Onthouden - Associëren en visualiseren
Lesduur is: 40 minOnderdelen in deze les
Module-inzicht: Je kunt je geheugen trainen.
Lesinzicht: Je kunt beter worden in onthouden door te associëren en visualiseren.
Benodigdheden:
- Slim jezelf zijn boek: 'Woordparentest' (pagina 30)
- Geen boek? Gebruik dan een los blaadje.
Extra informatie
Deze les gaat over de wondere wereld van het geheugen. De techniek die in deze les wordt aangeboden is het visualiseren van informatie. Deze techniek is met weinig oefening al toe te passen, maar met veel oefening wordt het een ware superkracht. Daarom is het een mooie manier om leerlingen te laten ervaren dat leren iets is waar je beter in kunt worden.
Na deze les
Ben je beter geworden in het
onthouden van woorden.
Lees de slide voor.
Leerdoelen:
De leerling kan uitleggen wat associëren en visualiseren inhoudt.
De leerling kan levendige visualisaties bedenken bij dingen die hij/zij moet onthouden.
Er verschijnen zo na elkaar 10 woordparen in beeld (zoals trui - fiets)
Onthoud welke woorden bij elkaar horen
(zonder ze op te schrijven)
De woordparentest
Lees de instructie op de slide voor.
Leg alvast uit hoe het straks overhoord gaat worden
Extra informatie
In het filmpje (op de volgende slide) komen één voor één 10 woordparen in beeld. Aan de leerlingen de taak om deze te onthouden. Vervolgens zal bij het tweede filmpje telkens één van de twee woorden worden getoond en moeten de leerlingen het andere woord opschrijven.
Voorbeeld: het woordpaar is trui - fiets. Dan krijgen de leerlingen bij het tweede filmpje alleen het woord 'trui' te zien en moeten zij dus het woord 'fiets' opschrijven.
Deze slide heeft geen instructies
Pak je pen erbij en schrijf de antwoorden op in je boek (pagina 30) of op een los blaadje.
Schrijf het woord op dat hoort bij het woord
op het scherm
We gaan overhoren!
Lees de instructie op de slide voor.
Leg alvast uit hoe het straks overhoord gaat worden
Extra informatie
In het filmpje (op de volgende slide) komen één voor één 10 woordparen in beeld. Aan de leerlingen de taak om deze te onthouden. Vervolgens zal bij het tweede filmpje telkens één van de twee woorden worden getoond en moeten de leerlingen het andere woord opschrijven.
Voorbeeld: het woordpaar is trui - fiets. Dan krijgen de leerlingen bij het tweede filmpje alleen het woord 'trui' te zien en moeten zij dus het woord 'fiets' opschrijven.
Deze slide heeft geen instructies
Kijk je antwoorden na
6. Papierlade - Koffiepad
7. Gladiator - Marsmannetje
8. Verfkwast - Mama
9. Pen - Bierglas
10. Water - Klokkenspel
1. Beer - T-shirt
2. Tuinhekje - Shampoo
3. Koffie - Gordijn
4. Afrika - Kussensloop
5. Boekenkast - Kaasschaaf
Laat de leerlingen hun antwoorden nakijken.
Welke strategie heb je gebruikt om de woorden te onthouden?
Laat de leerlingen de vraag beantwoorden.
Vraag door op een aantal verschillende 'technieken' en hoe dit voor de leerlingen werkte.
Extra informatie
Leerlingen zijn zich vaak niet bewust van het feit dat ze een strategie of techniek toepassen als ze onthouden. Hun huidige aanpak is zo'n sterke gewoonte geworden dat ze zich niet meer bewust zijn van de andere opties die ze hebben om iets te onthouden. Door hierover met de leerlingen in gesprek te gaan worden ze zich bewust van het feit dat er meer mogelijk is dan ze nu denken en dat andere leerlingen andere (misschien wel betere) strategieën gebruiken. Voor meer onthoudtechnieken raden we Joshua Foer's boek 'Het Geheugenpaleis' aan als naslagwerk.
Dit is er allemaal mogelijk!
Vertel dat jullie nu verder gaan met 'Het Ervaren'.
Vertel dat de leerlingen tijdens 'Het Ervaren' erachter komen wat er allemaal bekend is uit de wetenschap over een thema en dat ze hiermee gaan oefenen om te ervaren hoe dit precies voor hen werkt.
Extra informatie
Tijdens het ervaren krijgen leerlingen wetenschappelijke theorie en slimme leertips uitgelegd waar ze vervolgens mee aan de slag gaan. Het doel is dat ze ontdekken hoe de aangeboden kennis, technieken en/of strategieën voor hen werken. Hierin is het belangrijk dat de leerlingen het zelf gaan ervaren. Alleen dan kunnen ze kiezen wat ze hier verder mee willen doen.
Associëren...
... is het aan elkaar koppelen van informatie.
Dit kunnen je hersenen ontzettend goed. Hoe meer associaties je bij iets maakt, hoe makkelijker je het onthoudt. Ezelsbruggetjes zijn hier een goed voorbeeld van.
Leg uit wat associëren inhoudt aan de hand van de tekst op de slide.
Vraag eventueel aan een aantal leerlingen of ze een voorbeeld van een associatie kunnen geven.
Extra informatie:
De hersenen leggen van nature allemaal verbindingen tussen informatie. Dit kan gaan om feitelijke kennis maar ook over emoties of zintuigelijke waarnemingen zoals beelden, geuren en geluiden. Hoe meer informatie er aan iets is gekoppeld hoe "belangrijker" het als het ware is voor je brein, waardoor je het makkelijker onthoudt. Door meer associaties te maken vergroot je de kans om informatie van je kortetermijngeheugen naar je langetermijngeheugen over te brengen.
Een voorbeeld van een associatie is dat je het strand bijvoorbeeld associeert met vakantie, zon, meeuwen en de zoute smaak van de zee.
Ter verduidelijking zou je de volgende metafoor kunnen gebruiken:
als je een ruimte in wil met maar 1 deur, en die deur zit een beetje verstopt, is het veel moeilijker om die ruimte in te komen dan als er meerdere deuren naar dezelfde ruimte toe gaan.
Visualiseren
Het bedenken van een beeld is een sterke manier van associëren. Je hersenen zijn namelijk ontzettend goed in het bedenken en onthouden van plaatjes. Denk maar eens niet aan een roze olifant...
Leg uit wat visualiseren inhoudt, aan de hand van de tekst op de slide.
Wie zag er allemaal toch een roze olifant? Of een ander soort olifant?
Vraag eventueel de leerlingen om aan andere voorwerpen (bijvoorbeeld gereedschapskist, hangmat, bureau) te denken en vraag of/wat ze voor zich zien.
Extra informatie
Veel zullen ondanks het woordje 'niet' toch een roze olifant voor zich zien. Dit laat zien hoe sterk het denken in beelden is, dat gaat veel sneller dan het verwerken van woorden. Hier kan je dan ook slim gebruik van maken om dingen makkelijker te onthouden.
Denken in plaatjes
We kunnen heel veel informatie opslaan door te denken in plaatjes. Als je twee woorden samen wilt onthouden, kan dat door de woorden samen in één beeld voor je te zien.
Lees de tekst op de slide voor.
Hoe gekker hoe beter
Hoe opvallender het beeld, hoe makkelijker je het onthoudt. Maak het plaatje daarom groot, grappig, sexy of bizar!
Lees de tekst op de slide voor.
Leg uit dat een beeld groots, bizar, grappig of sexy maken goed werkt omdat je het plaatje dan aansprekend maakt op een manier waarop we biologisch aangelegd zijn om het goed te onthouden.
Probeer het eens met strandbal - vliegtuig Hoe kan je hier één gek beeld van maken?
Laat de leerlingen de vraag beantwoorden.
Laat vervolgens enkele leerlingen een poging doen om het beeld nóg gekker te maken.
Een visualisatie maken bij een voorwerp is nog best makkelijk. Probeer het eens met de volgende onderwerpen:
Je eigen achternaam
Criminaliteit
Een dilemma
Energie
1
minute
00
second
Next level!
Lees de tekst op de slide voor.
De leerlingen kunnen hiervoor een leeg blaadje of de notities achterin hun boek gebruiken.
We gaan het uitproberen
Pas het bedenken van plaatjes nu toe op
woordparentest 2. Er komen dit keer 20 woordparen in beeld die je moet onthouden.
Lees de tekst op de slide voor.
De leerlingen hebben hiervoor weer hun boek of een los blaadje nodig.
Vier tips
Maak van de twee woorden één beeld in je hoofd.
Maak het beeld zo gek mogelijk.
Houd vast aan het eerste beeld dat in je opkomt.
Herhaal NIET.
Lees de tekst op de slide voor.
Deze slide heeft geen instructies
Pak je pen erbij en schrijf de antwoorden op in je boek (pagina 30) of op een los blaadje.
Schrijf het woord op dat hoort bij het woord
op het scherm
We gaan overhoren!
Lees de instructie op de slide voor.
Leg alvast uit hoe het straks overhoord gaat worden
Extra informatie
In het filmpje (op de volgende slide) komen één voor één 10 woordparen in beeld. Aan de leerlingen de taak om deze te onthouden. Vervolgens zal bij het tweede filmpje telkens één van de twee woorden worden getoond en moeten de leerlingen het andere woord opschrijven.
Voorbeeld: het woordpaar is trui - fiets. Dan krijgen de leerlingen bij het tweede filmpje alleen het woord 'trui' te zien en moeten zij dus het woord 'fiets' opschrijven.
Deze slide heeft geen instructies
Kijk je antwoorden na
1. TV- Kiezelsteen
2. Pianostemmer - Hamer
3. Brandtrap - Bloem
4. Schilderij - Bikini
5. Rupsband - Laptop
6. Thee - Industrieterrein
7. Speeltuin - Broek
8. Knop - Gordijn
9. Bedlinnen - E-mail
10. Surfplank - Oven
11. Douche - Schoenen
12. Barman - Schroef
13. Kapstok - Jojo
14. Lampenkap - Boer
15. Tafel - Klimop
16. Fietsenhok - Rook
17. Blaadje - Chips
18. Eiland - Gootsteen
19. Stereo - Poster
20. Mok - College
Laat de leerlingen hun antwoorden nakijken.
Ging het deze keer beter dan bij de eerste test?
Ja
Nee
Laat de leerlingen de vraag beantwoorden.
Benoem dat het niet erg is als het nog niet beter is gegaan. Door te oefenen kan je er beter in worden!
Associëren toepassen
Stap 1:
Bedenk associaties bij zowel het Nederlandse woord als het woord dat je moet onthouden.
Lees de slide voor.
Vraag eventueel of leerlingen nog andere voorbeelden kunnen bedenken.
Visualiseren toepassen
Stap 2: Maak een beeld van deze associaties.
Stap 3: Maak dit beeld zo levendig mogelijk!
Lees de slide voor.
Vraag eventueel of leerlingen nog andere voorbeelden kunnen bedenken.
Voorbeelden
Bij het leren van zelfstandig naamwoorden voor vreemde talen.
Spaans: el barco = de zeilboot
Boot met een barcode
Frans: la piscine = het zwembad.
Iemand die in het zwembad pist.
Lees de slide voor.
Vraag eventueel of leerlingen nog andere voorbeelden kunnen bedenken.
Voorbeelden
Latijn: donum = cadeau
Iemand die zichzelf als donut cadeau geeft.
Duits: Billig = goedkoop.
Billen met briefgeld ertussen.
Lees de slide voor.
Vraag eventueel of leerlingen nog andere voorbeelden kunnen bedenken.
Wat ga je uitproberen?
Vertel dat 'Mijn Experiment' de laatste stap is van het proces van experimenteren met leren.
Benoem dat de leerlingen op de volgende slide een aantal voorbeelden te zien krijgen van hoe ze kunnen oefenen met datgene wat ze deze les geleerd hebben en hoe ze dit in de praktijk kunnen toepassen. Ze hebben immers geleerd dat ze ergens pas beter in worden als ze er vaker mee oefenen.
Extra informatie:
'Mijn Experiment' is de laatste stap van het proces. Bij de check is de huidige aanpak duidelijk geworden. Bij het ervaren zijn ze aan de slag gegaan met een andere manier van leren. Nu is het tijd voor de leerlingen om te bedenken wat ze hiervan mee willen nemen om uit te proberen, verder mee te oefenen of een nieuwe, waardevolle gewoonte van te maken. Het helpt om dit plannetje zo concreet mogelijk te maken. Dat zorgt ervoor dat het makkelijker wordt om het experiment ook daadwerkelijk uit te voeren.
Voorbeeld experimenten
Ik ga tien woorden uit een vreemde taal leren met behulp van visualisaties.
Wanneer ik de begrippen van geschiedenis ga leren ga ik er levendige, gekke beelden bij bedenken.
Ik ga de lidwoorden die horen bij woordjes voor Duits of Frans onthouden door ze een kleur te geven.
Dit zijn voorbeelden van experimenten uit de les 'Associëren & visualiseren'.
Lees de slide voor en laat de leerlingen iets kiezen of zelf een experiment bedenken.
Extra informatie:
Het helpt bij experimenteren om het plannetje zo concreet mogelijk te maken. Wij geven per les steeds voorbeelden van passende experimenten, maar het is belangrijk dat leerlingen ook de ruimte voelen om zelf iets te kiezen, mits het concreet is en makkelijk uit te voeren.
Pak je boek erbij!
Experimenteren is een vaardigheid, kies het niveau dat op dit moment bij jou past.
Level 1 Beginner: kies experiment A op pagina 34
Level 2 Gevorderd: ontwerp met behulp van vragen een experiment op pagina 38
Level 3 Expert: bedenk je experiment geheel zelfstandig op pagina 40
Geen boek? Sla deze slide dan over en laat de leerlingen hun experiment invullen op de volgende slide.
Lees de slide voor.
Laat de leerlingen kiezen op welk level zij willen experimenteren.
Voor inspiratie kunnen zij kijken bij 'Wat kan ik hiermee?!'
Benoem dat het belangrijk is om het experiment zo concreet mogelijk te maken.
Zorg ervoor dat de leerlingen iets hebben bedacht waardoor ze het niet gaan vergeten.
Extra informatie:
De leerlingen kunnen op verschillende levels experimenteren:
Level 1: De leerling weet nog niet zo goed waar hij/zij mee wilt experimenteren en vindt het lastig om dit concreet te maken. Hij/zij kan dan één van de voorbeelden uit het boek kiezen en de vragen onderaan de pagina invullen.
Level 2: De leerling kan en wilt zelf bepalen waar hij/zij mee gaat experimenteren, maar heeft nog wel wat hulp nodig om het concreet te maken.
Level 3: De leerling kan en wilt zelf bepalen waar hij/zij mee gaat experimenteren en kan dit ook heel concreet maken. Eventueel kan hij/zij de checklist nog gebruiken.
Wat wordt jouw experiment? Kies een van de voorbeelden of bedenk zelf een experiment
Deze vraag kun je laten invullen door de leerlingen als je een duidelijk overzicht wilt van wie met welk experiment aan de slag gaat.
Door in het linkermenu op het 'oogje' naast de slide te klikken, wordt deze slide ook zichtbaar in je les (anders wordt de slide automatisch overgeslagen).
Benoem dat het belangrijk is om het zo concreet mogelijk te maken.
Vraag een aantal leerlingen of ze hun experiment willen toelichten.
Wanneer een experiment nog niet zo concreet is, kan je er op doorvragen. ("Wat ga je precies doen?", "Wanneer ga je het doen?", "Wat is de eerste stap?").
Sluit de les op gepaste wijze af.
