Krachtige en effectieve didactiek
dmv voorkennis activeren
Sessie MVT
Netwerk Leerwinst Sint-Donaas
24 februari 2026- OLVH
19/02/2026
Krachtige en effectieve didactiek
dmv voorkennis activeren
Sessie MVT
Netwerk Leerwinst Sint-Donaas
24 februari 2026- OLVH
19/02/2026
Persoonlijke verwerking tijdens/na sessie
Delen met de vakgroep
Optie A: korte vakgroepvoorstelling
Optie B: vakgroep via Lesson study
Borging in vakgroep/binnen school
Document: inzichten delen met de vakgroep
7
Doelen
Je ontdekt / bespreekt de leerkansen die je neemt wanneer je voorkennis bewust activeert
Je laat je inspireren door methodieken om actief op voorkennis in te zetten in de les
Je komt tot actie op korte termijn, waarbij je 'voorkennis activeren' in een eigen les bewust inzet
https://edpuzzle.com/assignments/698f37510a88fac1c9849c50/watch
9
Voortaak: filmpje uit KLASSE doornemen over voorkennis activeren.
Ontdek de MOL ...
4 collega's werden gevraagd, na het doornemen van het filmpje, een post op hun social media te plaatsen
Drie posts zijn gebaseerd op correcte inzichten uit het filmpje (voorkennis activeren), een vierde post bevat een fout of toont aan dat de persoon de essentie heeft gemist.
Ontleed de posts; Geef met een vinger (1, 2, 3, 4 vinger(s)) aan welke post de MOL is!
Voorkennis activeren …
over voorkennis activeren
✨ “Super inspirerend filmpje gezien over het activeren van voorkennis!
In mijn lessen ga ik voortaan altijd starten met een prikkelende vraag of beeld om leerlingen meteen mee te nemen in het thema. Kleine moeite, groot verschil. 💡🔥”
#onderwijs #voorkennis #teachertips #lesinspiratie
🎯⏱️ “Wat ik meeneem uit het filmpje? Voorkennis activeren hoeft helemaal niet lang te duren.
Zelfs 1 minuut kan al genoeg zijn om leerlingen helemaal ‘aan’ te zetten.
#voorkennis #teacherinspiration #didactiek #kortkrachtig
😅📚 “Handig om te horen dat het activeren van voorkennis vooral in een lopende lessenreeks belangrijk is; maar bij de start van iets nieuw kan overgeslaan worden. Weten wanneer je op voorkennis activeren moeten inzetten; van levensbelang! Tijd gewonnen! ⏱️✨”
#onderwijs #lessenvoorbereiden #teachertips
💬 “Ik besefte dat ik niet écht voorkennis activeerde — ik vroeg gewoon wie nog iets wist. Dat is iets anders.”
❤️#LessenMetEffect #voorkennis #aha-moment #lerarenvragen
1
2
3
4
11
Je ontdekt / bespreekt de leerkansen die je neemt wanneer je voorkennis bewust activeert
Je laat je inspireren door methodieken om actief op voorkennis in te zetten in de les
Je komt tot actie op korte termijn, waarbij je 'voorkennis activeren' in een eigen les bewust inzet
Waarom zouden we inzetten op voorkennis activeren?
2 minuten: brainstorm in je groep; welke argumenten bedenken we? Noteer
Stop: kunnen we elkaar aanvullen?
Why? Voorkennis activeren
Cognitieve belastingstheorie van John Sweller
Voorkennis ophalen vs. activeren: activeren is doelgerichter en relevanter
Alle leerlingen betrekken, niet enkel bepaalde leerlingen.
Koppeling met lesdoelen van de les: wat is nodig om verder te kunnen?
Kort en krachtig: relevante leerstof oproepen, klein en doelmatig
Doel is gelijke uitgangspositie: alle leerlingen beschikken over dezelfde basiskennis.
Basis om te differentiëren
Maak de leerwinst zichtbaar en breng dit in gesprek.
Voordelen en effectiviteit?
15
Hoe? Methodieken verkennen
Je ontdekt / bespreekt de leerkansen die je neemt wanneer je voorkennis bewust activeert
Je laat je inspireren door methodieken om actief op voorkennis in te zetten in de les
Je komt tot actie op korte termijn, waarbij je 'voorkennis activeren' in een eigen les bewust inzet
Op de tafel liggen verschillende werkvormen ter inspiratie om voorkennis te activeren. Kies er een 3-tal uit om te verkennen
Wat houdt de werkvorm in?
Hoe zou je dit in de eigen les kunnen inzetten?
Deel je inzichten met je collega's
Welk voorbeeld had je zelf, los van deze inspiraties op tafel, mee om voorkennis te activeren?
Kennis van tekstsoorten:
3 soorten: recensie, samenvatting van het plot, interview met hoofdrolspeler
Leerlingen kiezen de juiste tekst die beantwoordt aan een recensie.
2) Relevante woordenschat: personages, plot, spanning, genre, acteerprestaties, aflevering, einde, ... --> invoegen in Quizlet Live (definities koppelen aan de woorden)
3) Taalhandelingen: mening uiten en onderbouwen: kaartjes van afbeeldingen van series waarbij ze hun eigen mening moeten
uitdrukken via verschillende structuren
Voorkennis activeren
Toolfiche Quizlet
Te gebruiken voor …
Automatiseren van bv. woordenschat
Voordelen
Gebruiksvriendelijk
Veel woordenschatlijsten (bv. van methodes) al beschikbaar
Adaptief (AI): onthoudt wat leerder niet goed kon
Uploaden vanuit bv. Excel
Nadelen
Betalend als je alle functionaliteiten wil gebruiken
Alternatief
https://studygo.com (vroeger wrts.nl)
https://app.idorecall.com
19
Output: Aan de slag
Je ontdekt / bespreekt de leerkansen die je neemt wanneer je voorkennis bewust activeert
Je laat je inspireren door methodieken om actief op voorkennis in te zetten in de les
Je komt tot actie op korte termijn, waarbij je 'voorkennis activeren' in een eigen les bewust inzet
Kies een les die je volgende week geeft. Bedenk een startactiviteit van maximaal 7 minuten die voorkennis activeert.
Presenteer deze aan je buur
Welke voorkennis wil je activeren?
Hoe probeer je alle leerlingen actief te betrekken?
Peerfeedback
Is dit haalbaar (kort en krachtig?)
Is dit activerend?
Is er kans dat zoveel mogelijk leerlingen actief betrokken worden?
21
Blijf up-to-date leerplannennieuwsbrief
Wat vind je in de maandelijkse leerplannennieuwsbrief?
overzichtelijke updates over leerplannen
lesmateriaal, praktische lestips en voorbeelden uit de praktijk
informatie over nascholingen en studiedagen
Schrijf je in en krijg optimale ondersteuning via dit unieke platform.
Lees meer over hoe je je kan inschrijven.
23
Kennis van tekstsoorten:
3 soorten: recensie, samenvatting van het plot, interview met hoofdrolspeler
Leerlingen kiezen de juiste tekst die beantwoordt aan een recensie.
2) Relevante woordenschat: personages, plot, spanning, genre, acteerprestaties, aflevering, einde, ... --> invoegen in Quizlet Live (definities koppelen aan de woorden)
3) Taalhandelingen: mening uiten en onderbouwen: kaartjes van afbeeldingen van series waarbij ze hun eigen mening moeten
uitdrukken via verschillende structuren
Voorkennis activeren
Toolfiche Quizlet
Te gebruiken voor …
Automatiseren van bv. woordenschat
Voordelen
Gebruiksvriendelijk
Veel woordenschatlijsten (bv. van methodes) al beschikbaar
Adaptief (AI): onthoudt wat leerder niet goed kon
Uploaden vanuit bv. Excel
Nadelen
Betalend als je alle functionaliteiten wil gebruiken
Alternatief
https://studygo.com (vroeger wrts.nl)
https://app.idorecall.com
= essentiële leerstofonderdelen, bouwstenen
Gespreid herhalen (spiraalsgewijs laten terugkomen) + actief ophalen doorheen de lessen
(klas)routines opbouwen in de dagdagelijkse werking met aandacht voor voldoende gevarieerde contexten (+ instructietaal)
Chunks laten terugkeren over de hoofdstukken heen via ‘micro-conversations’.
drempelconcepten
Korte woordenschat-quizzen bij aanvang van de volgende les + integratie van enkele woorden uit de voorgaande lessen.
Wisbordjes of
“My favorite no”
Retrieval practice: hoe?
Leeg of half ingevuld schema (bv. voor grammatica)
Stappenplan werkwoorden met hotspots (toll-net.be)
Schema van een dialoog
Retrieval practice: hoe?
Retrieval pyramid
Effect : M3-actiefophalen_voorbeeld 2 (toll-net.be)
Retrieval grid
Effect: M3-actiefophalen_voorbeeld 2 grid (toll-net.be)
Retrieval practice: hoe?