3. BEELDASPECT KLEUR
Wat is kleur? Hoe zien we kleur?
KLEURENLEER
Een kleurencirkel is een manier om zichtbaar te maken hoe de primaire kleuren, secundaire kleuren en tertiaire kleuren in elkaar overlopen.
Johannes Itten ontwikkelde deze kleurencirkel in 1930. Het is samengesteld uit 12 zuivere kleuren.
KLEUR
Secundaire kleuren
secundaire kleuren ontstaan wanneer we twee primaire kleuren met elkaar mengen
oranje, groen en paars zijn secundaire kleuren, hiernaast zie je hoe je deze kleuren mengt
Tertiaire kleuren
Dit zijn de kleuren die ontstaan door het mengen van een primaire kleur met een secundaire kleur.
Blauw met groen geeft bijvoorbeeld blauwgroen.
Kleurcontrasten
Koud-warmcontrast
Licht-donkercontrast
kleur-tegen-kleurcontrast
Kwantiteitscontrast
Complimentaircontrast
Kwaliteitscontrast
WARM-KOUD kleurcontrast:
Het verschil in koude en warme kleuren.
Warme en koude kleuren
warme kleuren:
zijn warm en gezellig
lijken dichterbij
vormen een contrast met koude kleuren
koude kleuren:
zijn koel en rustig
lijken verder weg
vormen een contrast met warme kleuren
KLEUR
Complementair contrast
Kleurcontrast tussen kleuren die tegenover elkaar staan in de kleuren cirkel. Altijd 1 primaire kleur (Ongemengd) en 1 secundaire kleur (Gemengd).
Dit zijn:
Geel <> Paars
Rood <> Groen
Blauw <> Oranje
voorbeeld
Ik wil de aandacht op de persoon richten:
Kleur: Complementair kleurcontrast van de rode jas en de groene bergen
Licht: slagschaduw
Kleurenfamilie
Een kleurenfamilie is een groep kleuren die onderling weinig verschillen. Dit zijn dus kleuren die bij elkaar horen omdat ze min of meer hetzelfde effect hebben.
Kleuren en niet-kleuren
Verzadigde kleuren bestaan uit Zuivere kleuren
Onverzadigde kleuren zijn Kleuren gemengd met zwart, wit (of grijs)
Verhelderen doe je door Wit met een kleur te mengen om het lichter te maken
Verdonkeren doe je door Zwart met een kleur te mengen om het donkerder te maken
Beeldaspect
Licht
minute
second
Beeldaspect LICHT
Waar denk je aan bij het beeldaspect licht?
Lichtbron
Ooit had de mens alleen beschikking over natuurlijk licht van zon en maan. Met de mogelijkheden van vuur en kunstlicht werd het mogelijk de dag te verlengen.
Leren over licht en schaduw
Op de volgende slides krijg je uitleg over de verschillende vormen van lichtval en schaduwwerking.
Goed lezen en naar de voorbeelden kijken.
Aan het eind komen er een aantal vragen over.
Zichtbare lichtbron
De lichtbron is zichtbaar in de afbeelding.
Verborgen lichtbron
Deze lichtbron is niet zichtbaar in de afbeelding, maar doordat er schaduw aanwezig is weet je dat er zich ergens een lichtbron bevindt.
Eigen schaduw
Eigen schaduw is de schaduw die op het object zelf aanwezig is.
Slagschaduw
Slagschaduw is de schaduw die een object "werpt" op een ondergrond of achtergrond.
Zijlicht
Gebundeld licht
Als alle lichtstralen één kant op gaan spreek je over gebundeld licht. Denk maar eens aan een zaklantaarn of lichtshow.
Wordt ook wel Spotlight genoemd.
Tegenlicht
De lichtbron bevindt zich tegenover je. Je ziet dan alleen de omtrek (silhouet) van iets.
Meelicht
Als je mee kijkt met de richting van het licht, dan spreek je van meelicht. Dat wat je bekijkt, heeft dan bijna geen eigen schaduw.
Dit heeft als effect dat er minder diepte te zien is en dus wat 'platter' lijkt.
Strijklicht
Licht dat onder een scherpe hoek over een oppervlak valt noemen we strijklicht. Het effect van strijklicht is dat onregelmatigheden in het oppervlak zichtbaar worden.
Glimlicht
Op glimmende voorwerpen zie je allemaal witte vlekken, dat zijn glimlichten. Glimlichten ontstaan door weerkaatsing van het licht op gladde voorwerpen.
Licht - Donker contrast
Bij licht-donker contrast gaat het om het contrast in helderheid. Het naast elkaar gebruiken van licht en schaduw. Vooral in de schilderkunst van de barok werd een groot licht/donkercontrast heftig ingezet om een dramatisch effect te bereiken: dit wordt clair-obscur genoemd. Licht-donkercontrast wordt ook in de (zwart/wit)fotografie veel gebruikt. Er zit dan diep zwart en helder wit in de foto, in plaats van heel veel grijstinten.
Clair-obscur
Sterk Licht - Donker contrast
En nu even oefenen!
Maak de vragen op de volgende slides
Welke begrippen horen bij deze afbeelding?
gebroken licht
slagschaduw
gebroken schaduw
eigen schaduw
Hoe noem je het dramatisch licht-donker effect dat Caravaggio in zijn schilderij gebruikt?
Hoe noem je dit type licht?
tegenlicht
zijlicht
meelicht
gebroken licht
Het licht in deze afbeelding komt van:
rechts
links
boven
onder
In deze foto is sprake van:
strijklicht
tegenlicht
zijlicht
silhouetten
Dit is ‘Het Melkmeisje’ van Johannes Vermeer. Benoem de lichtbron in het schilderij.
In ‘Het Melkmeisje’ komt het licht van links. Noem drie manieren hoe je dat ziet.
Hoe heet de schaduw op de grond?
Hoe noem je de schaduw op deze foto?
Wat voor licht krijg je als de lichtbron heel laag staat?
meelicht
tegenlicht
zijlicht
strijklicht