2.3 Burgers aan de macht
2.3 Burgers aan de macht
Burgers aan de macht
Hoe zag de samenleving van de Republiek eruit in de Gouden eeuw?
Noem een aantal voorbeelden van uitvindingen in de wetenschappelijke revolutie van de 17e eeuw
Leerdoelen 2.3
Je kunt uitleggen hoe de Republiek werd bestuurd en wat daar bijzonder aan was.
Je kunt aan de hand van een voorbeeld uitleggen dat de stadhouder en de regenten soms verschillende belangen hadden.
Je kunt uitleggen hoe de Gouden Eeuw tot een einde kwam.
Burgers aan de macht
Leerdoelen
- Hoe werd de Republiek bestuurd en wat was daar bijzonder aan?
- Wat voor verschillende belangen hadden de stadhouder en de regenten?
- Hoe kwam de Gouden Eeuw tot een einde?
Hoe werd de Republiek bestuurd?
Het bestuur was anders dan in andere landen in Europa:
1. De regenten bestuurden de steden en gewesten, er was geen koning
2. Er was amper een centraal bestuur, alleen de Staten Generaal kwamen bijeen voor beslissingen over buza (Buitenlandse Zaken), leger en koloniën
Leerdoelen 2.3
Je kunt uitleggen hoe de Republiek werd bestuurd en wat daar bijzonder aan was.
Je kunt aan de hand van een voorbeeld uitleggen dat de stadhouder en de regenten soms verschillende belangen hadden.
Je kunt uitleggen hoe de Gouden Eeuw tot een einde kwam.
Regenten en stadhouders
Wie: Stadhouder
Wat: Leider van leger en vloot
Waarom: geboren in de familie
van oranje
Vindt : Oorlog is belangrijk, handel niet.
Maurits van Oranje
Regenten en stadhouders
Wie: Raadspensionaris van Holland
Wat: Leider handel en buitenlandse politiek
Waarom: gekozen als beste uit een regenten
familie
Vindt : Handel is belangrijk, oorlog kost geld.
Johan de Witt
Johan van Oldebarnevelt
Maurits van Oranje
Stadhouder
Johan van Oldenbarnevelt
Raadspensionaris
Maurits verovert Breda 1590
Maurits behaalt veel overwinningen. Hij wordt beroemd door met Turfschip soldaten binnen Breda te smokkelen en zo de stad te veroveren
De twee mannen botsen
De een wil -koste wat kost- Spanje verslaan
De ander wil rust en vrede voor de handel
1600: Slag bij Nieuwpoort
1619
Leerdoelen 2.3
Je kunt uitleggen hoe de Republiek werd bestuurd en wat daar bijzonder aan was.
Je kunt aan de hand van een voorbeeld uitleggen dat de stadhouder en de regenten soms verschillende belangen hadden.
Je kunt uitleggen hoe de Gouden Eeuw tot een einde kwam.
Na 1619...
Tot 1648 blijft de stadhouder belangrijk, vanwege....?
Maurits: wel kinderen, maar niet getrouwd, dus geen opvolgers
1625; sterft Maurits, zijn halfbroer Frederik Hendrik volgt hem op
1647; sterft Frederik Hendrik, Willem II volgt hem op
1650; stadhouder Willem II sterft vrij plotseling
Regenten: 80-jarige oorlog is voorbij; geen behoefte meer aan een nieuwe stadhouder, raadspensionaris is belangrijkst (Johan de Witt)
Het rampjaar
Het rampjaar
Stadhouder
Willem III
Raadspensionaris
Johan de Witt
Het Rampjaar
In het Rampjaar 1672 wordt de Republiek tegelijkertijd aangevallen door Engeland, Frankrijk, Münster en Keulen.
Het einde van de Gouden Eeuw
1672 = einde Gouden eeuw = Rampjaar want aanval van:
Engeland (handel Republiek overnemen)
Frankrijk (grondgebied veroveren)
aanval van Duitse staten Münster en Keulen
Een ramp...
Johan de Witt krijgt de schuld van het rampjaar
Hij wordt samen met zijn broer gelyncht
1672; nieuwe stadhouder Willem III
Willem III drijft de vijandelijke troepen terug
Na 1672: voortdurend oorlog met Engeland en Frankrijk = slecht voor handel/economie
Rond 1700: Einde Gouden Eeuw van de Republiek
Wat zijn regenten?
Edelen en geestelijken
Burgers met politieke macht
Ambtenaren
Koningen en keizers
Wat was bijzonder aan het bestuur van de Republiek?
De raadspensionaris bestuurde de republiek
De republiek had geen bestuur
Werd bestuurd door de Staten-Generaal, de raadspensionaris en de stadhouder
De republiek werd bestuurd door de stadhouder
De Republiek had een centraal bestuur.
Ja
Nee
Welke zin past niet bij het bestuur van de Republiek?
Regenten kwamen uit rijke families
De koning had alle macht
De stadhouder maakte belangrijke beslissingen
De rijke burgers waren machtig
Kijktip