Week 4: pv, gez, ond, lv, mv, bwb
Hoe vind je de persoonsvorm in een zin?
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Hoe vind je de persoonsvorm in een zin?
Wat is het werkwoordelijke gezegde?
Welke vraag stel je om het onderwerp in een zin te vinden?
Welke vraag stel je om het lijdend voorwerp in een zin te vinden?
Welke twee voorzetsels kun je bijna altijd toevoegen of weglaten bij het meewerkend voorwerp?
De persoonsvorm
Persoonsvorm (pv) is het werkwoord dat in de zin van tijd kan veranderen.
Persoonsvorm zijn de werkwoordsvormen die van getal veranderen (enkelvoud/meervoud) als het onderwerp van getal verandert.
Hoe vind je de persoonsvorm?
Verander de zin in een vraag dan komt de pv vooraan te staan.
Wat is de PV in de volgende zin:
Hij kookt elke maandag pasta voor zijn moeder.
hij
kookt
elke maandag
voor zijn moeder
Het werkwoordelijk gezegde
Het werkwoordelijk gezegde bestaat uit alle werkwoorden in de zin, die iets zeggen over het onderwerp.
Ook te en zich kunnen deel uitmaken van het werkwoordelijk gezegde als ze onlosmakelijk met een werkwoord verbonden zijn.
Wat is het gezegde in de zin: Hij kookt elke maandag pasta voor zijn moeder.
hij
kookt
elke maandag
kookt zijn
Het onderwerp (Ond)
Het onderwerp is het zinsdeel waar de rest van de zin iets over zegt.
Het getal van het onderwerp komt overeen met het getal van de persoonsvorm.
Hoe vind je het onderwerp?
Wie of wat + gezegde.
Wat is het onderwerp in de zin: Hij kookt elke maandag pasta voor zijn moeder.
hij
pasta
elke maandag
voor zijn moeder
Het lijdend voorwerp (LV)
Een lijdend voorwerp (lv) ondergaat de handeling of gebeurtenis die door het werkwoord wordt uitgedrukt.
Een lijdend voorwerp kan in een zin staan, maar dat hoeft niet.
Er staat altijd maar maximaal één lijdend voorwerp (lv) in een zin.
Hoe vind je een lijdend voorwerp?
Wie/wat + onderwerp + gezegde
Wat is het lijdend voorwerp in de zin: Hij kookt elke maandag pasta voor zijn moeder.
hij
elke maandag
pasta
voor zijn moeder
Het meewerkend voorwerp (MV)
Een meewerkend voorwerp kan in een zin staan, maar dat hoeft niet.
Er staat altijd maar maximaal één meewerkend voorwerp (mv) in een zin.
Let op: Het voorzetsel 'aan' of 'voor' kan bijna altijd worden weggelaten of toegevoegd bij het meewerkend voorwerp.
Het MV betreft altijd een persoon, instantie, dier of ding, maar nooit een plaats of tijd.
Hoe vind je het meewerkend voorwerp?
Aan wie / Voor wie + onderwerp + gezegde + (lijdend voorwerp)
Wat is het meewerkend voorwerp in de zin: Hij kookt elke maandag pasta voor zijn moeder.
hij
elke maandag
pasta
voor zijn moeder
Bijwoordelijke bepaling
Duidt vaak een tijd, plaats, oorzaak of middel aan:
tijd: morgen gaat de zomertijd in
plaats: je kunt hem op de binnenplaats vinden
oorzaak: door de ijzel waren de wegen onbegaanbaar
middel: zij gaan met de auto op vakantie
Geeft antwoord op vragen als: waar, wanneer, hoe, waarheen, waardoor, waarom, waarvandaan.
Vaak wat overblijft in een zin.
Wat is de bijwoordelijke bepaling in de zin: Hij kookt elke maandag pasta voor zijn moeder.
hij
elke maandag
pasta
voor zijn moeder
Wat is het wwg?: Gisteren kreeg iedereen een leuke verrassing aangeboden door mijn vriend.
kreeg
gisteren
kreeg aangeboden
mijn vriend
Wat is het mv?: De regering geeft het onderwijs extra geld.
de regering
geeft
het onderwijs
extra geld
Wat is het lv?: Wij hebben mijn moeder een bos rozen gegeven.
wij
mijn moeder
een bos rozen
hebben gegeven
Wat is het mv?: Wij hebben mijn moeder een bos rozen gegeven.
mijn moeder
een bos rozen
wij
hebben gegeven
Wat is de bwb?: De training begint om twee uur.
de training
begint
om twee uur
Wat is de bwb?: Ik heb de wedstrijd niet gezien.
ik
heb gezien
niet
de wedstrijd
pv
ond
gez
lv
mv
bwb
Door een treinstoring
kwam
hij
te laat.
pv
ond
gez
lv
mv
bwb
Het
was
gisteren
ontzettend druk
in het centrum van Rotterdam.
pv
ond
gez
lv
mv
bwb
Chantal
heeft
elke maand
een bloemetje
aan haar oma
gegeven.