Deze slide heeft geen instructies
Inleiding p. 127
Verhaal van Yentl, Daniel en hun kinderen. Ze zijn aanhangers van unschooling, wat betekent dat ze samen met hun kinderen in een camper de wereld rondreizen. De kinderen gaan niet naar school, maar leren onderweg.
Dat is een opvoedkundige visie die enerzijds authentiek en aantrekkelijk lijkt, maar anderzijds ook praktische en pedagogische bezwaren oproept.
Wat vind jij? Lees de tekst en geef je mening.
Lezen (volgende slide) + bespreken.
Dan verwijzen naar de test - eventueel thuis doen.
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen p. 144
1. Beschrijvend (Descriptief) Model
Een beschrijvend model kijkt naar de werkelijkheid. Het probeert de feiten objectief vast te leggen zonder daar direct een oordeel over te vellen.
Doel: Analyseren en verklaren hoe opvoeding in de praktijk verloopt.
Vraag: "Wat gebeurt er precies?" of "Waarom vertoont dit kind dit gedrag in deze situatie?"
Focus: Wetenschappelijke observatie, psychologische processen en feitelijke interacties tussen opvoeder en kind.
Voorbeeld: Een model dat beschrijft hoe de taalontwikkeling van een peuter verloopt op basis van gemiddelde groeicijfers.
2. Normatief Pedagogisch Model
Een normatief model gaat over waarden en doelen. Het schrijft voor hoe de opvoeding eruit zou moeten zien op basis van een bepaalde visie of moraal.
Doel: Richtlijnen geven voor 'goede' opvoeding en het stellen van opvoedingsdoelen.
Vraag: "Wat is het doel van de opvoeding?" of "Welke waarden moeten we het kind bijbrengen?"
Focus: Idealen, ethiek, levensbeschouwing en maatschappelijke normen.
Voorbeeld: Een model dat stelt dat zelfredzaamheid het belangrijkste doel van de opvoeding is en daarom adviseert om kinderen veel eigen verantwoordelijkheid te geven.
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.1: Balansmodel p. 145
- Bakker
- Transactioneel opvoedingsmodel
- Wat herinneren jullie je nog van dit model?
- Leg eens uit wat bedoeld wordt met een transactioneel opvoedingsmodel.
een manier om naar opvoeding te kijken
nadruk op de wederzijdse beïnvloeding tussen ouder en kind
opvoeding is geen eenrichtingsverkeer (dus niet: ouder stuurt, kind volgt), maar een dynamisch proces waarbij beide partijen invloed op elkaar uitoefenen
Maak nu oef. 28 p. 145.
Belangrijke kenmerken van het transactioneel model:
Ouder en kind beïnvloeden elkaar voortdurend. Wat de ouder doet, heeft invloed op het kind, maar wat het kind doet, heeft ook invloed op de ouder.
De ontwikkeling van het kind hangt dus niet alleen af van de opvoeding, maar ook van het karakter en gedrag van het kind zelf.
De omgeving speelt ook een rol (bijv. school, vrienden, cultuur), en die wisselwerking kan in de loop van de tijd veranderen.
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 147
Hellinckx, Grietens en Geeraert --> opvoeden als een aspect van het dagelijkse leven: kind opgevoed vanuit het samenleven met zijn ouders
Kan jij een voorbeeld geven van de verschillende situaties waaruit samenleven bestaat? (mondeling)
Hoe verandert die invulling verandert naargelang de leeftijd van het kind? (mondeling)
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 147
Hellinckx, Grietens en Geeraert --> opvoeden als een aspect van het dagelijkse leven: kind opgevoed vanuit het samenleven met zijn ouders
Kan jij een voorbeeld geven van de verschillende situaties waaruit samenleven bestaat? (mondeling)
Hoe verandert die invulling verandert naargelang de leeftijd van het kind? (mondeling)
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 147
DUS kind opgevoed vanuit het samenleven met zijn ouders:
--> vier categorieën
verzorgen
werken/leren
spelen/ontspanning
sociale omgang / spreken
--> twee componenten
pedagogisch klimaat
situatiehantering
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 147
Oef. 31 p. 147: Geef een voorbeeld van iedere categorie.
Verzorgen: het kind eten geven, een luier verversen, het kind een badje geven, het kind helpen met aan- en uitkleden.
Leren: het kind leren fietsen, het kind helpen bij het huiswerk.
Werken: het kind leren om zijn speelgoed op te ruimen, het kind laten helpen bij het afruimen van de tafel, een jongere het gras laten maaien.
Spelen/ontspanning: samen een gezelschapsspelletje spelen, een gezinsvakantie.
Sociale omgang / spreken: een gesprek tussen ouders en kind aan tafel, sociale vaardigheden aanleren zoals begroeten en bedanken.
Oef. 32 p. 147: Geef een voorbeeld van hoe de categorieën een verschillende invulling krijgen naargelang de leeftijd van het kind.
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 147
Oef. 32 p. 147: Geef een voorbeeld van hoe de categorieën een verschillende invulling krijgen naargelang de leeftijd van het kind.
Verzorgen: bij kleinere kinderen leggen ouders de kleren klaar, bij oudere kinderen wijzen ouders erop hoe ze zich het best (niet) kunnen kleden. Oudere kinderen gaan zelf in bad, terwijl een baby dat nog niet zelfstandig kan.
Leren: een baby leer je stappen, een lagereschoolkind help je met zijn huiswerk …
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 147
DUS kind opgevoed vanuit het samenleven met zijn ouders:
--> vier categorieën
verzorgen
werken/leren
spelen/ontspanning
sociale omgang / spreken
--> twee componenten
pedagogisch klimaat = sfeer
situatiehantering = aanpak situatie (< ouder- én kindfactoren) --> rekening houden met ontwikkelingsniveau kind!
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 148
Hellinckx, Grietens en Geeraert --> opvoeden als een proces dat zowel complementair als circulair is:
- Complementair: ouders – kinderen elk bijdrage
- Circulair: ouders – kinderen = wederzijdse beïnvloeding --> opvoeden erg complex!
Opvoeden = afstemming tussen pedagogisch aanbod ouder en pedagogische vraag (oef. 33+34) kind!
Pedagogische vraag komt voort uit kindfactoren en de basisbehoeften.
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 148
Oef. 33 p. 148: Geef van iedere kindfactor een voorbeeld.
Temperament: prikkelgevoeligheid, snelheid en intensiteit van reageren, concentratie …
Persoonlijkheid: extravert of introvert, emotioneel stabiel of neurotisch …
Genetische factoren: geslacht, lichaamsbouw, aanleg voor bijvoorbeeld autisme, ADHD, dyslexie …
Neurobiologische factoren: afwijkingen in de hersenen of hormonen, bv. door zuurstoftekort bij de geboorte …
Affectie: nood aan knuffels, aan onvoorwaardelijke acceptatie en een gevoel van veiligheid
Structuur: nood aan regelmaat, een vast ritme inbouwen, duidelijke regels …
Ondersteuning: nood aan troost bij verdriet of angst …
Sociale noden: nood aan waardering, bv. de tekening van het kind op de koelkast hangen …
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 148
Oef. 34 p. 148: Leg aan de hand van een voorbeeld van één van de kindfactoren uit dat er grote verschillen tussen kinderen onderling zijn.
Het ene kind van 12 jaar kruipt nog bij de ouders op de schoot om te knuffelen, een ander kind van 12 jaar heeft daar geen behoefte meer aan.
Het ene kind heeft veel nood aan bevestiging en vist voortdurend naar complimentjes, terwijl het andere kind zelfverzekerd is.
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 148
Elk kind: eigen pedagogische aanpak nodig --> ouders achterhalen ideale aanpak DUS proberen de pedagogische vraag te achterhalen
Pedagogisch aanbod --> bepaald door (9) ouderfactoren (zie schema)
Let hierbij wel op voor het verschil tussen 'inzicht' en 'pedagogisch besef'.
Extra uitleg inzicht - pedagogisch besef:
Inzicht verwijst naar de mate waarin de ouder inzicht heeft in de ontwikkeling van het kind en wat het kind ((nog) niet) kan en of de ouder daar ook naar kan handelen.
Bijvoorbeeld: als ouders kunnen plaatsen dat koppig gedrag van hun tweejarig kind deel uitmaakt van de peuterpuberteit, begrijpen ze beter waarom het kind zich zo gedraagt en hoe ze dat het best aanpakken. Kunnen ze dat niet plaatsen, dan ervaren ze het gedrag van het kind als storend of het kind als stout.
Pedagogisch besef verwijst naar de mate waarin de ouder een verantwoordelijkheidsgevoel heeft. De eigen jeugd en opvoedingsgeschiedenis spelen daarbij een belangrijke rol.
Bijvoorbeeld: als een baby huilt, zal een ouder met voldoende pedagogisch besef zich afvragen of het
kind honger, pijn, het koud … heeft en er ook naar handelen (eten geven, koorts nemen, onderstoppen
...). De ouder stelt het belang van het kind voorop in plaats van het eigenbelang (bv. zelf slapen).
Een ouder met onvoldoende pedagogisch besef zal bijvoorbeeld denken dat het kind nooit tevreden is en huilt om hem te pesten. Daardoor stemt hij ook zijn gedrag daarop af en zal hij bijvoorbeeld schreeuwen dat het moet stoppen met huilen.
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 148
Oef. 35 p. 148: Geef van iedere ouderfactor een voorbeeld.
Persoonlijkheid: een impulsieve, agressieve ouder roept vaak tegen het kind.
Opvoedingsgeschiedenis: een ouder die warm is opgevoed, doet dat vaak ook bij het eigen kind.
Pedagogisch besef: als het kind hoge koorts heeft, neemt de ouder zijn verantwoordelijkheid door de dokter te verwittigen.
Sociale context: ouders met een sterk netwerk van familie, vrienden en hulpverleners kunnen rekenen op meer ondersteuning en goede raad.
Waarden: als ouders beleefdheid, eerlijkheid of gezondheid belangrijk vinden, dan zullen ze dat meegeven aan hun kind.
Echtelijke relatie: bij een echtscheiding kan het kind een speelbal tussen de ouders worden.
Inzicht: ouders die het gedrag van hun baby kunnen inschatten, zien in om welke reden die huilt (honger, pijn, verveling …).
Genetische factoren: een ouder kan aanleg hebben voor stemmingsstoornissen, angststoornissen die de opvoeding beïnvloeden.
Pedagogische vaardigheden: het kind kunnen troosten als het verdrietig is.
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 148
DUS: afstemmingsproces tussen pedagogische vraag en pedagogisch aanbod (met elk zijn aparte factoren)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 148
Goed verloop opvoedingsproces?
--> Kind ontwikkelt zich zo optimaal mogelijk
- kind bereikt ontwikkelingstaken binnen normale tijdspanne (binnen zijn eigenheid)
- kind voelt zich goed in zijn vel (rekening houden met eigenheid + noden van kind)
--> ouders voelen zich goed in rol van opvoeder
MAAR ook andere factoren (dan opvoeding) beïnvloeden de ontwikkeling! Dwz goed doorlopen opvoedingsproces is geen garantie voor later --> goede opvoeding biedt kind een schild ter (tot op bepaalde hoogte) bescherming tegen problemen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 149
Oef. 36 p. 149: Lees de casus. Gebruik het model om te analyseren of de pedagogische vraag en aanbod op elkaar zijn afgestemd.
Pedagogische vraag:
Temperament en persoonlijkheid: Julia is een braaf kind.
Sociale noden en behoefte aan structuur: Julia is een peuter en maakt de koppigheidsfase door. Dat zorgt voor woedeaanvallen en het aftasten van grenzen.
Behoefte aan affectie: Julia wil een knuffel van haar ouders als ze iets fout heeft gedaan, zodat ze weet dat het weer goed is.
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 149
Oef. 36 p. 149: Lees de casus. Gebruik het model om te analyseren of de pedagogische vraag en aanbod op elkaar zijn afgestemd.
Pedagogisch aanbod:
Persoonlijkheid: Daan is een rustig type, Thomas is prikkelbaarder en heeft het daardoor moeilijker om goed te reageren.
Opvoedingsgeschiedenis: Daan heeft een gelijkaardige opvoeding gehad als hij nu zelf bij Julia toepast. Thomas werd graag gezien, maar miste structuur.
Pedagogisch besef: de ouders zien in dat ingrijpen nodig is.
Sociale context: Daans moeder ondersteunt hen.
Inzicht: de ouders hebben begrip voor woedeaanvallen en grenzen aftasten in deze ontwikkelingsfase. Ze overleggen over hun aanpak. Ze vinden structuur belangrijk en maken de regels duidelijk.
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.2: Model van Hellinckx, Grietens en Geeraert p. 149
Oef. 36 p. 149: Lees de casus. Gebruik het model om te analyseren of de pedagogische vraag en aanbod op elkaar zijn afgestemd.
Klimaat
Er is een warm opvoedingsklimaat met de nodige structuur. Er is veel aandacht en begrip. Julia wordt goed verzorgd, er wordt met haar gespeeld, ze krijgt kansen om te leren.
Situatiehantering:
De ouders kiezen ervoor Julia weinig te straffen (enkel bij agressie). Maar ze bakenen wel duidelijk grenzen af. Ze leiden ook af. Ze vinden de verzoening belangrijk.
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit p. 155
Nieuwe autoriteit: Haim Omer
- gespecialiseerd in hulpverlening jongeren/kinderen met problemen
- wereldwijd gebruikt in scholen, gezinnen en therapeutische instellingen
- nav. confrontatie met machteloze ouders bij (zelf)destructief gedrag van kind --> vroegere autoriteit werkt niet meer!
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit p. 155
Oef. 51 p. 155: Geef enkele voorbeelden van de vroegere autoriteit.
Vroeger was een opvoeder vooral iemand die erg veel controle had en weinig affectie toonde. Kenmerken waren controle, gehoorzaamheid, hiërarchie, afstand, onmiddellijke (en soms ook pijnlijke) bestraffing.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.1 Geweldloos verzet p. 156
Non-violent resistance (NVR):
- op geweldloze manier verzetten tegen ongewenste gedrag kind
- medewerking kind niet noodzakelijk
- andere hulpmiddelen al gebruikt
--> interventies grote onmacht
Bv. sit-in (zie p. 156)
- metafoor vuurtoren: lees in boek p. 156
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.1 Geweldloos verzet p. 156
Basishouding: zes pijlers:
1. Aanwezigheid
2. Zelfcontrole
- ‘Smeed het ijzer als het koud is.’
- ‘Je hoeft niet te winnen, alleen maar vol te houden.’
- ‘Fouten zijn niet te vermijden, maar je kunt ze wel herstellen.’
3. Steunnetwerk
4. Transparantie
5. Relatie
6. Verzet
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.1 Geweldloos verzet p. 156
Basishouding: zes pijlers:
1. Aanwezigheid: opvoeders vastberaden en met maximale aandacht = basis gezag
Oef. 52 p. 156: Hoe kan een opvoeder door non-verbale communicatie een vastberaden aanwezigheid tonen? Geef enkele voorbeelden.
De opvoeder maakt oogcontact met het kind, hij draait het lichaam naar het kind wanneer hij het kind aanspreekt.
Een leerkracht die rondwandelt in de klas of bij de deur blijft staan wanneer hij een leerling na de les onder vier ogen wil spreken.
Een opvoeder die het kind regelmatig aankijkt, om duidelijk te maken dat hij nog steeds een oogje in het zeil houdt.
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.1 Geweldloos verzet p. 157
Basishouding: zes pijlers:
2. Zelfcontrole: rustige opvoeder die de regie behoudt - niet leiden door emoties - enkel controle over eigen gedrag --> uitspraken hierbij:
- ‘Smeed het ijzer als het koud is.’ : niet te snel/impulsief handelen
- ‘Je hoeft niet te winnen, alleen maar vol te houden.’ : geen oorlog, wel
volhouden
- ‘Fouten zijn niet te vermijden, maar je kunt ze wel herstellen.’ :
bereidheid tot herstel van overhaaste maatregelen (vermijden
negatieve spiraal)
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.1 Geweldloos verzet p. 157
Basishouding: zes pijlers:
2. Zelfcontrole: Oef. 53 p. 157: Link de uitspraak ‘Smeed het ijzer als het koud is’ aan de twee denksystemen van Kahneman.
Kahneman maakt een onderscheid tussen twee denksystemen die ons brein gebruikt. Systeem 1-denken gaat snel. Dat systeem schat vliegensvlug de situatie in en trekt even snel besluiten (onmiddellijke reactie). Om snel te kunnen denken, maakt het gebruik van stereotypen en cognitieve biases.Systeem 2-denken gaat trager en kost meer inspanning. Het kan wel logische redeneringen opbouwen en controleert onze eigen gedachtegang (uitgestelde reactie). De kans op juiste conclusies is groter. Systeem 1-denken kost minder inspanning, waardoor het meestal de leiding neemt, met mogelijke denkfouten en emotionele reacties tot gevolg. Door niet onmiddellijk te reageren, geef je systeem 2 een kans om een betere aanpak te bedenken.
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.1 Geweldloos verzet p. 157
Basishouding: zes pijlers:
3. Steunnetwerk: opvoeder voelt zich gesterkt wanneer gezag niet enkel uit zichzelf komt, maar als hij ondersteuning en teamwork voelt --> bredere schouders
Oef. 54 p. 157: Geef een voorbeeld van de impact van een steunnetwerk.
Een leraar die zich gesteund voelt door ouders, de directeur, leerlingbegeleiding bij problematisch gedrag van een leerling (bv. onmiddellijk contact opnemen met ouders na probleemgedrag op school) zal zich meer beschermd voelen. Zo zullen zijn mogelijkheden om te reageren toenemen, het steunnetwerk zal hem een brede en stabiele basis geven, de leraar zal het gevoel hebben dat hij meer invloed kan uitoefenen dan als hij het alleen moet aanpakken.
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.1 Geweldloos verzet p. 157
Basishouding: zes pijlers:
3. Steunnetwerk: belangrijk dat een opvoeder niet enkel uit eigen naam reageert/handelt
Oef. 55 p. 157: Geef een aantal voorbeelden van reacties die niet enkel vanuit je eigen naam komen.
In plaats van ‘Ik ben bezorgd over jou’, zegt een ouder beter ‘Wij (mama en papa) zijn bezorgd over jou.’
In plaats van ‘Ik ben verantwoordelijk voor jou’ zegt een leerkracht beter ‘Wij (het schoolteam) zijn verantwoordelijk voor jou.’
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.1 Geweldloos verzet p. 157
Basishouding: zes pijlers:
4. Transparantie: openlijk praten over onaanvaardbaar gedrag (ook met andere opvoeders) --> staat er niet alleen voor
5. Relatie: verbinding is belangrijk --> altijd bewust contact maken en niet verbreken --> onvoorwaardelijke acceptatie van kind, geloven in diens mogelijkheden en oprecht interesse tonen
Oef. 56 p. 157: Bij welke ontwikkelingspsychologische theorie sluit de vijfde pijler aan?
Die sluit aan bij de visie van het humanistisch perspectief, de theorie van Rogers. Om tot een optimale ontwikkeling te komen, moet volgens Rogers aan twee voorwaarden voldaan zijn:
1.Emotionele veiligheid in de omgeving
2.Gevoel van onvoorwaardelijke acceptatie
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.1 Geweldloos verzet p. 158
Basishouding: zes pijlers:
6. Verzet: duidelijk verzet tegen onaanvaardbaar gedrag + verzet volhouden --> kind aanspreken op verantwoordelijkheid ipv sancties te geven (zelf oplossing voor eigen gedrag)
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.1 Geweldloos verzet p. 158
Oef. 56 p. 158: Vergelijk de oude met de nieuwe autoriteit aan de hand van de zes pijlers.
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.1 Geweldloos verzet p. 158
Andere interventies: lees p. 158-159:
- Verhoogde aanwezigheid
- Niet-escalerende dialoog
- Rieten mand
- Aankondiging
- Telefoonronde
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.2 Waakzame zorg p. 159
Ken je het verschil nog tussen geweldloos verzet en waakzame zorg?
Geweldloos verzet is de aanpak bij ernstige opvoedingsproblemen terwijl waakzame zorg de aanpak is in normale opvoedingssituaties.
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.2 Waakzame zorg p. 159
Drie niveaus van waakzame zorg:
Niveau 1: Open opmerkzaamheid
Niveau 2: Verhoogde opmerkzaamheid
Niveau 3. Eenzijdige acties van geweldloos verzet
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.2 Waakzame zorg p. 160
Oef. 58 p. 160: Geef een aantal voorbeelden van kindkenmerken die invloed hebben op de experimenteerruimte van kinderen.
Leeftijd, het verstandelijk niveau, het temperament van het kind, ‘slechte’ vrienden, persoonlijkheidstrekken als onzekerheid, faalangst.
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.2 Waakzame zorg p. 160
Oef. 59 p. 160: Vergelijk de nieuwe autoriteit met de behoefteondersteunende opvoeding.
Deze slide heeft geen instructies
Fragment bij oef. 60.
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.2 Waakzame zorg p. 160
Oef. 60 p. 160: Bekijk het beeldfragment (vorige slide). Welke elementen uit nieuwe autoriteit herken je?
Verschillende partners (scholen, buurtwerk, politie, bib, sportclub) willen samen met ouders de gezagsrelatie herstellen, zonder heel dwingend te werken (verzet + steun). Ze passen de pijlers van geweldloos verzet toe.
- Aanwezigheid: ze zorgen voor aanwezigheid, bv. volwassenen in de buurt van de sportterreinen, waar het onveilig is; medewerkers van de school komen langs in de bib, waar er overlast is.
- Steunnetwerk: verschillende organisaties werken samen en ondersteunen elkaar. Ze betrekken ook de ouders. Zo tonen ze dat iedereen aan hetzelfde zeel trekt.
- Relatie: er wordt ingezet op de relatie met kinderen en ouders.
- Verzet: volwassenen tonen wat ze niet willen. Ze laten de overlast niet toe.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.2 Waakzame zorg p. 160
Oef. 61 p. 160: Bekijk het gesprek uit De Wonderjaren (link vorige slide of op Google Classroom). Geef dan een aantal elementen uit waakzame zorg die de kans op problemen met middelengebruik bij jongeren verkleinen.
Aanwezig zijn, alertheid is van belang: de ouders moeten een oogje in het zeil houden.
Transparantie: het is belangrijk dat ouders er open over durven praten met hun kind; tonen wat ze erover vinden; duidelijk zijn wat hun grenzen en verwachtingen zijn.
Relatie: ouders tonen dat ze altijd ter beschikking staan; de ouders moeten niet te streng en bestraffend optreden, maar hun bezorgdheid tonen.
Deze slide heeft geen instructies
4. Hedendaagse pedagogische modellen: 4.4: Nieuwe autoriteit: 4.4.2 Waakzame zorg p. 160
Oef. 62 p. 160: Lees de situaties. Hoe zou je ze kunnen aanpakken vanuit nieuwe autoriteit? / Van welke pijlers en interventies zou je gebruikmaken?
De opvoeders kunnen het best tonen dat ze niet akkoord gaan met de gang van zaken (verzet).
De opvoeders kunnen het best inzetten op verhoogde aanwezigheid. Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat er vaak toezicht is in de buurt van de kamers, zodat daar minder stiekeme dingen gebeuren. Bij Mauro zou je aanwezigheid kunnen tonen door een sit-in bij hem te houden, bij Olga door een telefoonronde te doen als ze te laat wegblijft.
De opvoeders kunnen het best rustig blijven (zelfcontrole). Als de jongere te hevig is, kunnen ze het gesprek het best uitstellen tot iedereen weer rustig is.
De opvoeders moeten goed samenwerken en tonen dat ze aan één zeel trekken (steunnetwerk). Ook andere personen, zoals ouders, kunnen betrokken worden. Bij Mette kunnen ze afspreken in welke rieten mand het luisteren naar luide muziek hoort, zodat ze allemaal op dezelfde manier kunnen reageren.
De opvoeders kunnen het best transparant zijn. Naar elkaar toe, om te vertellen wat ze meemaken met de jongeren, en naar de jongeren toe, bijvoorbeeld met een aankondiging naar Mauro of Olga.
De relatie blijft belangrijk. De opvoeders moeten tonen dat ze zich betrokken voelen, dat ze de jongeren niet opgeven, door hun telkens opnieuw kansen te geven.
Deze slide heeft geen instructies
5. Methodeonderwijs p. 161
Methodescholen: Steiner-, freinet- en montessorischolen --> traditioneel onderwijs niet voldoende voor volledige ontwikkeling!
eigen pedagogische visie
eigen didactische visie
--> centrale aanpak vanuit leefwereld kind
Kenmerken:
Kind i.p.v. leerstof staat centraal
Kind ontwikkelt zich uit zichzelf --> dwang en autoriteit: ongewenst
Naast cognitieve ontwikkeling veel aandacht voor: lichamelijke ontwikkeling, (artistieke) expressie, creativiteit
Grote rol samenwerken --> actief betrokken ouders schoolwerking
Deze slide heeft geen instructies
5. Methodeonderwijs p. 161: groepswerk
Methodescholen: Steiner-, freinet- en montessorischolen: Je wordt in een duo ingedeeld en krijgt één van de volgende methodes toegewezen:
-Freinetonderwijs
-Steineronderwijs
-Montessorionderwijs
-Jenaplanonderwijs
-Leefscholen
-Daltononderwijs
Verzamel informatie over de pedagogische visie en de didactische aanpak.
Vergelijk in een korte presentatie met het klassieke onderwijs (en met andere methodes).
Deze slide heeft geen instructies