Medicatieveiligheid
Casuïstiek
Medicatieveiligheid
Casuïstiek
Casus 1
De Wisselende Lijst (Gehandicaptenzorg)
Situatie:
Je bent persoonlijk begeleider van Jeroen (42), die op een woongroep voor mensen met een verstandelijke beperking woont. Jeroen heeft een mechanische hartklep en gebruikt de bloedverdunner Sintrom. De dosering hiervan wisselt continu op basis van de Trombosedienst.
Tijdens het tandenpoetsen in de ochtend merk je dat Jeroen heel snel en heftig bloedt uit zijn tandvlees. Het stopt niet. Als je hem helpt met aankleden, zie je bovendien drie grote, onverklaarbare blauwe plekken op zijn onderarmen. Je opent de medicatiemap en ontdekt dat de Trombosekaart in de map van vorige week is. In de mailbox van de woongroep vind je een mail van drie dagen geleden met een nieuwe doseerlijst: Jeroen had 1 mg moeten hebben, maar heeft de afgelopen drie dagen 3 mg gekregen.
Vragen
Leg uit wat het verband is tussen de blauwe plekken/bloedingen en de fout met de Trombosekaart.
Welke stappen onderneem je NU direct voor de gezondheid van Jeroen?
Als persoonlijk begeleider ben je verantwoordelijk voor de processen op de groep. Welke concrete afspraak stel jij in het team voor om te zorgen dat digitale post van de Trombosedienst nooit meer over het hoofd wordt gezien?
Casus 2
Het Beschadigde Zakje (Ouderenzorg / GHZ
Situatie:
Je deelt de ochtendmedicatie uit via het GDS-systeem (de medicatierol). Meneer Jansen (78) heeft ernstig hartfalen en moet elke ochtend trouw zijn Furosemide (plaspil) slikken om vochtophoping rond zijn longen en hart te voorkomen.
Tijdens het scheuren van het zakje merk je dat het plastic stroef gaat en openscheurt. Je schudt de tabletjes in het medicijnbekertje en geeft ze aan meneer Jansen. Pas vier dagen later, tijdens jouw volgende dienst, valt het je op dat meneer Jansen erg kortademig is bij het opstaan en dat zijn enkels extreem dik en glanzend zijn. Bij het opruimen van de medicijnkar vind je een los, wit tabletje op de bodem van de la. Het blijkt de Furosemide van meneer Jansen te zijn, die vier dagen geleden uit het gescheurde zakje is gevallen.
Casus 2
Het Beschadigde Zakje (Ouderenzorg / GHZ
Welk direct risico heeft meneer Jansen gelopen door het missen van deze medicatie, en hoe koppel je zijn huidige symptomen (kortademigheid, dikke enkels) aan dit incident?
Wat doe je nu als coördinerend begeleider? Wie informeer je en wat meet je eventueel op bij de cliënt?
Het GDS-systeem is ontworpen om fouten te voorkomen. Waar is het in jouw eigen handelen specifiek misgegaan bij het aanreiken?
Casus 3
Onrust in de Huiskamer (Gehandicaptenzorg - EMB)
Je werkt op een leefgroep voor cliënten met een Ernstige Meervoudige Beperking (EMB). Je bent bezig met de medicatieronde. Sanne (29) moet Metoprolol (een bètablokker) krijgen voor haar hartritmestoornissen. Terwijl je het zakje pakt, ontstaat er in de huiskamer een escalatie: een andere cliënt gooit een beker hete thee om en begint te gillen.
Je raakt afgeleid, helpt snel de situatie in de huiskamer op te lossen en loopt daarna terug naar de medicijnkar. Je ziet een zakje liggen waar met grote letters een 'S' op staat. Je scheurt het open en geeft de medicatie aan Sanne. Twee uur later krijgt Sanne last van zware hartkloppingen en raakt ze volledig in paniek. Bij controle van de afvalbak zie je dat je het zakje van haar groepsgenoot Samira aan Sanne hebt gegeven. Sanne heeft haar eigen hartmedicatie dus gemist.
Vragen:
Hoe had je de situatie met de escalatie in de huiskamer en de medicatieronde logischer en veiliger kunnen combineren of delegeren?
Sanne is non-verbaal en erg angstig door haar hoge hartslag. Hoe handel je nu op medisch én op agogisch/begeleidend vlak?
Welke controle-systematiek (zoals de 5J's) heb je hier geschonden en hoe pas je die de volgende keer wél toe, ondanks stress?
Casus 4
Een Lege Maag (Ouderenzorg / GHZ)
Situatie:
Mevrouw Bakker (82) heeft diabetes type 2 en krijgt hiervoor Metformine en Gliclazide. In haar medicatiepaspoort staat duidelijk dat Gliclazide 30 minuten vóór het ontbijt moet worden ingenomen.
Je komt 's ochtends aan haar bed met de Gliclazide. Mevrouw Bakker geeft aan dat ze zich erg misselijk voelt en absoluut niet wil eten. "Laat dat ontbijt maar zitten vandaag," zegt ze. Jij denkt: de medicijnen moeten er in ieder geval in, want die reguleren haar suiker. Je zorgt dat ze de Gliclazide met een klein slokje water doorslikt. Een uur later tref je mevrouw Bakker zwetend, trillend en nauwelijks aanspreekbaar aan in haar stoel.
Casus 4
Een Lege Maag (Ouderenzorg / GHZ)
Vragen
Wat is de specifieke werking van Gliclazide en waarom was het toedienen hiervan bij een lege maag een gevaarlijke fout?
In welke medische toestand bevindt mevrouw Bakker zich nu en hoe ga je hier acuut naar handelen? Wat geef je haar (indien ze nog kan slikken)?
Hoe leg je deze situatie en jouw handelen vast in het cliëntvolgsysteem (rapportage) voor je collega's en de arts?
Casus 5
(Tabletje vergeten)
Situatie
Je bent werkzaam in de avonddienst op een afdeling voor ouderenzorg. Jullie hebben een nieuwe (tijdelijke) cliënte op de afdeling. Men heeft je vertelt dat deze dame in de middag een operatie aan haar oog heeft gehad. Mevr. K. is een zelfstandige dame van 88 jaar en woont nog thuis. Een collega van jou deelt de medicatie voor de avond.
Bij het opruimen van het servies na de avondmaaltijd meldt deze dame jou dat zij zelf maar de acenocoumerol heeft ingenomen die zij gewend is in te nemen voor de avondmaaltijd.
Casus 5
(Tabletje vergeten)
Vragen:
Wat is de werking van de medicatie?
Vanwege welke aandoening denk je dat dit is voorgeschreven voor mevr. K.?
Welke actie neem je na de mededeling van mevrouw?
Welk aandachtspunt geef je mee bij de overdracht naar de collega’s van de nachtdienst?
Welke actie kunnen de collega’s de volgende dag uitzetten?