2026-02-24 Voorkennis activeren MVT Netwerk Sint-Donaas


Krachtige en effectieve didactiek
dmv voorkennis activeren

Sessie MVT
Netwerk Leerwinst Sint-Donaas
24 februari 2026- OLVH






19/02/2026

1 / 32
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 32 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


Krachtige en effectieve didactiek
dmv voorkennis activeren

Sessie MVT
Netwerk Leerwinst Sint-Donaas
24 februari 2026- OLVH






19/02/2026


  • Persoonlijke verwerking tijdens/na sessie


  • Delen met de vakgroep

    • Optie A: korte vakgroepvoorstelling

    • Optie B: vakgroep via Lesson study


  • Borging in vakgroep/binnen school


Document: inzichten delen met de vakgroep


7

Doelen

  • Je ontdekt / bespreekt de leerkansen die je neemt wanneer je voorkennis bewust activeert

  • Je laat je inspireren door methodieken om actief op voorkennis in te zetten in de les

  • Je komt tot actie op korte termijn, waarbij je 'voorkennis activeren' in een eigen les bewust inzet

https://edpuzzle.com/assignments/698f37510a88fac1c9849c50/watch


9


Voortaak: filmpje uit KLASSE doornemen over voorkennis activeren.

Ontdek de MOL ... 

  • 4 collega's werden gevraagd, na het doornemen van het filmpje, een post op hun social media te plaatsen

    • Drie posts zijn gebaseerd op correcte inzichten uit het filmpje (voorkennis activeren), een vierde post bevat een fout of toont aan dat de persoon de essentie heeft gemist.

    • Ontleed de posts; Geef met een vinger (1, 2, 3, 4 vinger(s)) aan welke post de MOL is!

Voorkennis activeren …

over voorkennis activeren

✨ “Super inspirerend filmpje gezien over het activeren van voorkennis!
In mijn lessen ga ik voortaan altijd starten met een prikkelende vraag of beeld om leerlingen meteen mee te nemen in het thema. Kleine moeite, groot verschil. 💡🔥”

#onderwijs #voorkennis #teachertips #lesinspiratie



🎯⏱️ “Wat ik meeneem uit het filmpje? Voorkennis activeren hoeft helemaal niet lang te duren.
Zelfs 1 minuut kan al genoeg zijn om leerlingen helemaal ‘aan’ te zetten.

#voorkennis #teacherinspiration #didactiek #kortkrachtig



😅📚 “Handig om te horen dat het activeren van voorkennis vooral in een lopende lessenreeks belangrijk is; maar bij de start van iets nieuw kan overgeslaan worden. Weten wanneer je op voorkennis activeren moeten inzetten; van levensbelang!  Tijd gewonnen! ⏱️✨”

#onderwijs #lessenvoorbereiden #teachertips

💬 “Ik besefte dat ik niet écht voorkennis activeerde — ik vroeg gewoon wie nog iets wist. Dat is iets anders.” 
❤️#LessenMetEffect #voorkennis #aha-moment #lerarenvragen 


1

2

3

4

11

  • Je ontdekt / bespreekt de leerkansen die je neemt wanneer je voorkennis bewust activeert

  • Je laat je inspireren door methodieken om actief op voorkennis in te zetten in de les

  • Je komt tot actie op korte termijn, waarbij je 'voorkennis activeren' in een eigen les bewust inzet


Waarom zouden we inzetten op voorkennis activeren?

  • 2 minuten: brainstorm in je groep; welke argumenten bedenken we? Noteer

    • Stop: kunnen we elkaar aanvullen?

Why? Voorkennis activeren

Cognitieve belastingstheorie van John Sweller


  • Voorkennis ophalen vs. activeren: activeren is doelgerichter en relevanter 

  • Alle leerlingen betrekken, niet enkel bepaalde leerlingen. 

  • Koppeling met lesdoelen van de les: wat is nodig om verder te kunnen? 

  • Kort en krachtig: relevante leerstof oproepen, klein en doelmatig 

  • Doel is gelijke uitgangspositie: alle leerlingen beschikken over dezelfde basiskennis. 

  • Basis om te differentiëren 

  • Maak de leerwinst zichtbaar en breng dit in gesprek. 


Voordelen en effectiviteit?

15

Hoe? Methodieken verkennen

  • Je ontdekt / bespreekt de leerkansen die je neemt wanneer je voorkennis bewust activeert

  • Je laat je inspireren door methodieken om actief op voorkennis in te zetten in de les

  • Je komt tot actie op korte termijn, waarbij je 'voorkennis activeren' in een eigen les bewust inzet


Op de tafel liggen verschillende werkvormen ter inspiratie om voorkennis te activeren. Kies er een 3-tal uit om te verkennen

  • Wat houdt de werkvorm in?

    • Hoe zou je dit in de eigen les kunnen inzetten?

    • Deel je inzichten met je collega's 


Welk voorbeeld had je zelf, los van deze inspiraties op tafel, mee om voorkennis te activeren?


  1. Kennis van tekstsoorten:

3 soorten: recensie, samenvatting van het plot, interview met hoofdrolspeler

Leerlingen kiezen de juiste tekst die beantwoordt aan een recensie.


2) Relevante woordenschat: personages, plot, spanning, genre, acteerprestaties, aflevering, einde, ... --> invoegen in Quizlet Live (definities koppelen aan de woorden)


3) Taalhandelingen: mening uiten en onderbouwen: kaartjes van afbeeldingen van series waarbij ze hun eigen mening moeten

uitdrukken via verschillende structuren

Voorkennis activeren

Toolfiche Quizlet


  • Te gebruiken voor …

    • Automatiseren van bv. woordenschat


  • Voordelen

    • Gebruiksvriendelijk

    • Veel woordenschatlijsten (bv. van methodes) al beschikbaar

    • Adaptief (AI): onthoudt wat leerder niet goed kon

    • Uploaden vanuit bv. Excel


  • Nadelen

    • Betalend als je alle functionaliteiten wil gebruiken


  • Alternatief

    • https://studygo.com (vroeger wrts.nl)

    • https://app.idorecall.com


19

Output: Aan de slag

  • Je ontdekt / bespreekt de leerkansen die je neemt wanneer je voorkennis bewust activeert

  • Je laat je inspireren door methodieken om actief op voorkennis in te zetten in de les

  • Je komt tot actie op korte termijn, waarbij je 'voorkennis activeren' in een eigen les bewust inzet


Kies een les die je volgende week geeft. Bedenk een startactiviteit van maximaal 7 minuten die voorkennis activeert.

  • Presenteer deze aan je buur

    • Welke voorkennis wil je activeren?

      • Hoe probeer je alle leerlingen actief te betrekken?

    • Peerfeedback

      • Is dit haalbaar (kort en krachtig?)

      • Is dit activerend?

      • Is er kans dat zoveel mogelijk leerlingen actief betrokken worden?




21

Blijf up-to-date leerplannennieuwsbrief

Wat vind je in de maandelijkse leerplannennieuwsbrief? 


  • overzichtelijke updates over leerplannen 

  • lesmateriaal, praktische lestips en voorbeelden uit de praktijk 

  • informatie over nascholingen en studiedagen 


Schrijf je in en krijg optimale ondersteuning via dit unieke platform. 


Lees meer over hoe je je kan inschrijven.  

23

  1. Kennis van tekstsoorten:

3 soorten: recensie, samenvatting van het plot, interview met hoofdrolspeler

Leerlingen kiezen de juiste tekst die beantwoordt aan een recensie.


2) Relevante woordenschat: personages, plot, spanning, genre, acteerprestaties, aflevering, einde, ... --> invoegen in Quizlet Live (definities koppelen aan de woorden)


3) Taalhandelingen: mening uiten en onderbouwen: kaartjes van afbeeldingen van series waarbij ze hun eigen mening moeten

uitdrukken via verschillende structuren

Voorkennis activeren

Toolfiche Quizlet


  • Te gebruiken voor …

    • Automatiseren van bv. woordenschat


  • Voordelen

    • Gebruiksvriendelijk

    • Veel woordenschatlijsten (bv. van methodes) al beschikbaar

    • Adaptief (AI): onthoudt wat leerder niet goed kon

    • Uploaden vanuit bv. Excel


  • Nadelen

    • Betalend als je alle functionaliteiten wil gebruiken


  • Alternatief

    • https://studygo.com (vroeger wrts.nl)

    • https://app.idorecall.com


= essentiële leerstofonderdelen, bouwstenen

Gespreid herhalen (spiraalsgewijs laten terugkomen) + actief ophalen doorheen de lessen


  • (klas)routines opbouwen in de dagdagelijkse werking met aandacht voor voldoende gevarieerde contexten (+ instructietaal)


  • Chunks laten terugkeren over de hoofdstukken heen via ‘micro-conversations’.


drempelconcepten

  • Korte woordenschat-quizzen bij aanvang van de volgende les + integratie van enkele woorden uit de voorgaande lessen.

  • Wisbordjes of

“My favorite no”



Retrieval practice: hoe?

  • Leeg of half ingevuld schema (bv. voor grammatica)

Stappenplan werkwoorden met hotspots (toll-net.be)

  • Schema van een dialoog







Retrieval practice: hoe?


  • Retrieval pyramid

Effect : M3-actiefophalen_voorbeeld 2 (toll-net.be)


  • Retrieval grid

Effect: M3-actiefophalen_voorbeeld 2 grid (toll-net.be)

Retrieval practice: hoe?