8.1 Wat is gedrag?
8.1 Wat is gedrag?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
8.1 Wat is gedrag
Ik kan beschrijven wat gedrag is.
Ik kan beschrijven hoe biologen gedrag bestuderen.
Ik kan het verschil tussen inwendige en uitwendige prikkels uitleggen.
Deze slide heeft geen instructies
Gedrag
= Alles wat mensen en dieren doen is gedrag.
Bijv. lachen, slapen, eten, dansen, schreeuwen enz.
Gedrag bestaat uit handelingen.
Gedrag is in essentie alles wat dieren en mensen doen. Of het nu dansen is, schreeuwen, eten of slapen. Dit is allemaal gedrag.
En gedrag bestaat uit verschillende handelingen. Denk aan eten, je moet het vinden, voorbereiden op eten en afruimen als je klaar bent.
Gedrag bestaat vaak uit een groot aantal handelingen
Deze slide heeft geen instructies
Gedragsketen
Gedragsketen = serie
handelingen in vaste volgorde
Vaak te zien bij paringsgedrag
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Prikkels en gedrag
Gedrag volgt altijd op een prikkel.
inwendige prikkel: honger, hormonen,dorst
uitwendige prikkel: geluid, geur (dus iets wat je met je zintuigen waarneemt)
Deze slide heeft geen instructies
Inwendige prikkel
Uitwendige prikkel
Deze slide heeft geen instructies
Studie van gedrag
Gedrag moet objectief waargenomen worden, dan worden er alleen feiten gebruikt en geen meningen van de waarnemer.
Een beschrijving van de handelingen van een dier heet een ethogram.
Een lijst van opeenvolgende handelingen van een dier heet een protocol.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wel juist zou zijn;
'de hond doet zijn oren iets naar achter, buigt zijn rug en plaatst zijn staart tussen zijn benen'
Deze slide heeft geen instructies
Gedragsonderzoek
Ethogram
- handeling
- afkorting
- beschrijving
Deze slide heeft geen instructies
Ethogram
Deze slide heeft geen instructies
Maak een ethogram van de volgende video
Noteer
Handeling
Afkorting
Omschrijving
We kijken de video daarna nog een keer voor het protocol
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Protocol
Deze slide heeft geen instructies
Wat is gedrag?
Alles wat mensen doen
Alles wat dieren doen
Alles wat mens en dier doet
Alles wat planten, dieren en mensen doen
Deze slide heeft geen instructies
Is dit een juiste observatie: 'de hond kijkt angstig'
Ja
Nee
Deze slide heeft geen instructies
Uitwendige prikkels
Inwendige prikkels
licht
kou
dorst
geur
geluid
honger
spierpijn
hormonen
Deze slide heeft geen instructies
Mira is buiten aan het werk. Ze krijgt het warm en trekt haar jas uit. Is het uittrekken van haar jas een respons op een inwendige of op een uitwendige prikkel?
inwendige prikkel
uitwendige prikkel
Deze slide heeft geen instructies
Gedragsketen
Protocol
Ethogram
Deze slide heeft geen instructies
Sam zegt: "Een ethogram bestaat uit de beschrijving van handelingen van een dier." Bas zegt: "Een ethogram bevat afkortingen van handelingen van een dier."
Beide hebben gelijk
Sam heeft gelijk
Bas heeft gelijk
Beide hebben ongelijk
Deze slide heeft geen instructies
Is dit een juiste observatie: 'de apen kussen, omdat ze elkaar leuk vinden'
Ja
Nee
Deze slide heeft geen instructies
Gedrag ontstaat door prikkels. Wat is een prikkel?
Iets wat je ruikt, proeft, ziet of hoort
alles wat een mens doet
een handeling
een verandering van gedrag
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag
- Lees 8.1 'Wat is gedrag?'
- 8.1 maak 1 t/m 6
- 8.2 maak 1
kies het boek of Online
Deze slide heeft geen instructies