HAVO 2 · LES 6
Immuunsysteem
Je huid, je maagzuur en het slijm in je neus en longen houden de meeste ziekteverwekkers al tegen.
HAVO 2 · LES 6
Immuunsysteem
Je huid, je maagzuur en het slijm in je neus en longen houden de meeste ziekteverwekkers al tegen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat leer je vandaag?
Aan het eind van de les:
1. kun je uitleggen hoe natuurlijke immuniteit ontstaat;
2. kun je uitleggen hoe antistoffen bescherming bieden tegen infecties.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Gezondheid!
Meestal ben je gezond. Dat komt door de barrières van je lichaam: je huid, de zure omgeving in je maag (zoutzuur) en de slijmlaag met trilharen in je neus en longen.
Toch kunnen ziekteverwekkers binnendringen:
• bacteriën: eencellig, maken gifstoffen
• virussen: kleiner dan een cel, maken cellen kapot
• schimmels: lastig, maar vaak niet direct gevaarlijk
Ziekteverwekkers hebben lichaamsvreemde antigenen. Daar reageert je lichaam op.
Deze slide heeft geen instructies
Je afweer
Natuurlijke immuniteit: witte bloedcellen maken antistoffen die precies passen op de antigenen.
Antistoffen plakken vast aan de ziekteverwekker. Vreetcellen ruimen hem op.
Geheugencellen onthouden het antigeen. De volgende keer maak je veel sneller antistoffen: je bent immuun.
Kunstmatige immuniteit: met een vaccinatie krijg je een verzwakte vorm van de ziekteverwekker.
Deze slide heeft geen instructies
Wat doen geheugencellen?
Ze ruimen ziekteverwekkers op
Ze onthouden het antigeen, zodat je sneller antistoffen maakt
Ze maken zoutzuur in je maag
Ze vormen een barrière in je huid
Deze slide heeft geen instructies
In groepjes · 20 min · daarna klassikaal nabespreken
Lees dia 4 en 5 nog eens.
Vul op je werkblad de 4 stappen van je afweer in.
Maak daarna de opdracht vaccinaties (zie je Outlook-mail).
Opdracht voor je practicumdossier: vaccinaties.
Je vindt de opdracht in je Outlook-mail.
Doe de opdracht vaccinaties.
Leg daarin ook uit wat het verschil is tussen natuurlijke en kunstmatige immuniteit, en waarom je na een vaccinatie meestal niet ziek wordt.
m
s
Deze slide heeft geen instructies
Stellingen: eens of oneens?
1. Mensen die een vaccinatie weigeren, zijn egoïstisch.
2. Jongeren moeten vanaf hun 12e zelf bepalen of ze gevaccineerd willen worden.
3. Scholen moeten alleen gevaccineerde leerlingen toelaten.
4. Vaccinaties zijn overbodig voor jongeren, want hun immuunsysteem is sterk genoeg.
Kies een stelling. Geef een argument met wat je vandaag hebt geleerd.
Deze slide heeft geen instructies
Nieuwsopdracht: westnijlvirus gevonden bij een bloeddonor
Verdiepende opdracht · Lees het artikel via de link en beantwoord de vragen in je eigen woorden.
Bron: RIVM, 17 augustus 2026: ‘Westnijlvirus vastgesteld bij een bloeddonor’
Link: https://www.rivm.nl/nieuws/westnijlvirus-vastgesteld-bij-bloeddonor
N1. Hoe komt het westnijlvirus bij een mens terecht? Beschrijf de route van vogel naar mens.
N2. Mensen geven het virus niet aan elkaar door. Waarom onderzoekt Sanquin dan toch het bloed van donors?
N3. 80 procent van de besmette mensen heeft geen klachten. Leg uit hoe je afweer het virus opruimt. Gebruik de woorden witte bloedcellen, antistoffen en geheugencellen.
N4. Welke mensen hebben meer kans om er erg ziek van te worden? Leg uit waarom dat past bij wat je weet over het immuunsysteem.
N5. Noem twee manieren om muggensteken te voorkomen.
10 min. Nieuwsopdracht: westnijlvirus gevonden bij een bloeddonor (verdiepende opdracht). Toegevoegd op 4 november 2026.
Dezelfde vragen N1 tot en met N5 staan, met dezelfde bron en link, op het werkblad van deze les. De antwoorden staan in het antwoordmodel.
Leerlingen lezen het artikel via de link (ook op het werkblad in Teams) of je leest het samen op het digibord. Niet af = huiswerk.
Afsluiten
Hoe ontstaat natuurlijke immuniteit?
Hoe beschermen antistoffen je tegen een infectie?
Wat is het verschil met kunstmatige immuniteit?
Niet af = huiswerk: maak je opdracht vaccinaties af.
Docentnotitie. Verbeterde versie van Les 6: immuunsysteem (havo 2). Je originele les is niet veranderd.
Gebleven uit je les: je 2 leerdoelen, de video, de uitleg over barrières en ziekteverwekkers, natuurlijke en kunstmatige immuniteit (antigenen, antistoffen, vreetcellen, geheugencellen, vaccinaties), de groepsopdracht vaccinaties voor het practicumdossier (Outlook-mail), klassikaal nabespreken en je 4 stellingen.
Nieuw: schema afweer in 4 stappen, meerkeuzevraag (B: geheugencellen onthouden het antigeen), opdracht op 3 niveaus (20 min, timer) en een werkblad.
Niet overgenomen: de foto’s. Je kunt ze zelf toevoegen.
De opdracht vaccinaties zelf heb ik niet gezien; de antwoorden daarvan staan niet in het antwoordmodel.