KLAS 2: HOOFDSTUK 6
VAN OOST NAAR WEST,
VAN ZUID NAAR NOORD
KLAS 2: HOOFDSTUK 6
VAN OOST NAAR WEST,
VAN ZUID NAAR NOORD
Waar gaan we het over hebben?
6.1 Vooruitgang en onrust
6.2 Conflicten wereldwijd
6.3 Migratie in de wereld
6.4 Gevolgen van migratie
6.1 Vooruitgang en onrust
LEERDOELEN 6.1 Vooruitgang en onrust
Aan het einde van deze paragraaf:
weet je welke vooruitgang sinds de Tweede Wereldoorlog in Nederland geboekt werd;
kun je uitleggen hoe de opvattingen vanaf de jaren 1960 veranderden;
kun je uitleggen wat de gevolgen van de toegenomen welvaart op langere termijn zijn;
begrijp je dat welvaart niet voor iedereen vanzelfsprekend is.
Wat weten jullie al over de jaren 1960?
Na de Tweede Wereldoorlog werkte iedereen hard om de economie te herstellen. Wat was een gevolg daarvan?
Mensen gingen meer verdienen.
De overheid zorgde voor sociale zekerheid. Wat betekent dat?
Er kwamen uitkeringen bij ziekte, werkeloosheid en arbeidsongeschiktheid.
Minister Marga Klompé zorgde ervoor dat iedereen vanaf 65 jaar een basispensioen kreeg. Dat was de AOW.
NU: video klokhuis "Verzorgingsstaat / Willem Drees" (15min.)
Wat is een verzorgingsstaat?
Nederland werd een verzorgingsstaat. Wat betekent dat?
Dat is een staat waarin de overheid zorgt voor mensen die minder goed voor zichzelf kunnen zorgen.
Hoe werd dat betaald?
Uit de belastingen.
Mensen kregen meer te besteden. Ook de gezondheidszorg werd beter. De welvaart en het welzijn namen toe. Wat is daarvan een voorbeeld?
Mensen konden op vakantie.
Door de toegenomen welvaart kochten mensen luxeartikelen, zoals televisies. Via de televisie maakten mensen kennis met andere culturen. Wat was een gevolg daarvan voor de opvattingen van mensen?
Die opvattingen veranderden. Mensen gingen anders naar het leven kijken.
Mensen voelden zich steeds meer een individu met een eigen mening. Dat noem je: individualisering.
Door de komst van andere levensbeschouwingen verloor de kerk invloed in de samenleving. Ook bezochten steeds minder mensen de kerk. Hoe noem je dat proces?
ontkerkelijking
Jongeren gingen langer naar school en werden kritisch op de maatschappij. Ze verzetten zich tegen de autoriteiten. Wat zijn dat?
Mensen of organisaties met gezag zoals ouders, kerk, school, politie.
Door sociaal-culturele veranderingen vanaf de jaren 1960 kwamen er meer verschillen tussen mensen in de samenleving. Wat veroorzaakten die verschillen?
meer diversiteit
Mensen uit andere culturen kwamen in Nederland wonen. Zij kwamen uit:
de voormalige kolonies
andere landen om hier te werken
Zo ontstond een pluriforme samenleving. Dat is een samenleving met allerlei verschillende groepen mensen.
In de jaren 1960 probeerden mensen meer vrijheid te krijgen. Wat kan het gevolg zijn als mensen teveel vrijheid nemen?
Daarmee kunnen ze andere mensen lastigvallen.
In 1983 is vastgelegd dat iedereen geaccepteerd werd zoals hij is. Waarin is die tekst vastgelegd?
In artikel 1 van de Grondwet.
Januari 2023: aanpassing!
- handicap
- seksuele geaardheid
Wat was een gevolg van de economische crisis in 1973 en 2008?
De overheid moest bezuinigen op de verzorgingsstaat. Nederland werd een participatiesamenleving.
Wat wordt daarmee bedoeld?
Mensen die dat kunnen zijn zelf verantwoordelijk voor hun eigen leven en hun eigen omgeving.
Een land waarbij mensen zelf verantwoordelijk zijn voor hun eigen omgeving..
Participatie-samenleving
Verzorgingsstaat
Een land waarbij de overheid zorgt voor de inwoners noemen we een..
Participatie-samenleving
Verzorgingsstaat
De welvaart is overal op de wereld gestegen. Maar er is nog veel armoede en de ongelijkheid tussen arm en rijk neemt toe. Wat zijn daarvan de gevolgen?
Onvrede en opstanden.
Wat heb je onthouden van deze les?
NU: maken cursus 6.1
6.2 Conflicten wereldwijd
Wat weet je nog van de vorige les?
LEERDOELEN 6.2 Conflicten wereldwijd
Aan het einde van deze paragraaf:
kun je beschrijven hoe de verhoudingen tussen landen in Europa veranderden;
weet je welke spanningen ontstonden in het Midden-Oosten en waarom terreuraanslagen gepleegd werden;
kun je vertellen waardoor in het Midden-Oosten en Noord-Afrika meer onrust ontstond;
weet je welke invloed de gebeurtenissen in het Midden-Oosten en Afrika hebben op de wereld.
Van welke conflicten wereldwijd heb je al eens gehoord?
Na de Koude Oorlog veranderde de kaart van Europa.
Waar ging dat vreedzaam?
Bij de Sovjet-Unie, Duitsland en Tsjechoslowakije.
In Joegoslavië vochten verschillende bevolkingsgroepen tegen elkaar. Dat noem je een
burgeroorlog.
Als een bevolkingsgroep of volk vermoord wordt, noem je dat genocide.
NU: Joegoslavië, Leila moet vluchten (6:07)
Wat heb je onthouden van dit filmpje?
Wat veranderde er nog meer in Europa na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie?
Oost-Europese landen werden lid van de EU en de NAVO.
De NAVO ging lidstaten en bondgenoten beschermen tegen andere dreigingen, zoals landen met kernwapens.
In sommige delen van Europa streven mensen naar afscheiding van het land waar ze wonen.
Hoe noem je dat?
separatisme
Wie grepen de macht in veel landen in het Midden-Oosten en Noord- Afrika die dekoloniseerden?
dictators
Wie hielpen hen om de economie en cultuur in hun land te moderniseren?
het Westblok en/of het Oostblok
Meestal profiteerde er maar een kleine groep mensen. Wat waren gevolgen daarvan?
onvrede, verzet en soms een burgeroorlog
oorlogen over geloof
oorlogen over wie waar mag wonen
Sommige radicale strijders gebruikten geweld voor hun politieke of religieuze doelen. Hoe noem je zulke strijders?
terroristen
Wanneer pleegden terroristen een aanslag op de Twin Towers in New York?
in 2001
Wat was het gevolg daarvan?
De VS begonnen een oorlog tegen het terrorisme.
De VS voerden oorlog in Afghanistan en Irak.
De protesten in het Midden-Oosten groeiden. Welke naam kreeg deze golf van verzet?
De Arabische Lente
Het verzet leidde nauwelijks tot democratisering. Sommige burgeroorlogen werden groter, daar gingen andere landen meedoen. Wat ontstond er zo?
Een internationaal conflict.
Sommige radicale groepen in het Midden-Oosten, zoals de terreurgroep Islamitische Staat, wilden een islamitische staat met islamitische wetten. Die islamitische wetten noem je:
de sharia
Door oorlogen en conflicten in het Midden-Oosten en Noord-Afrika verlieten miljoenen mensen hun land.
Waar gingen zij heen?
naar vluchtelingenkampen
veiligere plekken in de wereld
Een klein aantal van hen kwam met radicale ideeën en wilde aanslagen plegen.
Maar gelukkig neemt wereldwijd het aantal doden door terrorisme af.
Video:
Het conflict in Syrië (6:37min)
Wat heb je onthouden van het filmpje?
Wat heb je onthouden van deze les?
NU: maken cursus 6.2
6.3 Migratie in de wereld
Wat weet je nog van de vorige lessen?
LEERDOELEN 6.3 Migratie wereldwijd
Aan het einde van deze paragraaf:
weet je wat het verschil is tussen binnenlandse en buitenlandse migratie;
weet je waarom arbeidsmigranten en vluchtelingen migreren;
begrijp je waarom een visum belangrijk is voor migranten;
kun je uitleggen wat de overeenkomsten zijn tussen koloniale migratie, gezinsmigratie en kettingmigratie.
Waarom verhuizen mensen?
Overal in de wereld hebben landen te maken met verhuizingen.
Verhuis je binnen hetzelfde land, dan heet dat:
binnenlandse migratie
Verhuis je naar een ander land, dan noem je het:
buitenlandse migratie
Welke soorten redenen hebben mensen om te migreren?
economische
sociale
natuurlijke (ecologische)
Om welke reden gaat het als je verhuist om:
...bij familie en vrienden te wonen?
sociale reden
...bij een natuurramp weg te komen?
natuurlijke (ecologische) reden
...dichtbij werk te wonen?
economische reden
Verhuizen om dichter bij je familie te zijn is een..
sociale reden
economische reden
natuurlijke reden
Verhuizen omdat je huis kapot is door een aardbeving is een..
sociale reden
economische reden
natuurlijke reden
Verhuizen omdat je ergens anders beter werk kan vinden is een..
sociale reden
economische reden
natuurlijke reden
Verhuizen omdat je verliefd bent is een..
sociale reden
economische reden
natuurlijke reden
Waarvoor/waarom kunnen mensen vluchten?
Hoe noem je iemand die naar het buitenland verhuist om daar te gaan werken?
een arbeidsmigrant
Mensen kunnen ook verhuizen, omdat ze op de vlucht zijn. Die mensen noem je:
vluchteling
Wat kunnen redenen zijn voor mensen om te vluchten?
een natuurramp
oorlog
vervolging vanwege geloof, mening of seksuele voorkeur
Hoe noem je een vluchteling die erkenning zoekt als vluchteling in een ander land om daar te blijven wonen?
een asielzoeker
Wat betekent asiel?
Opvang of bescherming van buitenlanders die in hun eigen land vervolgd worden of gevaar lopen.
De reden waarom een asielzoeker gevlucht is, is vaak:
politiek
Hoe noem je iemand die naar het buitenland verhuist om daar te gaan werken?
asielzoeker
arbeidsmigrant
Mensen kunnen ook verhuizen, omdat ze op de vlucht zijn. Die mensen noem je..
arbeidsmigranten
vluchtelingen
Hoe noem je een vluchteling die erkenning zoekt als vluchteling in een ander land om daar te blijven wonen?
een asielzoeker
Wat betekent asiel?
Opvang of bescherming van buitenlanders die in hun eigen land vervolgd worden of gevaar lopen.
De reden waarom een asielzoeker gevlucht is, is vaak:
politiek
Opvang of bescherming van buitenlanders die in hun eigen land vervolgd worden of gevaar lopen noem je..
asiel
politiek
Waarom willen veel economische migranten naar Europa?
om daar geld te verdienen
Hoe reageert Europa daarop?
Europa bewaakt de grenzen om te voorkomen dat er veel economische migranten komen.
Mensen die om politieke redenen hun land zijn ontvlucht, krijgen een officieel bewijs dat ze het land mogen binnenkomen.
Hoe heet dat bewijs?
een visum
Een kwart van de inwoners van Nederland heeft een migratieachtergrond.
Wie zijn deze mensen?
Inwoners van de vroegere kolonies.
Welke landen zijn dit?
Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen.
Hoe noem je deze groep migranten?
koloniale migranten
Andere groepen Nederlanders met een migratieachtergrond zijn:
mensen die naar Nederland kwamen voor werk (economische reden)
achterblijvers die goede verhalen hoorden over Nederland, deze vorm van migratie noem je kettingmigratie
mensen die zich bij hun gezin wilden voegen (sociale reden), dit noem je gezinsmigratie
Mensen die zich bij hun gezin wilden voegen (sociale reden), dit noem je..
kettingmigratie
gezinsmigratie
Achterblijvers die goede verhalen hoorden over Nederland, deze vorm van migratie noem je..
kettingmigratie
gezinsmigratie
Wat heb je onthouden van deze les?
NU: maken cursus 6.3
6.4 Gevolgen van migratie
Wat weet je nog van de vorige lessen?
LEERDOELEN 6.4 Gevolgen van migratie
Aan het einde van deze paragraaf:
weet je hoe de gebieden worden genoemd waar migranten vandaan komen en naartoe gaan;
kun je uitleggen welke gevolgen migratie heeft voor een herkomstgebied;
begrijp je hoe de samenleving in een bestemmingsgebied verandert door de komst van migranten;
kun je uitleggen wat er gebeurt als de integratie of assimilatie van migranten niet lukt.
Migranten kunnen uit hun eigen land verhuizen.
Hoe noem je het land van waar de migranten vertrekken?
het herkomstgebied
Migranten verlaten hun eigen land en gaan naar een ander land.
Hoe noem je het land waar de migranten naartoe gaan?
het bestemmingsgebied
Wat voor gevolgen kan migratie hebben voor een herkomstgebied?
Wat voor gevolgen kan migratie hebben voor een bestemmingsgebied?
Herkomstlanden profiteren van de arbeidsmigranten die in een ander land wonen. Hoe komt dat?
Veel arbeidsmigranten sturen regelmatig geld naar familie in hun herkomstgebied.
Die thuisblijvers steken het geld in bedrijfjes, landbouw, scholing, gezondheidszorg en nieuwe huizen.
Het kan voor herkomstlanden ook negatief zijn als mensen het land verlaten. Waarom?
Ook goed opgeleide mensen verlaten hun land, dan verliest het herkomstland hun kennis. Dat heet braindrain.
Omschrijf in je eigen woorden wat braindrain is
Migranten nemen vaak cultuurelementen van de bewoners van het bestemmingsland over. Hoe heet dat?
integratie
Wat zijn voorbeelden van integratiebeleid?
taalcursussen, inburgeringsplicht
Soms passen migranten zich zo aan dat ze
hun eigen gewoontes en cultuur kwijtraken.
Hoe heet dat?
assimilatie
In Nederlandse samenleving wonen mensen
met verschillende migratieachtergronden. Dat heet:
een multi-etnische samenleving
Assimilatie en integratie lukken soms niet. Migranten leven dan in aparte wijken, gescheiden van andere bewoners. Hoe noem je dat?
segregatie
Soms voelen migranten zich niet welkom en gaan terug naar hun herkomstland. Hoe noem je dat?
retourmigratie
Wat zijn andere redenen voor retourmigratie?
het leven in het herkomstland is verbeterd
mensen willen hun oude dag doorbrengen in hun herkomstland
Als mensen zich volledig aanpassen aan de nieuwe cultuur noemen we dat..
Integratie
Assimilatie
Segregatie
Als mensen zich niet aanpassen aan de nieuwe cultuur, noemen we dat...
Integratie
Assimilatie
Segregatie
Als mensen zich gedeeltelijk aanpassen aan de nieuwe cultuur, noemen we dat...
Integratie
Assimilatie
Segregatie
Wat heb je onthouden van deze les?
NU: maken cursus 6.4