Water
Water
Doelen
We leren wat stofeigenschappen zijn.
We leren welke fases en overgangen stoffen en water hebben.
We leren wat dichtheid is.
We leren over de dichtheid van water.
Groepjes
Tafels leeg!
Wat weten we al?
Water
Water: eigenschappen
Water kunnen we 'herkennen'
=> Aan zijn eigenschappen
Wat weten we al?
Eigenschappen
van water
Water: eigenschappen
Macroniveau
Water kunnen we herkennen aan zijn eigenschappen
=> Stofeigenschappen
Stofeigenschappen zijn de 'kenmerken' van stoffen om ons heen.
Elke stof heeft een unieke combinatie van stofeigenschappen.
Stofeigenschappen blijven hetzelfde als je de hoeveelheid (massa) van de stof verandert.
Stofeigenschappen:
Geur
Kleur
Smaak
Fase (bij kamertemp.)
Kookpunt
Smeltpunt
Dichtheid
Brandbaarheid
Oplosbaarheid (in water)
Geen stofeigenschappen:
Temperatuur
Vorm
Massa
Volume
Water: Fases
Vast
=> ........
Vloeibaar
=> ........
Gas
=> ........
Water: Fases
Vast
=> ijs
Vloeibaar
=> water
Gas
=> waterdamp
Gas
Vast
Vloeibaar
Waterkringloop
Waaruit bestaan stoffen?
Moleculen (microniveau)
Papier kan kreuken en branden (=stofeigenschap)
Als je een vel papier pakt en deze in stukjes knipt, is elk stukje nog van papier, dat kan branden en kreuken
Als je 1 stukje pakt en deze nog kleiner maakt, is het nog steeds papier, dat kan branden en kreuken
Als je zo'n ieniemie stukje papier pakt en deze nog kleiner maakt, is elk stukje nog steeds papier, dat kan branden en kreuken.
Het kleinste deeltje met alle eigenschappen van papier is een papiermolecuul.
Moleculen en atomen
Molecuulmodel
Een molecuulmodel is een vereenvoudigde
ruimtelijke weergave van de werkelijkheid.
Moleculen bouwen!
Werkblad http://chemieleerkracht.blackbox.website/index.php/werkblad-phet-bouw-van-moleculen-2/
https://phet.colorado.edu/sims/html/build-a-molecule/latest/build-a-molecule_nl.html. zoek op: 'phet.colorado.edu bouw een molecule'
Water moleculen
Water: Deeltjes model
Hoe hoger de temperatuur hoe snelle moleculen bewegen.
Moleculen trekken elkaar aan.
Dichtheid
1 liter vloeistof heeft dus een kleinere massa dan 1 liter vaste stof
Van de meeste stoffen is de dichtheid in de vloeibare fase kleiner dan in de vaste fase.
Laten we kijken hoe dat werkt bij verschillende stoffen....
Proefje dichtheid stoffen
A. Wat verwacht je? Hypothese: dit gaat er gebeuren.....
Vul je glas in deze volgorde:
Per onderdeel 4 eetlepels:
1. 2 water
2. 4 stroop
3. 2 water
4. 4 olie
Voeg dan, in eigen volgorde, de volgende toe: druif, spons, schroefje, dopje.
B. Wat is het resultaat?
C. Waarom is dit zo, denk je?
Hypothese
water drijft, rest zinkt, onderdelen drijven
lagen: niet mengen, olie bovenop, strooponder, onderdelen op laag
spons onder
bierdop drijven
drijf op water onder olie
chemische resctie of oplossing
Wat gebeurt er?
Waarom?
Proefje dichtheid water
We gaan een ijsklontje in een glas met olie en in een glas met water leggen.
A.1 Hypothese: wat denk je dat er meteen gebeurt?
B.1 Hypothese: wat denk je dat er na 5 minuten gebeurt?
Voer het proefje uit.
A.2 Wat gebeurt er meteen? Is er verschil?
A.3 Verklaar wat je ziet.
Na 5 minuten.
B.2 Wat gebeurt er na een paar minuten? Is er verschil?
B.3 Verklaar wat je ziet.
Wat gebeurt er?
Waarom?
Hypothese
Water: Dichtheid
Watermoleculen in ijs zitten verder van elkaar dan in water: in een rooster!
Daardoor is de massa van 1 liter ijs kleiner dan die van 1 liter water
De dichtheid van ijs is kleiner dan de dichtheid van water en daarom drijft ijs op water
Doelen
We herhalen de dichtheid van water.
We leren wat oppervlaktespanning is.
Wat gebeurt er?
Waarom?
Proefje 'Een vol glas'
We doen munten in een vol glaasje water.
Hypothese
Hoeveel munten denk je in het glas te kunnen doen voordat het overstroomt?
3, 1/5, 3, 4, 10, 7, 3/5
Proefje 'Een vol glas'
1. spoel het glas en de munten goed af
2. vul het glas tot de rand met water
3. doe voorzichtig een munt in het midden van het glas
4. herhaal dit met meer munten en let goed op
vraag 2: Wat gebeurt er vlak voordat het glas overstroomt?
vraag 3: Hoeveel munten kunnen er in het glas, voordat het overstroomt?
vraag 4: Hoe denk je dat dit komt?
Proefje 'Natte paperclip'
vul het glas met water
vraag 1: Wat denk je dat er gebeurt als je een paperclip op het water legt?
2. leg een paperclip op het water
vraag 2: Wat is er gebeurd?
3. knip een vierkant uit het wc-papier van ongeveer 3 cm lang en 3 cm breed
4. leg het papieren vierkant in het glas water
5. leg de paperclip direct op het papier in het glas
6. duw heel voorzichtig met je vinger het papier onder water
vraag 3: Wat is er gebeurd?
vraag 4: Hoe denk je dat dit komt?
Water: Oppervlaktespanning
Waarom heeft een druppel een ronde vorm?
Watermoleculen trekken elkaar onderling sterk aan.
-->De moleculen aan het oppervlak hebben geen andere
watermoleculen meer boven zich.
-->Hierdoor trekken ze nog sterker aan de watermoleculen
naast en onder zich = oppervlaktespanning.
De onderlinge aantrekkingskracht kan groter zijn dan
bijv. de zwaartekracht.
Water: Oppervlaktespanning
Waar komt de aantrekkingskracht vandaan?
Netwerkstructuur van H-bruggen
Proefje 'Speedboot'
1. teken het bootje van het plaatje na (of kopieer het)
2. knip het bootje precies uit
3. leg het bootje voorzichtig op het water
4. doe een druppel afwasmiddel op de achterkant van een potlood
5. zorg dat het bootje met de achterkant naar de rand ligt
6. stip met het afwasmiddel op het potlood in het gaatje van het bootje
vraag 2: Wat gebeurt er?
vraag 3: Hoe denk je dat dit komt?
Wat gebeurt er?
Waarom?
Proefje 'Speedboot'
We laten een papieren bootje op water drijven.
Hypothese
Wat denk je dat er gebeurt als je afwasmiddel in het gat van het bootje doet?
Water: Oppervlaktespanning
https://youtu.be/ztSE4GIOn9g?si=slBvsQEW-8roiDQD
https://hetklokhuis.nl/dossier/91/full-proof/tv-uitzending/3279/oppervlaktespanning
4:50/7:05
Water verontreinigd (afwasmiddel) --> oppervlaktespanning verdwijnt, H-bruggen verdwijnen.
=>de moleculen kunnen vrij bewegen ook in de bovenste laag.
=>kunnen alleen achteruit
=>hierbij zetten ze het bootje af.
Het lukt niet een tweede keer, omdat het water dan al verontreinigd is en de moleculen overal even hard bewegen.