ABCD(E) methode
Desiree Verbruggen
ABCD(E) methode
Desiree Verbruggen
Waar staat de ABCD(E) methode voor? De letters
Airway ( de luchtwegen)
- controleren van de luchtwegen is eerste actie, of de luchtwegen vrij zijn.
Wat is vrij? slachtoffer kan praten.
Wanneer zijn de luchtwegen niet vrij?
alarmering symptomen bij geblokkeerde luchtwegen
- niet ademen
- niet kan spreken
- hoest
- gierende ademhaling
- blauw, rode of paarse verkleuring heeft
- letsel aan gezicht
- bloed braaksel of voorwerpen in de mond
Als de luchtweg niet vrij is;
- kijken of je de blokkade met de hand weg te halen, of door de heimlich- manoeuvre.
als de schouderslagen niet helpt deze methode, blijven wisselen van manoeuvre
Heimlich- manoeuvre =
;2 hoe controleer je de luchtwegen?
1. is de zorgvrager aanspreekbaar?
2.is er sprake van een vrije luchtweg?
3. kijken of de luchtpijp in het midden van de nek ligt.
4. vragen voor letsel of pijn.
5. verwijder beknelde kleding of sierraden.
6. losse voorwerpen verwijderen
buiten bewust
- til de kin van de zorgvrager op met twee vingertoppen onder de punt van de kin, met andere hand het hoofd ondersteunen.
- ga achter de zorgvrager zitten en laat ellenbogen op de grond rusten, plaatst twee of drie vingers achter de kaakhoek en licht zo de onderkaak op.
- vijf slagen tussen schouderbladen en heimlich- manoeuvre
;3 wervelletsel
alarmsymptomen;
- een trauma wat veroorzaakt door hoge snelheid of kracht
- pijn in de nek of de rug
- uitval van bepaalde motoriek
wat doe je dan?
- hoofd zo stil mogelijk te houden
- jaw thrust
- nekkraag regelen om de nek te fixeren
B - breathing (ademhaling)
wat is van belang?
- vrije luchtwegen
- goed werkend ademhalingscentrum in de hersenen
- goede werking van de longen
- ademhalingsspieren en het middenrif
;2 bedreigde ademhaling
- een ademhalingsfrequentie ( alleen inademen in 1 min) onder de 12 of boven de 20.
- afwezigheid ademhaling
- scheve of verschoven luchtpijp
- opgezwollen helft van de borst die niet mee doet met de ademhaling
- cyanose
hoe controleer je de ademhaling?
1. aanspreekbaar, benauwd of kortademing?
2. ademfrequentie beoordelen
3. beoordeel de diepte van de ademhaling. Ondiep, en snel = afwijkend
4. cyanose?
5. positie luchtpijp
6. halfzittende houding rechtzitten
niet ademen? controleer de luchtweg , bel 112 en start reanimatie
C - Circulation (circulatie)
de bloedsomloop. voldoende bloedvolume en zuurstof zorgen voor goede circulatie.
;2
alarmsymptomen:
1. hoger dam 120 of lager dan 60 per minuut.
2. vertraagde cappulaire refill
3. afwezigheid bloeddruk of voelbare pols
4. bloedverlies
5. tekenen van shock
- pijn op borst met of zonder uitstraling
hoe controleer je circulatie
1. aanspreekbaar?
2. pijn op de borst of bekend is met een hart aandoening
3. evt. bloedingen
4. hartfrequentie beoordelen
5. hartritme controleren, de vulling of de kracht. zwakke maar snelle pols kan wijze op shock.
6. cyanose
7. capillaire refill
wat is een normale capillaire refill?
5 secondes
2 secondes
7 secondes
3 secondes
Wat doe je als de zorgvrager een uitwendige bloeding heeft?
laten bloeden
stelpen met drukverband
Reanimeren
Anders
D - disability ( bewustzijn)
bewustzijn niveau beoordelen met AVPU- schaal.
A --> alert --> aanspreekbaar en wakker?
V --> vocale stimuli --> reageert op het aanspreken
p --> pijnlijke stimuli --> reageert op een toegediende pijn prikkel
U --> unresponsive --> reageert helemaal niet
door zuurstoftekort en bloedvolume kan de zorgvrager verward of onrustig zijn.
;2
alarmsymptomen;
1. hoofdpijn, misselijkheid
2. uitval armen of benen
3. afwezigheid van bewustzijn
4. verschil pupilgrote ( Druk op hersenen toegenomen)
5. tekenen van dwarsleasie (afknelling zenuwbanen)
- langdurig geheugenverlies
hoe controleer je bewustzijn?
1. bewustzijnsniveau controleren volgens AVPU schaal.
2. verschil in pupilgrote
3. bloed of hersenvocht uit de oren of neus komen
4. aanspreek baar en wakker.
5. oorzaak ondervinden van dalend bewustzijn ( diabetes, alci)
bewusteloos? 112 bellen, vrije luchtwegen en vitale functies blijven controleren
E --> exposure ( blootstelling)
overige zaken die opvallen;
1. lichaamstemperatuur
2. botbreuken
3. zwelling of oedeem
4. huidafwijkingen bijv allergische reactie.
wat zijn de alarmsymptomen bij A ( airway)