Circulatie bewaken: pols en bloeddruk

• newEditor
• Vpk
• MBO
• Studiejaar 1

Circulatie bewaken: pols en bloeddruk

Wat weet je al over het meten van de polsslag en bloeddruk?

Aan het eind van deze les kun je...

...pols- en bloeddrukwaarden meten, interpreteren en afwijkingen signaleren. Je kent de hulpmiddelen en weet zorgvuldig om te gaan met privacy en eigenheid van de zorgvrager.

Waarom is circulatie belangrijk?

De bloedsomloop voorziet het lichaam van zuurstof en voedingsstoffen en voert afvalstoffen af. Bij verstoring kunnen ernstige problemen, zoals bewusteloosheid of shock, ontstaan.

Wat betekent bewaken van de circulatie?

Je observeert vooral de pompfunctie van het hart via polsslag en bloeddruk.

Vier kwaliteiten van de polsslag

Gelijkmatigheid en kracht

De frequentie is het aantal slagen per minuut. De regelmaat geeft aan of de slagen gelijkmatig komen.

Frequentie en regelmaat

Gelijkmatigheid: zijn de slagen even sterk? Kracht: is de pols heftig of zwak?

Normwaarden van de polsslag

Volwassene: 60-100/min Pasgeborene: ca. 120/min Kind (3+): 100/min Vrouw: meestal sneller dan man Oudere: rond 60/min

Afwijkingen in frequentie

>100/min = tachycardie <50/min = bradycardie Snelle pols bij inspanning, koorts, stress.

Trage pols bij slaap, goede conditie.

Regulaire en irregulaire pols

Slaan onregelmatig; kan wijzen op hartritmestoornis of extra slagen.

Irregulaire pols

Slagen komen gelijkmatig; normaal bij gezonde mensen.

Regulaire pols

Plaatsen om de polsslag te meten

1. pols (arteria radialis) 2. slaap (arteria temporalis) 3. lies (arteria femoralis) 4. arm (arteria brachialis) 5. hals (arteria carotis)

Wat doe je bij afwijkende waarden?

Meet opnieuw, laat de zorgvrager ontspannen. Noteer altijd je bevindingen en overleg bij blijvende afwijkingen met je leidinggevende of arts. Raporteer je bevindengen.

Wat is bloeddruk (tensie)?

Bloeddruk is de druk in de bloedvaten. We noemen het ook wel tensie en drukken het uit in mmHg (millimeter kwik).

Systolische en diastolische druk

Systolische druk (bovendruk): als het hart samentrekt Diastolische druk (onderdruk): als het hart ontspant

Bloeddruk: normaal, hoog en laag

Volwassene: ongeveer 120/80 mmHg

Afwijkingen

Hypertensie: >140/90 mmHg Hypotensie: met klachten (duizelig, flauwvallen)

Normaalwaarden

Hulpmiddelen voor tensiemeting

Digitale bloeddrukmeter Manometer Continue registratie (IC) Elektronische meters

Betrouwbaar meten van bloeddruk

Zorg voor rust, juiste manchet, stil milieu, armpostie op harthoogte, juiste apparaten, ontspannen zorgvrager.

Veelvoorkomende oorzaken hoge/lage bloeddruk

Hoge bloeddruk

Uitdroging, bloedverlies, allergie, hartproblemen, medicatie, teveel alcohol.

Lage bloeddruk

Vaatvernauwing, stress, overgewicht, nierziekten, medicatie.

Aandachtspunten privacy & eigenheid

Let bij het meten altijd op de privacy en persoonlijke situatie van de zorgvrager. Overleg bij twijfel of beperkingen.

Samenvatting en afronding