wonen en huishouden gezonde voeding
wonen en huishouden gezonde voeding
Lesduur is: 120 minOnderdelen in deze les
wonen en huishouden gezonde voeding
Gezonde voeding
Wat is de lichamelijke functie van voeding?
Wat is de sociale functie van voeding?
Wat is de geestelijke functie van voeding?
ADH betekent
Algemene dagelijkse hulp
Aanbevolen diagnostische hoeveelheid
Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid
Algemene diagnostische hulp
De maat van energie is ...
kilo
joule
liter
meter
1 kcal =
4,2 kJ
6,1 kJ
3,8 kJ
5,2 kJ
Zoek uit hoeveel calorieën heb jij nodig?
Boodschappen
Boodschappen doen voor een cliënt....waar ga jij op letten?
Wat zijn de wensen van de cliënt?
Hoeveel geld mag het kosten?
Heeft de cliënt nog voldoende boodschappen in huis?
Heeft de cliënt bepaalde dieetwensen, allergieën of intolerantie?
Boodschappenlijstje
Hoeveel geld neem je mee?
Heeft de cliënt nog voldoende boodschappen in huis?
Wat zijn de wensen van de cliënt qua merken en smaken?
Heeft de cliënt bepaalde allergieën of intolerantie?
Allergieën en intoleranties
Allergenen zijn stofjes die allergische reacties kunnen geven. Ze komen het lichaam binnen via het eten.
Allergenen moeten vermeld staan op het product.
wat zie je op een etiket?
Wat moet er op een etiket staan? Maak een lijstje.
5
minute
00
second
Mag je gehakt met een TGT van 9 oktober 2023 vandaag gebruiken?
Mag je melk met een THT van 9 oktober 2023 vandaag gebruiken?
Tip opbergen in de koelkast
In de koelkast of koelruimte is de temperatuur meestal tussen de 4 en 5 graden en maximaal 7°C.
Bederfelijke producten (zoals vleeswaren, gesneden groente, gebak, eieren, kaas) moet je altijd gekoeld bewaren.
Dat geldt ook voor producten met op de verpakking 'na opening gekoeld bewaren'.
Zorg dat niks lekt of drupt. Daarmee help je onderlinge besmetting voorkomen.
Onder in de koelkast vind je meestal een groentela. Hierin kun je ongesneden groente bewaren, die je niet apart hoeft te verpakken.
Zet geen warme producten in de koelkast, maar laat ze eerst afkoelen. Anders wordt de temperatuur in de koelkast te hoog.
Doe de koelkast meteen weer dicht nadat je er wat hebt uitgehaald.
Zet gekoelde producten na gebruik direct terug in de koelkast.
koelkasttips
Bewaar de meest bederfelijke spullen op de koudste plek in de koelkast. (bovenin of achterin)
Houd rauwe producten apart van gerechten die al bereid zijn.
Bewaar producten altijd afgedekt of in een gesloten bakje.
Zorg dat niks lekt of drupt.
Groentela; Hierin kun je ongesneden groente bewaren, die je niet apart hoeft te verpakken.
Koelkasttips vervolg
Zet geen warme producten in de koelkast, maar laat ze eerst afkoelen.
Doe de koelkast meteen weer dicht nadat je er wat hebt uitgehaald.
Zet gekoelde producten na gebruik direct terug in de koelkast.
Maak en lees de "laat je niet foppen" quiz. Noteer drie dingen die je uit de quiz geleerd hebt
Wat kun je beter eten....boterham met 100% pindakaas of chocopasta. Leg je antwoord uit.
5
minute
00
second
Waar kun je op letten als je gezonder wilt eten?
Waar let je op bij het doen van boodschappen
Controleer of de groente en het vlees vers zijn en niet over de houdbaarheidsdatum.
Kijk of de verpakking heel is.
Houd in de gaten of je binnen het afgesproken budget blijft.
Zorg dat het grootste deel van wat je koopt gezond is.
Leg zware producten onder in de boodschappenkar.
Leg koelkast- en diepvriesproducten op het laatst in de boodschappenkar.
Ga na het boodschappen doen direct terug naar huis en berg de spullen meteen op.
Neem een eigen boodschappentas mee.
Gezonde voeding
Gezonde voeding
Wat "gezonde voeding" is, verandert regelmatig.
Door wetenschappelijk onderzoek veranderen de inzichten
Dat heet voortschrijdend inzicht.
Jarenlang waren eieren "ongezond" , nu weet men door onderzoek dat het een ei "gezond" is.
Gezonde voeding
eet gevarieerd
eet "pure" producten
eet volgens de schijf van 5
eet voldoende voedingsstoffen
eet voldoende vezels
drink voldoende vocht, 1,5 - 2 ltr. per dag.
Persoonlijke verschillen
Gezonde voeding is afhankelijk van;
leeftijd, b.v. iemand in de groei heeft andere hh. voedingstoffen nodig dan een oudere
leefomstandigheden, b.v. bij zwaar werk in een warme omgeving, meer vocht en energie
levensstijl, b.v. we bewegen minder door industrialisatie en automatisering,
SCHIJF VAN 5
Wat is een voedingspatroon?
Persoonlijke verschillen
Gezonde voeding is afhankelijk van;
leeftijd, b.v. iemand in de groei heeft andere hh. voedingstoffen nodig dan een oudere
leefomstandigheden, b.v. bij zwaar werk in een warme omgeving, meer vocht en energie
levensstijl, b.v. we bewegen minder door industrialisatie en automatisering,
Gezonde voeding Peuter / Kleuter / Schoolgaand kind
grote groei, veel bouwstoffen nodig, veel Kh, vet, eiwitten,
Mag veel vetten binnen krijgen, volvette zuivel
veel groente voor vitaminen en mineralen
tevreden peuter / kleuter is een goed gevoed kind
moet leren proeven, veel voedingsmiddelen leren eten.
schoolgaand kind is goed te motiveren om gezond te eten.
Gezonde voeding Jongeren / Pubers, 12-17 jaar
Jong volwassenen, 17 - 22 jaar
overgangstijd van kind naar volwassenheid op lichamelijk en geestelijk gebied
groeispurt --->> veel bouwstoffen en energie
seksuele rijping ---->> hormoonstofwisseling - vetstofwisseling
zelf kiezen wat ze eten. meer snacks, groepsgedrag
Gezonde voeding Volwassenen, 22 - 50 jaar
Na lengte groei nog iets "breedte" groei, tot ong. 30 jaar
breedte groei = sterkere spieren, botgroei
daarna is stofwisseling in balans
Opbouw = afbraak
Blijft voedingspatroon gelijk dan elk jaar ong. 1 kilo erbij
Inname hoeveelheid kcal = verbruik
Voedingspatroon aanpassen of meer bewegen, sporten
Gezonde voeding Jonge ouderen, 50 - 70 jaar
zelfde als volwassenen
extra voedingssupplementen
vitamine D en B12
Calcium
Gezonde voeding Ouderen
Opbouw < afbraak,
Lichaam produceert minder speeksel,
Lichaam houdt minder goed vocht vast,
Tragere stofwisseling
Gezonde en gevarieerde voeding, extra vit. D en B12, extra calcium
Minder koolhydraten en vet
Meer eiwitten
Meer drinken
Meer bewegen
Waarom is hygiënisch omgaan met eten belangrijk?
Voedselveiligheid in de zorg
In zorginstellingen wonen kwetsbare mensen die sneller ziek worden
Er is daarom extra aandacht voor voedselveiligheid
Dit gebeurt met het voedselveiligheidsysteem: HACCP
HACCP
De letters HACCP staan voor:
H= Hazard -> gevaar
A= Analysis -> analyseren (onderzoeken/uitpluizen)
C= Critical -> kritieke ( gevaarlijk/zorgwekkend)
C= Control -> controleren
P= Points -> punten
HACCP
HACCP is dus een veiligheidssysteem dat ervoor zorgt dat er goed gelet wordt op risico's tijdens het omgaan met voedingsmiddelen
In de zorg betekent dit dat er regels en afspraken zijn om de kans zo klein mogelijk te maken dat zorgvragers ziek worden.
Wat weet je al over HACCP?
Zichtbaar en onzichtbaar vuil
Zichtbaar vuil: er zit boter op je vinger na broodsmeren
Onzichtbaar vuil: er zitten micro-organismen (bijvoorbeeld bacteriën of virussen) op je vinger na het aanraken van een deurklink
Voedselbederf
Voedsel (eten en drinken) dat door micro-organismen is aangetast, waardoor je het niet meer kunt eten
Dit komt meestal door verkeerd bewaren of een slechte hygiënische behandeling
Voedselinfectie
Ziek worden door micro-organismen op of in voedsel
Wat doen wij in de keuken aan HACCP?
Wat is het verschil tussen reinigen en desinfecteren?
opdracht
Ga naar teams en doe de zelfstandige les "boodschappen"