Vruchtbaarheid na kankerbehandelingen
Vruchtbaarheid na kankerbehandelingen
Wat weet jij al over hoe kankerbehandelingen invloed hebben op de vruchtbaarheid?
Aan het eind van de les kun je uitleggen:
hoe kankerbehandelingen de vruchtbaarheid beïnvloeden bij mannen en vrouwen, en welke behandelingen en mogelijkheden er zijn om vruchtbaarheid te behouden.
Geslachtsorganen bij de vrouw
Eierstokken maken eicellen aan. De eileiders vervoeren een eicel naar de baarmoeder, waar een bevruchting kan plaatsvinden.
Geslachtsorganen bij de man
De testikels maken zaadcellen aan. Zaadcellen worden via de zaadleiders getransporteerd richting penis tijdens de zaadlozing.
Wat betekent vruchtbaarheid?
Vruchtbaarheid is het vermogen om kinderen te krijgen. Dit wordt beïnvloed door de werking van de geslachtsorganen bij mannen en vrouwen.
Oorzaken van verminderde vruchtbaarheid
Kanker en de behandeling daarvan kunnen de werking van deze organen beïnvloeden, waardoor vruchtbaarheid afneemt.
Welke behandelvormen zijn er?
Bestraling & hormoontherapie
Beschadigen het DNA of verstoren hormonen, beïnvloeden zo de vruchtbaarheid.
Doodt kankercellen, maar tast soms ook eicellen en zaadcellen aan.
Chemotherapie
Chemotherapie & vruchtbaarheid
Kan bij vrouwen eicellen beschadigen en bij mannen de zaadcelproductie tijdelijk of blijvend verstoren.
Effecten van bestraling
Bestraling in het buik- of bekkengebied kan eierstokken of testikels beschadigen, met minder of geen vruchtbaarheid als gevolg.
Hormoontherapie
Hormoontherapie kan de rijping van eicellen en zaadcellen tijdelijk stilleggen of stoppen.
Welke gevolgen zijn er?
Mogelijk blijvend onvruchtbaar, verminderde hormoonproductie, of minder kans op een spontane zwangerschap.
Behandeling vruchtbaarheidsbehoud vrouwen
Eierstokken verplaatsen
Eierstokken worden buiten het bestralingsgebied geplaatst.
Eicellen invriezen
Onbevruchte eicellen worden voor behandeling ingevroren.
Behandeling
Ovarieel hyperstiumulatie syndroom
Invriezen van embryo's | Behoud van vruchtbaarheid voor jongvolwassen vrouwen met kanker
Vruchtbaarheidsbehoud mannen
Testisweefsel invriezen
Zelden toegepast; voor jongens die nog geen zaadcellen produceren.
Zaadcellen invriezen
Man kan zijn zaadcellen vooraf laten invriezen voor later gebruik.
Wanneer kies je welke optie?
De keuze hangt af van leeftijd, type behandeling, kinderwens en mogelijkheden van de behandelend arts.
Waar hangt de schade vanaf voor de vruchtbaarheid?
voor welke behandeling is het verplaatsen van de eierstokken een mogelijkheid?
Chemotherapie
Hormoontherapie
Bestraling
kan bij alle 3
Hoe noemen we het invriezen van zaadcellen?
Bloedtransfusie
Oncofreezing
Cryopreservatie
Celtherapie
Van welke behandeling kan je vervroegd in de overgang geraken?
chemotherapie
Geen van beide
Hormoontherapie
allebei
Afronding & reflectie
Wat vind je het belangrijkste dat je vandaag hebt geleerd over vruchtbaarheid en kankerbehandelingen?
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.