§2.1 Economische dimensie: wie vaart er wel?
Startklaar
Lesduur is: 70 minOnderdelen in deze les
Startklaar
Startklaar (3 min)
Docent begroet leerlingen, instrueert alle leerlingen om startklaar te zijn en legt materialen klaar.
Leerlingen zorgen ervoor dat zij alle benodigde spullen op tafel hebben, jas uit, mobiel in tas. (Zorg voor een nette en georganiseerde ruimte.)
Lezen
https://www.nu.nl/klimaat/6303415/al-een-jaar-recordtemperaturen-in-oceanen-tekenen-dat-opwarming-versnelt.html?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F
Vorige les
Terugblik
Deze slide heeft geen instructies
Vorige les
Terugblik
C A A D
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Wij leren hoe kun je de wereld beschrijven, analyseren en in gebieden indelen aan de hand van economische, politieke, demografische en culturele kenmerken en de bijbehorende indicatoren.
We beginnen met de economische landindicatoren en zoomen in op het voorbeeld van West-Afrika.
Het lesdoel (2 min)
Docent benoemt het lesdoel en bespreekt kort wat de leerlingen zullen leren en waarom dit belangrijk is.
Leerlingen luisteren naar de leerdoelen en krijgen een duidelijk beeld van wat er van hen verwacht wordt tijdens de les. Uitleg van leerdoelen, korte discussie over belang van de leerdoelen
Voorkennis
1. De leerlingen weten waar de dimensies ligt.
2. De leerlingen weten wat landen indicatoren zijn.
3. De leerlingen weten wat centrum-periferie model is.
Welke voorkennis is nodig voor het doel.
Controleer of de leerlingen deze voorkennis beheersten door het stellen van Controle van Begrip vragen
Welvaart en ongelijkheid
De economische kenmerken welvaart en ongelijkheid kun je onderzoeken met verschillende indicatoren.
- het bruto binnenlands product (bbp)
- het bruto regionaal product (brp)
- het bruto nationaal product (bnp)
(Probleem: geen informele sector bij en de cijfer is gemiddelde)
Hoe hoge hoe kouder.
Hoe verder van de evenaar hoe kouder.
Deze slide heeft geen instructies
Bnp per capita
Deze slide heeft geen instructies
Koopkracht
Bbp, brp en bnp kunnen berekend zijn voor een land of regio, maar ook per hoofd van de bevolking in koopkrachtpariteit.
* afhankelijk van prijzen
Hoe hoge hoe kouder.
Hoe verder van de evenaar hoe kouder.
Wat zie je?
Deze slide heeft geen instructies
Koopkracht van een land
Deze slide heeft geen instructies
Inkomen (per hoofd)
wordt als economische indicator gebruikt. = alles wat iemand ontvangt als opbrengst van arbeid, onderneming of vermogen
* netto inkomen
Deze slide heeft geen instructies
Sociale ongelijkheid
Hoe hoge hoe kouder.
Hoe verder van de evenaar hoe kouder.
GINIcoëfficient (gini-index)
- de mate van ongelijkheid in inkomen of vermogen meten
0 = volkomen gelijkheid in inkomen
100 = volkomen ongelijkheid in inkomen
Hoe hoge hoe kouder.
Hoe verder van de evenaar hoe kouder.
Lorenz Curve
+ Nederland 29,2
+ Ivoorkust 37,2
+ VS 41,5
+ Colombia 54,2
Hoe hoge hoe kouder.
Hoe verder van de evenaar hoe kouder.
Hoe hoger, hoe slechter
Deze slide heeft geen instructies
Wat valt op?
Deze slide heeft geen instructies
Wat valt op?
Deze slide heeft geen instructies
VN-Ontwikkelingsindex
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Ontwikkeling en beroepsbevolking
Beroepsbevolking - mensen tussen de 15 en 65 jaar die (kunnen) werken in de primaire, secundaire of tertiaire sector
Deze slide heeft geen instructies
Waar werken mensen?
NL, VS of Nigeria?
Deze slide heeft geen instructies
Informele sector
- slecht betaald niet-geregistreerd werk (autowassen, afval ophalen, verkoop op straat)
Deze slide heeft geen instructies
Andere indicatoren
- import
- export
- buitenlandse investeringen (FDI) en remittances
Hoe hoge hoe kouder.
Hoe verder van de evenaar hoe kouder.
export
Wat valt op?
Nederland
Somalia
Deze slide heeft geen instructies
Braindrain
REMITTANCES
Deze slide heeft geen instructies
Remittances
Hoe hoge hoe kouder.
Hoe verder van de evenaar hoe kouder.
Deze slide heeft geen instructies
Zelf aan de slag
Lees paragraaf 2.1 Economische dimensie: wie vaart er wel?
maak de opdrachten 3,4 en 6,7,8,9
EN
Vrijdag inleveren daltontaak IN de les op papier
hoogte
warmer
nat, droog
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
bnp
brp
bbp
inkomen per hoofd
koopkracht
HDI
GINI-coëfficient
beroepsbevolking
informele sector
exportpakket
buitenlandse investeringen
Kleine lesafsluiting (5 min)
Docent controleert begrip door opdrachten of vragen die de begrippen en vaardigheden van het lesdoel toetsen.
Leerlingen werken zelfstandig of in een groepje aan opdrachten, kunnen vragen stellen aan de docent maar werken grotendeels zelfstandig.
Controle van begrip vragen
Oude examenopdracht
Opdrachten Bronnen Antwoorden
Deze slide heeft geen instructies
Centrum - periferie model
Deze slide heeft geen instructies
Geef aan waar
de evenaar ligt
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat zie je?
Deze slide heeft geen instructies
Vraag
Binnen West-Afrika zijn er verschillen in welvaart en ongelijkheid.
=> de relatief grote informele sector is niet zichtbaar in de indicatoren.
Deze slide heeft geen instructies
Beroepsbevolking
De samenstelling van de beroepsbevolking van 6 landen in West-Afrika.
Vrij lang een kolonie geweest en ook daarna nog veel afhankelijkheid van bedrijven uit centrumlanden en de voormalige moederlanden.
Deze slide heeft geen instructies
Exportpakket
Deze slide heeft geen instructies
China en EU
Veel export van landbouwproducten en grondstoffen.
=> vooral gericht op de EU en andere westerse landen
Een land is kwetsbaar wanneer de export te veel op een of enkele producten is gericht:
- afhankelijk van de wereldprijs
- niet altijd eerlijk door subsidies in andere gebieden
- afhankelijk van het weer en plantenziekten
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het probleem?
Deze slide heeft geen instructies
China en EU
Landen uit de EU, China en de VS investeren in Afrika vanwege hun behoefte aan natuurlijke hulpbronnen.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
zelfstandig werken
in paragraaf 2.1
maak de opdrachten 5 t/m 9
Deze slide heeft geen instructies
Controle van begrip: Beredeneer waarom de ginicoëfficiënt van een centrumland hetzelfde kan zijn als die van een perifeer land.
Antwoord 1: Breedteligging beïnvloedt de hoeveelheid zonnestraling die een gebied ontvangt. Gebieden dichter bij de evenaar (zuidelijke Verenigde Staten) ontvangen meer directe zonnestraling en zijn daarom warmer, terwijl gebieden verder van de evenaar (noordelijke Verenigde Staten) minder directe zonnestraling ontvangen en kouder zijn.
Antwoord 2: Hoogteligging beïnvloedt de temperatuur doordat de temperatuur gemiddeld met ongeveer 0,6°C daalt voor elke 100 meter stijging. In bergachtige gebieden zoals de Rocky Mountains betekent dit dat hogere delen koeler zijn dan de lagere delen.
Antwoord 3: Aanlandige wind brengt vochtige lucht van de zee naar het land, wat leidt tot meer neerslag en mildere temperaturen aan de westkust. Aflandige wind brengt droge lucht van het land naar de zee, wat resulteert in minder neerslag en grotere temperatuurschommelingen aan de oostkust.
Antwoord 4: De loefzijde van een berg is de kant waar de wind tegenaan waait en neerslag veroorzaakt doordat de lucht opstijgt en afkoelt. De lijzijde is de regenschaduwkant waar de lucht daalt en opwarmt, wat resulteert in minder neerslag en een droger klimaat.
Controle van begrip: Wat is het verschil tussen het bnp en het bbp?
Antwoord 1: Breedteligging beïnvloedt de hoeveelheid zonnestraling die een gebied ontvangt. Gebieden dichter bij de evenaar (zuidelijke Verenigde Staten) ontvangen meer directe zonnestraling en zijn daarom warmer, terwijl gebieden verder van de evenaar (noordelijke Verenigde Staten) minder directe zonnestraling ontvangen en kouder zijn.
Antwoord 2: Hoogteligging beïnvloedt de temperatuur doordat de temperatuur gemiddeld met ongeveer 0,6°C daalt voor elke 100 meter stijging. In bergachtige gebieden zoals de Rocky Mountains betekent dit dat hogere delen koeler zijn dan de lagere delen.
Antwoord 3: Aanlandige wind brengt vochtige lucht van de zee naar het land, wat leidt tot meer neerslag en mildere temperaturen aan de westkust. Aflandige wind brengt droge lucht van het land naar de zee, wat resulteert in minder neerslag en grotere temperatuurschommelingen aan de oostkust.
Antwoord 4: De loefzijde van een berg is de kant waar de wind tegenaan waait en neerslag veroorzaakt doordat de lucht opstijgt en afkoelt. De lijzijde is de regenschaduwkant waar de lucht daalt en opwarmt, wat resulteert in minder neerslag en een droger klimaat.
Controle van begrip: Leg uit wat de economische globalisering is.
Antwoord 1: Breedteligging beïnvloedt de hoeveelheid zonnestraling die een gebied ontvangt. Gebieden dichter bij de evenaar (zuidelijke Verenigde Staten) ontvangen meer directe zonnestraling en zijn daarom warmer, terwijl gebieden verder van de evenaar (noordelijke Verenigde Staten) minder directe zonnestraling ontvangen en kouder zijn.
Antwoord 2: Hoogteligging beïnvloedt de temperatuur doordat de temperatuur gemiddeld met ongeveer 0,6°C daalt voor elke 100 meter stijging. In bergachtige gebieden zoals de Rocky Mountains betekent dit dat hogere delen koeler zijn dan de lagere delen.
Antwoord 3: Aanlandige wind brengt vochtige lucht van de zee naar het land, wat leidt tot meer neerslag en mildere temperaturen aan de westkust. Aflandige wind brengt droge lucht van het land naar de zee, wat resulteert in minder neerslag en grotere temperatuurschommelingen aan de oostkust.
Antwoord 4: De loefzijde van een berg is de kant waar de wind tegenaan waait en neerslag veroorzaakt doordat de lucht opstijgt en afkoelt. De lijzijde is de regenschaduwkant waar de lucht daalt en opwarmt, wat resulteert in minder neerslag en een droger klimaat.
Controle van begrip: Beredeneer welke landen zijn minst kwetsbaar voor schommelingen op de wereldmarkt
Antwoord 1: Breedteligging beïnvloedt de hoeveelheid zonnestraling die een gebied ontvangt. Gebieden dichter bij de evenaar (zuidelijke Verenigde Staten) ontvangen meer directe zonnestraling en zijn daarom warmer, terwijl gebieden verder van de evenaar (noordelijke Verenigde Staten) minder directe zonnestraling ontvangen en kouder zijn.
Antwoord 2: Hoogteligging beïnvloedt de temperatuur doordat de temperatuur gemiddeld met ongeveer 0,6°C daalt voor elke 100 meter stijging. In bergachtige gebieden zoals de Rocky Mountains betekent dit dat hogere delen koeler zijn dan de lagere delen.
Antwoord 3: Aanlandige wind brengt vochtige lucht van de zee naar het land, wat leidt tot meer neerslag en mildere temperaturen aan de westkust. Aflandige wind brengt droge lucht van het land naar de zee, wat resulteert in minder neerslag en grotere temperatuurschommelingen aan de oostkust.
Antwoord 4: De loefzijde van een berg is de kant waar de wind tegenaan waait en neerslag veroorzaakt doordat de lucht opstijgt en afkoelt. De lijzijde is de regenschaduwkant waar de lucht daalt en opwarmt, wat resulteert in minder neerslag en een droger klimaat.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies