Introductieles wereldburgerschap 2026-2027

• newEditor
• Wereldcampus
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1-3

(Wereld)burgerschap 2026-2027

(Wereld)burgerschap

Introductieles

Overzicht Periode #1

• Thema: ... (wereld, aarde of maatschappij).

• Onderwerpen die voorbij komen: ...

              Startklaar

• Op je plek zitten 

• Telefoon zit in het telefoonkluisje. 
  

• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond

• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

3

minute

00

second

add30s

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Planning introductieles

- Wat is wereldburgerschap?

- Introductie van de docent.

- Regels en afspraken.

- Beoordelingen voor wereldcampus.

- Opdracht voorkennis en startvragen.

- Leesmoment.

- Actualiteiten in de zomer: kenniquiz.

- Actualiteiten: nieuwsfragment bekijken en bespreken.

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

           Lesdoelen

Lesdoelen:

- De leerlingen weten wat de onderwerpen van wereldcampus zijn en wat de leerlingen gaan doen tijdens de lessen.

- De leerlingen weten welke cijfers zij krijgen voor wereldcampus.

- De leerlingen weten wat de belangrijkste afspraken zijn bij wereldcampus. 

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Wat is wereldburgerschap?

• Vak in leerjaar 1, 2 en HV3.

• Eén uur per week burgerschap (dit vak, bur) en één uur per week wereldburgerschap (projectvak, wbp).
  

- Onderwerp: kennis over (wereld)burgerschap: wat betekent het om een burger te zijn in de wijk, in Den Haag, in Nederland én in de wereld?

- Voorbeelden van onderwerpen: racisme en discriminatie, klimaatverandering, verkiezingen, democratie.

- Kennis en vaardigheden.

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Regels en afspraken

Opsomming of gezamenlijk een 'grondwet' met afspraken opstellen.

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Beoordeling (wereld)burgerschap

- Per periode 2 cijfers: voor deze les bur én een projectles wbp.

- In SOM: 1 cijfer, 60% deze les bur, 40% projectles wbp.

- Klas 3: alleen een cijfer voor deze les.

- Waar wordt je op beoordeeld bij deze les? Iedere periode een eindopdracht én een werkboekje (actualiteiten en reflectieverslag).

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Waar denk je aan bij De Aarde en Ik?

Waar denk je aan bij De Wereld en Ik?

Waar denk je aan bij De Maatschappij en Ik?

Wat gaan we doen bij burgerschap? (I)

Drie thema's: 

1. De wereld en ik!

2. De maatschappij en ik! 

3. De aarde en ik!

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

Wat gaan we doen bij burgerschap?

Lesonderdelen: lees- of kijkmoment nieuws, terugblik, uitleg en aantekeningen, nieuws bespreken (actualiteiten) en werken aan je eindopdracht.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

Aan de slag... (15 min.)

Vul de vragen in op je vragenblad.

Klaar?

Lees het artikel en bedenk:

- wat heb je gelezen? Schrijf de drie belangrijkste dingen op.

- wat heeft dit te maken met wereldcampus?

Schrijf dit op in je map/boekje.

Voorbeelden artikelen: 

https://www.dedagvandaag.nl/ 

https://www.kidsweek.nl/nieuws/aandacht-voor-meisjes-iedereen-zou-veilig-moeten-zijn~2099e4f 

https://nos.nl/artikel/2580209-wolf-springt-vele-malen-over-wolfwerend-hek-en-doodt-tientallen-schapen 

              Leesmoment actualiteiten

- Lees je artikel. 

- Beantwoord de vragen in je werkboekje over de actualiteiten.

10

minute

00

second

add30s

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Terugblikvraag vorig jaar (klas 2 en 3): Aarde en IK! (MHV)

Schrijf vijf dingen op waar je aan moet denken bij de volgende woorden:

Voorbeeld: Johan de Witt

Antwoord: school - docenten - oranje/groen/paars - Den Haag - huiswerk.

1. Duurzaamheid.

2. Oorzaken klimaatverandering.

3. Gevolgen klimaatverandering. 

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Terugblikvraag vorig jaar (klas 2): Aarde en IK! (BK)

Schrijf vijf dingen op waar je aan moet denken bij de volgende woorden:

Voorbeeld: Johan de Witt

Antwoord: school - docenten - oranje/groen/paars - Den Haag - huiswerk.

1. Klimaat.

2. Duurzaamheid.

3. Gevolgen klimaatverandering.

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Terugblikvraag vorig jaar (klas 2 en 3): Wereld en IK! (MHV)

Schrijf vijf dingen op waar je aan moet denken bij de volgende woorden:

Voorbeeld: Johan de Witt

Antwoord: school - docenten - oranje/groen/paars - Den Haag - huiswerk.

1. Culturele achtergrond.

2. Waarden.

3. Racisme en discriminatie.

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Terugblikvraag vorig jaar (klas 2): Wereld en IK! (BK)

Schrijf vijf dingen op waar je aan moet denken bij de volgende woorden:

Voorbeeld: Johan de Witt

Antwoord: school - docenten - oranje/groen/paars - Den Haag - huiswerk.

1. Cultuur.

2. Identiteit.

3. Feestdagen en herdenkingen.

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Terugblikvraag vorig jaar (klas 2 en 3): Maatschappij en IK! (MHV)

Schrijf vijf dingen op waar je aan moet denken bij de volgende woorden:

Voorbeeld: Johan de Witt

Antwoord: school - docenten - oranje/groen/paars - Den Haag - huiswerk.

1. Mensenrechten.

2. Democratie.

3. Debatteren.

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Terugblikvraag vorig jaar (klas 2): Maatschappij en IK! (BK)

Schrijf vijf dingen op waar je aan moet denken bij de volgende woorden:

Voorbeeld: Johan de Witt

Antwoord: school - docenten - oranje/groen/paars - Den Haag - huiswerk.

1. Mensenrechten.

2. Kinderrechten.

3. Democratie.

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Quiz zomernieuws: Wie won het WK voetbal in 2026?

A

Nederland.

B

Spanje.

C

Argentinië.

D

Japan.

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Quiz zomernieuws: wie was tijdens de zomer zowel premier (leider) van Nederland als supporter van de Argentijnse hockeyers?

A

Mark Rutte.

B

Donald Trump.

C

Dick Schoof.

D

Rob Jetten.

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Quiz zomernieuws: In welke Nederlands provincie was er begin augustus een grote natuurbrand?

A

Limburg.

B

Brabant.

C

Zuid-Holland.

D

Groningen.

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Quiz zomernieuws: waar staan de mensen op de foto naar te kijken?

A

De poolster.

B

Een neerstortende satelliet.

C

Een zonsverduistering.

D

De nieuwe film De Odyssey.

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Quiz zomernieuws: Waarom was de Straat van Hormuz veel in het nieuws afgelopen zomer?

A

Omdat daar het WK plaatsvond.

B

Omdat premier Jetten daar op vakantie ging.

C

Omdat dit een belangrijk doorgang is voor vervoer van olie.

D

Omdat de omgeving van de Straat zwaar werd getroffen door bosbranden.

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Quiz zomernieuws: Welk natuurverschijnsel werd in augustus 2026 door wetenschappers nauwlettend gevolgd en kan wereldwijd voor extreem weer zorgen?

A

Poolnachten.

B

El Niño

C

De nieuwe ijstijd.

D

Moessonregen in Europa

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Actualiteiten: bekijken video uit het nieuws

Bekijk een aflevering van het nieuws: 

https://jeugdjournaal.nl/ https://www.dedagvandaag.nl/ / https://www.youtube.com/watch?v=-WDdSiVjBhg / https://www.youtube.com/watch?v=MJD77huWVBU&t=63s 

Wat zijn de belangrijkste onderwerpen? Waar gaan deze onderwerpen over? Heb je nog vragen? Schrijf minimaal drie zinnen op tijdens het kijken.

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Afsluiting les

- Wat is het belangrijkste dat je hebt geleerd?

- Wat moet je de volgend keer meenemen?

- Zijn er nog vragen?

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Exit ticket: wat is het belangrijkste dat je hebt onthouden van deze les?

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Afsluiting

Ruimte voor een afsluitend woord.