandelen VS in 1 dag niks meer waard.
Bedrijven, banken failliet.
Burger raken baan en huis kwijt.
Crisis slaat over naar DU → regering kon het niet oplossen → wantrouwen bij bevolking
Elke les een schrift mee!
3.2 Crisis en ontevredenheid
Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.
Leerdoel
Je kunt de belangrijkste kenmerken van het fascisme herkennen.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Fascisme
Een politieke stroming
Wordt ook wel extreemrechts genoemd
Benito Mussolini
Leider, of ‘Il Duce’, van Italië (1922-1943)
Oprichter van de Fasci di Combattimento (zwarthemden, knokploegen)
Na de Eerste Wereldoorlog en de Vrede van Versailles was er veel onvrede, en dat kwam door de onderhandelingen van de ‘slechte’ Italiaanse regering.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Fascisme in Europa
Oplossing voor de crisis
Populair in de jaren ‘20 en ‘30 van de 20ste eeuw
Antwoord op slecht beleid van de democratische regeringen
Niet alleen in Italië. Maar ook Duitsland (NSDAP) en Nederland (NSB)
3.2 Crisis en ontevredenheid
Fascisme ontstond in Italië: Mussolini (Il Duce)
Elders:
Duitsland (NSDAP - Hitler)
Nederland (NSB - Mussert)
Elke les een schrift mee!
3.2 Crisis en ontevredenheid
Kenmerken van het fascisme
Fascisme is overal tegen: vooral dingen die vreemd zijn en andere culturen.
Fascisme is anti-democratisch: het volk hoeft niet mee te praten.
Er is één leider. Hij bepaalt wat goed is. (Leiderbeginsel/Führerbeginsel/persoonsverheerlijking)
3.2 Crisis en ontevredenheid
Kenmerken van het fascisme
Fascisme is nationalistisch: de eigen staat boven alles
Fascisme gaat uit van ongelijkheid tussen mensen: de hoogontwikkelden moeten de laagontwikkelden leiden.
(Het recht van de sterksten: sociaal-darwinisme)
3.2 Crisis en ontevredenheid
Kenmerken van het fascisme
Niet denken maar doen: gevoel is belangrijker dan denken.
Geweld is goed: geen woorden maar daden
De vrouw is ondergeschikt: haar taak is het krijgen van kinderen.
3.2 Crisis en ontevredenheid
Kenmerken fascisme:
tegen andere culturen
tegen democratie
1 leider
extreem nationalistisch
ongelijkheid tussen mensen (recht van de sterksten)
niet denken, maar doen
geweld is goed
vrouw ondergeschikt.
Elke les een schrift mee!
3.2 Crisis en ontevredenheid
Zelfstandig werken
Wat
3.2 opdr 6, 7, 8, 9, 10
Met wie
Zelfstandig
Tijd
Tot 5 minuten voor de bel
Hulp
Boek → buur → docent
Eerder klaar
Oefen verder op Examenkracht.nl
Noteer in je agenda🖊️
minute
second
28 september: 3.2 Opdr 6, 7, 8, 9, 10
SE-Week: SE H2 + H3