Zelfzorg vitamine D en stoppen met roken

FPZ 

Periode 4 

Vitamine D en stoppen met roken

1 / 34
volgende
Slide 1: Slide
newEditorFarmaceutische patientenzorgMBOStudiejaar 2

In deze les zitten 34 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 120 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

FPZ 

Periode 4 

Vitamine D en stoppen met roken

Deze les 

 

Vitamine D

Stoppen met roken 

Voorbeeld examenvragen zelfzorg

Opdracht 

Bekijk samen;


Wat zijn vitamines? 

Welke vitamines zijn er? 

Wat is het verschil tussen vetoplosbaar en wateroplosbaar? 

5

minute

00

second

Vitamines 

Stoffen die lichaam nodig heeft voor goede gezondheid, groei en ontwikkeling​​

Lichaam kan zelf geen vitamines maken ​​

Via eten en drinken kleine hoeveelheden​​

13 verschillende vitamines ​​

Wateroplosbaar ​​

B1, B2, B3, B5, B6, B8, B11, B12 en C​​

Worden in kleine hoeveelheden opgeslagen in het lichaam en uitgescheiden via de urine ​​

Opgenomen via voeding of via producten die vitamines bevatten 

Vitamines wateroplosbaar


B1, B2, B3, B5, B6, B8, B11, B12 en C​​

Worden in kleine hoeveelheden opgeslagen (uitzondering B12) in het lichaam en uitgescheiden via de urine ​​

Opgenomen via voeding of via producten die vitamines bevatten ​

Vitamines vetoplosbaar

 ​​

A, D, E en K ​​

Grotere hoeveelheden opgeslagen in lichaam ​​

Uitzondering vitamine A ​​

Uitgescheiden via urine of gal

Vitamine D 

Vetoplosbaar ​​


Verschillende soorten ​​

D2 – ergocalciferol ​​

D3 – colecalciferol ​​

Lichaam maakt onder invloed van zonlicht vitamine D aan in de huid ​​

Meer hormoon dan vitamine ​​

Vitamines kan een lichaam niet aanmaken ​​

Hoeveelheid hangt af van huidskleur, leeftijd, blootstelling zon en intensiteit en golflengte van UV straling ​







Vitamine D 

Kan ook onder invloed van zonnebank ​​

Naast zonlicht ook via voeding ​​

Vette vis, paddenstoelen, schimmels ​​

En in mindere mate in eieren, lever, vlees en melkproducten ​​

Wordt toegevoegd aan margarine, halvarine en bak en braadproducten ​​

Flesvoeding bevat ook vitamine D​​

Voor voldoende inname belangrijk gevarieerd te eten ​

Effecten gezondheid 

D en calcium en fosfaat nodig ​​

Gezonde botten en gebit ​​

Goede werking spieren ​​

Tekort bij kinderen; rachitis ​​

Tekort volwassenen; osteoporose, botbreuken, spierzwakte en spierkrampen​​

Osteomalacie ​​

Teveel is zeldzaam; nierstenen door hoog calciumgehalte, maagdarmklachten en vermoeidheid 

Vitamine D tekort 

https://www.vitamine-info.nl/test-jezelf/vitamine-d-test/




Vitamine D vragen 

Voor wie het advies bedoeld? ​​

Gebruikt de klant al (multi)vitaminepreparaat of medicijnen die vitamine D bevatten? ​​

Hoeveel zuivelproducten gebruikt de klant? Voldoende calcium is belangrijk voor de werking van vitamine D ​

Wie? 

Ga na of klant tot risicogroep behoort ​​

Deze groep wordt 10 ug vitamine D geadviseerd ​​

Kinderen t/m 3 jaar ​​

Volwassenen en kinderen vanaf 4 jaar met getinte of donkere huidskleur, buiten lichaamsbedekkende kleding dragen, of onvoldoende buitenkomen ​​

Zwangere vrouwen ​​

Vrouwen van 50-69 jaar ​

Gebruikt klant al (multi)vitaminepreparaat of medicijnen met vitamine D? 

Zo ja, wat? ​​

Hoeveel vitamine D bevat preparaat? ​​

Check medicatie of toevallig al vitamine D inzit ​

Hoeveel zuivelproducten? 

Voldoende calcium belangrijk voor werking ​​

Advies gemiddeld 4 porties zuivelproducten per dag​

Let op als klant nierstenen heeft of gehad of hart- en vaatziekten doorverwijzen naar huisarts ivm calciumsuppletie

Niet- medicamenteus advies voor sterke botten 

Gezonde, gevarieerde voeding met gemiddeld 4 porties zuivelproducten per dag ​​

Voldoende naar buiten; ten minste kwartier tot half uur bij hoogstaande zon; hoofd en handen onbedekt ​​

Denk wel om huidtype; voorkomen huidkanker ​​

Half uur bewegen per dag; bevordert aanmaak van botweefsel ​​

Stoppen met roken; verhoogt risico op osteoporose ​​

Voorkom vallen op hogere leeftijd

Voorkom vallen 

Goede verlichting in huis en geen losliggende matjes ed op de vloer ​​

Bij opstaan duizelig? Ga op rand van bed zitten ​​

Zet leesbril af bij rondlopen ​​

Veel naar buiten? Liever geen multifocale bril ​​

Slaaptabletten stoppen of minderen ​​

Drink niet meer dan 1 glas alcohol per dag en liefst niet elke dag ​​


Wanneer huisarts? 

Als klant zich zorgen maakt over osteoporose ​​


Als klant onvoldoende zuivelproducten gebruikt en daardoor mogelijk ook extra calcium nodig heeft ​

Dosering vitamine D 

Kinderen tm 3 jaar ​​


Volwassenen en kinderen vanaf 4 jaar met getinte of donkere huidskleur ​​

Volwassenen en kinderen vanaf 4 jaar die onvoldoende buitenkomen ​​

Volwassenen en kinderen vanaf 4 jaar die buien lichaamsbedekkende kleding dragen ​​

Zwangere vrouwen ​​

Vrouwen 50-69 jaar ​​

10 ug (=400IE) ​​

Mannen en vrouwen vanaf 70 jaar​​

20 ug (800IE) ​​

Bijwerkingen; bij normaal gebruik geen bijwerkingen ​









Stoppen met roken 

2025: 17,8% van Nederlanders ​(2,5 miljoen mensen)

Verslavend ​

Effecten nicotine:​

Verbeteren stemming​

Kan angst verminderen ​

Hongergevoel wordt onderdrukt​

Lichaamsgewicht makkelijk te onderdrukken ​

​

In werkelijkheid is de roker bezig de onthoudingsverschijnselen van nicotine te bestrijden 

Ontwenningsverschijnselen

30% doet jaarlijks stoppoging ​


Gemiddeld 2-3x voor lukt ​

Eerste weken zijn zwaarst ​

Craving; hunkering naar sigaret ​

Gewichtstoename; 2,5 – 6 kg  




Vormen nicotinetherapie

Medicatie​

Bupropion (17%)​

Varenicline (23%) ​

Nortriptyline (24%) ​

Zelfzorg​

Apotheek, drogist ​

Groepcursus​

GGD of thuiszorg ​

Individuele of telefonische counseling ​

Specialistische hulp aan rokers door counselor 

Wie? 

Op korte termijn stoppen? Of alleen advies?​

Voordelen van stoppen ​

Stopdatum kiezen ​

Meer of minder dan 10 sigaretten per dag?​

Nicotineafhankelijkheid ​

Eerste sigaret binnen half uur na opstaan? ​

Nicotineafhankelijkheid 

Hoelang? 

Niet relevant ​

2 of 20 jaar net zo moeilijk 

Actie? 

Eerder geprobeerd te stoppen? ​

Toen ook moeilijkheden met stoppen? ​

Hulpmiddelen gebruikt? Zo ja, welke?​

Ziet klant er tegenop om te stoppen? 

Medicatie? 

Hormonale anticonceptie​

35 jaar en ouder?​

Insuline ​

Waardes kunnen lager worden ​

Theofylline, bètablokkers, antipsychotica, antiarritmica, oncolytica​

Aanpassing dosering ​

Huisarts 

Wanneer huisarts? 

Gebruikers van: ​

Theofylline, antipsychotica, bètablokkers, atiaritmica, oncolytica​

Stoppen onder begeleiding:​

Vrouw die zwanger is of borstvoeding geeft​

Ernstige vorm van astma of COPD ​

Hartaandoeningen ​

Diabetes​

Bij eerdere stoppogingen​

Sterke nicotineafhankelijkheid met CI voor nicotinevervanger ​

Als klant medicatie gebruikt waar dosisaanpassing voor nodig is ; blz 258 en 259 

Advies bij stoppen met roken

Nadelen korte termijn:​

Stem, gele tanden, onprettige adem, verslechterende conditie ​

Nadelen lange termijn:​

COPD, hart- en vaatziekten, vergrote kans op kanker​

Voordelen stoppen: ​

Verbeterende reuk, smaak, conditie​

Overhouden van geld 

Eerste keuze 

Nicotine ​


Kauwgom, zuigtablet, mondspray en pleister ​

Niet gebruiken​

Kort na hartinfarct, beroerte, angina pectoris, ernstige hartritmestoornissen ​

Zwangerschap/borstvoeding​

Niet adviseren ​

Bijwerkingen ​

Ontwenningsverschijnselen ​

Slapeloosheid, dromen, hoofdpijn, maagdarmklachten, huiduitslag en jeuk (pleister), irritatie mond en keel (orale middelen) ​








Advies nicotine kauwgom 


8-12x per dag ​

2 of 4 mg ​

Langzaam ongeveer 15 x kauwen, dan parkeren tussen wang en kiezen, paar minuten wachten en weer herhalen ​

Ongeveer 30 min per kauwgom​

Na enkele weken eventueel overschakelen op kauwgom lagere sterkte​

Na 12 weken gebruiken in 3 weken afbouwen​

Zelfde geldt voor zuigtablet (1, 1,5, 2 of 4 mg) 

Advies mondspray

 ​1 mg per dosering ​

Naar behoefte elk half uur 1-2 verstuivingen van 1 mg gebruiken ​

Max 64 verstuivingen per 24 uur ​

4 verstuivingen per uur over 16 uur verdeeld ​

Binnen 6 weken moet minder gerookt worden en na maximaal 12 weken moet worden gestopt met roken ​

Daarna afbouwen 

Advies pleister 

5, 10 of 15 mg per 16 uur ​

Of 7, 14 of 21 mg per 24 uur ​

‘s morgens direct pleister plakken op een schoon, droog en onbehaard huidgedeelte ​

Elke dag andere plakplek ​

Na enkele weken overstappen op lagere sterkte​

Totaal 2-3 maanden 






Toelichting 

Meer dan 20 sigaretten per dag? ​

Start met hoogste sterkte ​


Voor gebruik stoppen met roken ​; uitzondering mondspray

 ​

Als na 1 maand niet gelukt is het roken te laten stoppen met de behandeling

 ​

Doorroken verhoogd kans op hartinfarct

 ​

2 typen pleisters; ​

16 of 24 uur ​

Voordeel 24 uur; verminderd ochtendtrek in roken​

Nadeel 24 uur; slaapstoornissen ​

Effectiviteit is hetzelfde 

Vragen? 

Volgende week toets zelfzorg deel 1

Woensdag 13 mei 

Onderwerpen zelfzorg; 

Aambeien 

Eikenprocessierups

Hoofdpijn

Koortslip 

Spier- gewrichtspijn en kneuzing 

Menstruatiepijn 

Reisziekte 





Tip! 

Maak alle certificaten voor het examen