H4: Voortplanting
H4: Voortplanting
Vandaag
Uitleg 4.5
maken opdrachten
4.5 Voorkomen van SOA's en zwanger-schap
Leerdoelen 4.5
Je noemt de oorzaken en gevolgen van besmetting met een soa en noemt middelen om een soa's te bestrijden.
Je legt de effectiviteit van verschillende methoden van anticonceptie uit.
Je noemt de mogelijkheden die er zijn om een ongewenste zwangerschap te voorkomen of te beëindigen en kunt een keuze onderbouwen met argumenten.
Website
SOA (seksueel overdraagbare aandoening)
Bacterieel:
Chlamydia (meest voorkomend bij jongeren)
Gonorroe ('druiper')
Syfilis (onbehandeld kan het ernstige klachten veroorzaken).
Goed te behandelen met antibiotica.
SOA (seksueel overdraagbare aandoening)
Parasitair:
Trichomonas vaginalis
Schaamluis
Beiden goed te behandelen.
SOA (seksueel overdraagbare aandoening)
Viraal:
HPV (genitale wratten -> baarmoederhalskanker/ anuskanker/ keelkanker)
Hepatitis B (leverinfectie, gaat meestal vanzelf over)
Herpes Genitalis (zelfde virus als koortslip, gaat nooit weg)
HIV (alleen besmettelijk via lichaamsvocht/ bloed)
Medicijn: virusremmers. Vaak geen genezing mogelijk.
Besmettingen
Besmetting via
Onveilige/onbeschermde seks (ook oraal!)
Vuile injectienaald
Ziekteverwekkers in lichaamsvocht
Bloed
Sperma (ook voorvocht)
Vaginaal vocht
HIV
Human Immunodeficiency Virus
tast het afweersysteem aan.
Het is een RNA virus (zie BINAS 77C).
Veroorzaakt AIDS
Acquired Immune Deficiency Syndrome.
CD4 receptoren zitten op witte bloedcellen
4.5 Voorkomen van SOA's en zwanger-schap
Tijdlijn tot zwangerschap
Opdracht (drie/viertallen)
Schrijf alle voorbehoedsmiddelen op die je kent
Geef aan waar in de tijdslijn het middel ‘ingrijpt’
Voorbehoedmiddelen
Middelen om te voorkomen dat je een SOA krijgt:
(Vrouwen) condoom
Anticonceptiemiddelen
Middelen om te voorkomen dat je zwanger wordt.
Deze middelen koppelen seks los van voortplanting.
Zwanger ben je zodra de zygote is ingenesteld in de baarmoederwand.
Anticonceptiemiddelen
Zonder middelen:
Voor het zingen de kerk uit (coitus interruptus)
Periodieke onthouding
Anticonceptiemiddelen
Tegenhouden zaadcellen
(Vrouwen)condoom
Pessarium met zaaddodende pasta
Sterilisatie
Anticonceptiemiddelen
Voorkomen rijping eicel
anticonceptiepil
/ prikpil / implantaat
Anticonceptiemiddelen
Voorkomen innesteling
Spiraaltje (koper of hormonen)
Noodmaatregelen
Na bevruchting
Morning after pil/ morning after spiraaltje
Afbreken zwangerschap:
Overtijdbehandeling (tot 16 dagen na verwachte menstruatie)
Abortus (zuigcurettage/ abortuspil. Tot 24 wk na bevruchting)
Foutje boek op blz 143.
PEARL index
De PEARL index zegt iets over de betrouwbaarheid van anticonceptiemiddelen.
De index is de kans op een zwangerschap in een jaar. Zonder anticonceptie: 85%
Maakt onderscheid in perfecte/ theoretische betrouwbaarheid en normale betrouwbaarheid.
Condoom 2%/ 18%
Pil 0,3%/ 9%
Veiligste anticonceptiemiddel?
Belangrijk om te weten
Een huisarts mag tegen niemand vertellen waarvoor je langs bent geweest (vanaf 16 jaar).
De pil wordt soms door de verzekering vergoed. Condooms kun je bij elke drogist kopen en online.
Leerdoelen 4.5
Je noemt de oorzaken en gevolgen van besmetting met een soa en noemt middelen om een soa's te bestrijden.
Je legt de effectiviteit van verschillende methoden van anticonceptie uit.
Je noemt de mogelijkheden die er zijn om een ongewenste zwangerschap te voorkomen of te beëindigen en kunt een keuze onderbouwen met argumenten.
Huiswerk
Lees 4.5
Maak 4.5: 62, 63, 66, 67, 68, 69
maak een begrippenlijst van bs 4.5