Sterrenkunde
voor de basisschool
Sterrenkunde
voor de basisschool
Een korte toelichting over dit thema met een verhaal over het heelal naar eigen invulling.
Waar denk je aan bij het woord heelal?
Laat de kinderen hier hun eigen ideeën bij het thema heelal delen.
Het zonnestelsel
Even kort alle planeten langs en aangeven dat we hier later nog op terug komen, maar dat we vandaag in het ontstaan van de aarde duiken, de zon, de maan en de sterren.
De hoeveelste planeet is Aarde in ons zonnestelsel?
eerste
tweede
derde
vierde
Deze slide heeft geen instructies
Wat heeft de Aarde waardoor er leven is?
Ga hier een gesprekje over aan als de kinderen er niet uitkomen. Dit komt door de ozonlaag/atmosfeer waardoor de zuurstof van de planten op Aarde blijft hangen. Verder is er ook water aanwezig op Aarde.
Is er leven buiten de aarde?
Deze slide heeft geen instructies
De maan
Wat zie je?
Waardoor komt dit denk je?
Bespreek de vragen kort met de kinderen, hierna zullen ze de antwoorden in het filmpje te horen en zien krijgen.
Waarmee kun je naar de Maan kijken
Deze slide heeft geen instructies
Geeft de Maan licht van zichzelf?
Nee
Ja
De Maan geeft zelf geen licht van zich zelf maar reflecteert het licht van de zon. In ons zonnestelsel geeft alleen de zon licht. Omdat het Maan oppervlak grijs is wordt veel licht gereflecteerd en daardoor is onze maan zo fel. Daarnaast staat onze maan relatief dicht bij de aarde. De Maan is een van de grootste manen in ons zonnestelsel.
Dag en nacht en de jaargetijden
- Waardoor komt het dat het dag en nacht wordt op aarde?
- Hoe komt het dat we jaargetijden hebben op aarde? (lente, zomer, herfst en winter)
Bespreek de vragen weer kort met de kinderen. Ook hiervan krijgen zij zo meer uitleg via een filmpje.
Hoe komt het dat we dag en nacht ervaren op Aarde?
Deze slide heeft geen instructies
Waardoor hebben we jaargetijden op Aarde?
De jaargetijden ontstaan door de **tilt** van de aardas en de **baan** van de aarde rond de zon. Laten we dit even in detail bekijken:
1. **Axiale Tilt**: De aardas, een denkbeeldige lijn die van de Noordpool naar de Zuidpool loopt, staat onder een hoek van ongeveer 23,5 graden ten opzichte van het vlak van de aardbaan rond de zon. Deze kanteling betekent dat verschillende delen van de aarde gedurende het jaar meer of minder zonlicht ontvangen.
2. **Baan rond de Zon**: Terwijl de aarde om de zon draait, verandert de hoeveelheid zonlicht die elk halfrond ontvangt. Wanneer een halfrond naar de zon is gekanteld, ervaart het zomer. Wanneer het van de zon is weggekanteld, ervaart het winter.
Dit is waarom we seizoenen hebben: lente, zomer, herfst en winter. Elke keer dat de aarde één volledige baan om de zon maakt, voltooien we een kalenderjaar met vier seizoenen.
Hoe komt het dat onze maan niet altijd 'vol' is; schijngestalten heeft?
Deze slide heeft geen instructies
Hoe warm kan het op de Maan worden (maximum temperatuur)
- 27 graden Celcius
+ 127 graden Celcius
+ 77 graden Celcius
+ 200 graden Celcius
De temperatuur op de Maan schommelt tussen de 127 graden Celsius overdag en de min 173 graden in de Maan nacht
Deze slide heeft geen instructies
De zon en sterren
Deze slide heeft geen instructies
Hoe vaak kun je naar de zon kijken (zonder bescherming; strikvraag)
Niet
2 x
1 x
Altijd
De zon is veel te fel om zonder bescherming naar te kijken. Met een verrekijker en telescoop versterk je dat zonlicht nog eens en dat is héél gevaarlijk. Je kunt dat 2x doen: 1x met je linker en 1x met je rechteroog. Daarna ben je blijvend blind!! Ook bij een zonsverduistering kun je niet zonder bescherming naar de zon kijken; gebruik bijvoorbeeld een eclips bril brilletje. Met het kijken naar de zon moet je heel erg voorzichtig zijn! Je kunt op naar de zon kijken met een speciaal filter, een speciale filter of dor zonlicht op een wit vel papier / karton te projecteren
De poolster (polaris)
Helderste ster van sterrenbeeld de 'Kleine Beer'
Staat bijna precies op de noordelijke hemelpool
Zien wij altijd tussen de sterren staan, omdat wij op het noordelijk halfrond wonen.
Om de Poolster staan sterrenbeelden die wij dus ook altijd zien.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Circumpolaire sterren
"Sterren en sterrenbeelden die
het gehele jaar zichtbaar zijn aan
de hemel."
Deze slide heeft geen instructies
Cassiopeia
Kleine Beer
Grote Beer
Deze slide heeft geen instructies
ster
... geeft zelf "energie"
... geeft zelf licht
... staan altijd samen in dezelfde positie, maar wij draaien.
... fonkelen meer dan planeten
planeet
... geen eigen "energie"
...worden belicht door de ster waar zij omheen staan
...draaien zelf ook
... fonkelen minder dan sterren
... "geven" meer licht (eigenlijk niet, maar dat lijkt zo aan de hemel)
Deze slide heeft geen instructies
Hoeveel planeten heeft ons zonnestelsel sinds 2006
7
9
8
10
Ons zonnestelsel heeft acht planeten. Hier zijn ze op volgorde van hun afstand tot de zon:
1. Mercurius
2. Venus
3. Aarde
4. Mars
5. Jupiter
6. Saturnus
7. Uranus
8. Neptunus
Pluto was ooit beschouwd als de negende planeet, maar in 2006 werd het herclassificeerd als een dwergplaneet door de Internationale Astronomische Unie.
Wat is een asteroïde?
Relatief kleine rotsblokken tussen Mars en Jupiter
Naam van een planeet tussen Mars en Jupiter
Een Pokemon
Ronde, kleine, planeten tussen Mars en Jupiter
Een asteroïde is een klein, rotsachtig object dat om de zon draait. Ze worden vaak "planetoïden" of "kleine planeten" genoemd. Asteroïden variëren in grootte van enkele meters tot honderden kilometers in diameter. De meeste asteroïden bevinden zich in de asteroïdengordel, een gebied tussen de banen van Mars en Jupiter.
Asteroïden bestaan uit restanten van het vroege zonnestelsel, toen planeten werden gevormd. Ze zijn samengesteld uit verschillende materialen, zoals metalen (voornamelijk nikkel en ijzer) en silicaten (rotsachtige materialen). Sommige asteroïden bevatten ook organische verbindingen.
Hoewel de meeste asteroïden zich in de asteroïdengordel bevinden, kunnen sommigen banen hebben die hen dichter bij de aarde brengen. Deze worden "aardscheerders" genoemd en kunnen een potentieel risico vormen als hun baan hen te dicht bij de aarde brengt. Wetenschappers bestuderen asteroïden om meer te leren over de vorming van het zonnestelsel en om mogelijke bedreigingen voor de aarde te identificeren.
Wat is het verschil tussen een meteoor en een meteoriet
Er is geen verschil
Meteorieten draaien om de aarde
Een meteoor kan een meteoriet worden
Een meteoriet is altijd van ijzer
Het verschil tussen een meteoor en een meteoriet heeft te maken met de locatie en fase van hetzelfde object:
1. **Meteoroïde**:
Dit is een klein stukje ruimtesteen of puin (vaak afkomstig van een asteroïde of komeet) dat door de ruimte zweeft. Het is de term die wordt gebruikt voordat het object de atmosfeer van de aarde bereikt.
2. **Meteoor**:
Wanneer een meteoroïde de atmosfeer van de aarde binnenkomt, veroorzaakt het wrijving met de lucht, waardoor het verhit en een lichtspoor aan de hemel creëert. Dit lichtspoor wordt een meteoor (of "vallende ster") genoemd. De meeste meteoren verbranden volledig in de atmosfeer.
3. **Meteoriet**:
Als een meteoroïde groot genoeg is om niet volledig te verbranden in de atmosfeer en het oppervlak van de aarde bereikt, wordt het overgebleven stuk een meteoriet genoemd. Meteorieten kunnen variëren in grootte en samenstelling en zijn vaak van wetenschappelijk belang.
### Samenvatting:
- **Meteoroïde**: Het object in de ruimte.
- **Meteoor**: Het lichtspoor wanneer het object door de atmosfeer gaat.
- **Meteoriet**: Het stuk dat de aarde bereikt.