4M - Schoolstrijd en sociale kwestie
1.2.B + C
4M - Schoolstrijd en sociale kwestie
1.2.B + C
Leerdoel
Aan het eind van deze presentatie kun je uitleggen dat aanhangers van de verschillende politieke stromingen niet hetzelfde dachten over bijzonder onderwijs en de sociale kwestie.
van kleinschalige handmatige productie in de huisnijverheid...
... naar grootschalige machinale productie in fabrieken
Industriële revolutie
Gevolgen van de industriële revolutie
Bevolkingsgroei
economische groei --> dus meer welvaart
Verslechtering van de leef- en werkomstandigheden
De sociale kwestie
Een kwestie is een probleem
De slechte woon- en werkomstandigheden van de arbeiders zijn duidelijk zichtbaar.
Eind 19e eeuw.
Vooral in de steden.
De Sociale Kwestie
‘De rijken worden rijker, de armen worden armer’
Alleen ‘de rijken’ mogen stemmen
Hierdoor blijven ‘de rijken’ aan de macht
Wie helpt de arbeiders? (1)
Sommige fabrikanten gaven de arbeiders wél wat extra's (soms ook uit eigen belang: een fittere arbeider werkt harder...)
Arbeiders gaan staken: dit werkt alleen als iedereen gaat staken, en dat was moeilijk vol te houden
Arbeiders gaan samenwerken in vakbonden.
Wie helpt de arbeiders? (2)
Nederland kent drie grote politieke groepen: socialisten (links), confessionelen (midden) en liberalen (rechts)
Deze politieke groepen hebben allemaal een andere oplossing voor de Sociale Kwestie, maar ook allemaal eigen belangen
Schoolstrijd (1878 - 1917)
Confessionelen richtten eigen scholen op (bijzondere scholen) die de Bijbel centraal stellen.
Liberalen vonden de vrijheid om dat te doen belangrijk, daarom mag dit vandaag de dag nog steeds volgens de grondwet.
Deze scholen werden alleen niet gefinancierd door de overheid.
Schoolstrijd (1878 - 1917)
In 1878 wordt het schoolgeld duurder, onbetaalbaar voor kinderen op de bijzondere scholen.
Liberalen wilden geen geld aan bijzondere scholen geven vanwege de scheiding tussen kerk en staat.
Kern van de schoolstrijd:
Bijzondere scholen moeten nét zo gefinancierd worden als openbare scholen door de overheid. --> financiële gelijkstelling.
Verzuiling
Politieke stromingen zijn ook in gewone leven van grote invloed:
Verzuiling: iedereen leeft binnen zijn eigen groep.
Protestanten
Katholieken
Socialisten
Neutralen (liberalen etc).
De openbare scholen passen bij
de liberalen
de socialisten
de confessionelen
het feminisme
Zelf aan de slag!
Lezen: blz. 18 t/m 21
Maken blz. 19 t/m 21 (opdr. 1 t/m 16 uit)
Heb je eerder huiswerk nog niet af? Werk dit dan bij!!
minute
second