15.3 Verworven afweer en antistoffen 6V
15.3 Verworven afweer en antistoffen
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
15.3 Verworven afweer en antistoffen
Herhaling
Aspecifieke-aangeboren afweer.
Wat weten jullie nog?
Welke BINAS tabellen?
Herhaling BINAS 84J
Aspecifieke-aangeboren afweer.
Fysieke barrière - huid
Chemische barrière - stoffen in zweet/slijm
Ontstekingsreactie
Witte bloedcellen (fagocyten/macrofagen/NK cellen)
Complementsysteem
Herhaling
Wat zijn antigenen en waar zitten ze?
Antigenen
Vandaag
Specifieke afweer
Antistoffen
Leerdoel 6
Je kunt beschrijven hoe in je lichaam de verworven/specifieke afweer ontstaat en de rol van verschillende lymfocyten daarbij uitleggen.
BINAS 84L
1
2
4
5
3
Neem dit nog niet over!
Zo gaat het eruit zien straks (dus neem genoeg ruimte in je schrift
Specifieke afweer
Wordt gestart door een Antigeen Presenterende Cel (APC):
Een fagocyt die een ziekteverwekker heeft 'opgegeten'
APC - fagocyt
Fagocyten die bijvoorbeeld een bacterie hebben opgenomen zullen deze verteren en vervolgens delen ervan op hun celmembraan presenteren.
Hiervoor gebruikt de fagocyt het MHC-II eiwit.
1
Lymfe stelsel
De fagocyt (APC) verplaatst zich naar een lymfeknoop en presenteert het antigeen aan T-helper cellen (Th-cellen).
2
APC activeert T-helpercel (BINAS 84L1 linksboven)
Cytotocische T cellen
De Th-cel activeert Tc-cellen (Cytotoxische T cellen) met dezelfde receptor.
De geactiveerde Tc-cellen (cytotoxische T cellen) herkennen met die receptor geinfecteerde lichaamscellen en prikken deze lek -> cellen gaan dood.
3
B cellen
De Th-cel activeert B-cellen met dezelfde receptor
Geactiveerde B cellen vormen plasmacellen
4
Plasmacellen/ antistoffen
Plasmacellen produceren antistoffen die dezelfde vorm hebben als de receptor.
Antistoffen binden heel specifiek aan het antigeen en dus aan de ziekteverwekker.
1
2
4
5
3
BINAS 84L
Plak gebeurtenissen 1 t/m 5 op deze tabel, waar vind je welk deel terug?
1
2
3
4
5
Cellulaire afweer:
met Tc cellen
Humorale afweer:
met antistoffen
Synoniemen
B-cellen = B-lymfocyten
Th-cellen = Thelper cellen = Th-lymfocyten
Tc-cellen = cytotoxische T-cellen = Tc-lymfocyten
Vraag
(BINAS 84L) Wat houdt de klonering en differentiatie van
Th-cellen, Tc-cellen en B-cellen in?
Vraag
(BINAS 84L) Wat houdt de klonering en differentiatie van
Th-cellen, Tc-cellen en B-cellen in?
klonering: deling, er worden meer exemplaren gevormd
differentiatie: er worden verschillende typen gevormd (zoals geheugencellen)
Vraag
Waarom heb je bij een infectie met een virus zowel Tc-cellen als B-cellen nodig?
Vraag
Waarom heb je bij een infectie met een virus zowel Tc-cellen als B-cellen nodig?
Omdat je aan de ene kant de vrije virussen moet wegvangen ter voorkoming van nieuwe infecties (met antistoffen) maar ook de geïnfecteerde cellen moet doden om te voorkomen dat er steeds nieuwe virussen worden gemaakt (met Tc cellen).
Vraag
Hoe herkennen de Tc-cellen een geïnfecteerde cel?
Vraag
Hoe herkennen de Tc-cellen een geïnfecteerde cel?
(vorige les)
Doordat alle cellen eiwitten op hun celmembraan dragen (op het MHC-I molecuul) dit op dat moment in de cel worden gemaakt. Dit zijn viruseiwitten in geval van een geïnfecteerde cel.
BINAS 84L1
rechtsboven
Leerdoel
Je kunt het ontstaan en de werking van antistoffen uitleggen.
BINAS 84K
B-cel met receptor
Plasmacel met antistoffen
B-cel receptoren en antistoffen zijn eiwitten: immunoglobulinen
BINAS
84K
Vraag
Welk type antistoffen kan van moeder op ongeboren kind worden overgedragen?
Welk kenmerk zorgt hier waarschijnlijk voor?
Vraag
Welk type antistoffen kan van moeder op ongeboren kind worden overgedragen?
IgG antistoffen
Welk kenmerk zorgt hier waarschijnlijk voor?
Ze zijn klein en kunnen dus door de bloedvatwand in de placenta
Benoem 1, 2 en 3
1: MHC-I
2: antigeen
3: receptor
/immuno-globuline
Lesdoel 15.3 Je kunt
beschrijven hoe in je lichaam de verworven afweer ontstaat en de rol van verschillende lymfocyten daarbij uitleggen (leerdoel 6).
het ontstaan en de werking van antistoffen uitleggen (leerdoel 7).
-> toelichten humorale en cellulaire immuniteit