Bloed en
afweer
Bloed en
afweer
Deze slide heeft geen instructies
Inhoud les
Deze week:
Terugblik circulatiestelsel
Samenstelling van bloed, aanmaak en afbraak
Afweer
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik circulatiestelsel
Deze slide heeft geen instructies
Linker ventrikel
Rechter ventrikel
Linker atrium
Rechter atrium
Deze slide heeft geen instructies
Rechter longslagader
Linker longsagader
Rechter longader
Linker longader
Onderste holle ader
Bovenste holle ader
Aorta
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de functie van hartkleppen?
Verder duwen van het bloed
Scheiden van zuurstofrijk en zuurstofarm bloed
Zorgen dat bloed niet terug kan stromen
Regelen van de stroomsnelheid van het bloed
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de rol van de aders in het vaatstelsel?
Het zuiveren van bloed.
Het transporteren van bloed terug naar het hart.
Het transporteren van het bloed van het hart naar de rest van het lichaam.
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn de kransslagaders?
Bloedvaten met zuurstofrijk bloed in de huid.
Bloedvaten met zuurstofrijk bloed op het hart.
Bloedvaten met zuurstofarm bloed in de buikholte.
Bloedvaten met zuurstofarm bloed in de schedelholte.
Deze slide heeft geen instructies
Samenstelling van bloed, aanmaak en afbraak
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de functie van bloed?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de functie van bloed?
Het bloed transporteert zuurstof, voedingsstoffen en afvalstoffen door het lichaam.
Daarnaast heeft bloed een rol bij de temperatuurregulatie van het lichaam en het op peil houden van de zuurgraad (pH). Ook speelt het bloed een belangrijke rol in de afweer en bij de bloedstolling.
Deze slide heeft geen instructies
Bloed bestaat uit:
Bloedcellen (45%)
Bloedplasma (55%)
Bloedcellen zijn:
Rode bloedcellen
Witte bloedcellen
Bloedplaatjes
Een volwassenen heeft gemiddeld 4 - 6 liter bloed in het lichaam.
Bloed is HET transportmiddel van ons lichaam.
Rode bloedcellen
Witte bloedcellen
Bloedplaatjes
Leukocyten
Trombocyten
Erytrocyten
Deze slide heeft geen instructies
Samenstelling van bloed
Plasma bestaat voor 90% uit water.
De rest bestaat uit opgeloste stoffen:
Eiwitten
Elektrolyten
Voedingsstoffen
Afvalstoffen
Deze slide heeft geen instructies
Aanmaak bloedcellen
De bloedcellen zijn erytrocyten, de leukocyten
en de trombocyten.
Per seconde worden er een milioen
nieuwe bloedcellen aangemaakt.
Deze aanmaak vind plaats in
het rode beenmerg
Bloedcelvorming -> hematopoëse
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Afbraak bloedcellen
Bloedcellen worden afgebroken in de milt en de lever.
De milt breekt rode bloedcellen af
Hierbij komt hemoglobine vrij.
De milt zet de vrijgekomen HB om in bilirubine (dat giftig is)
Deze slide heeft geen instructies
Afbraak bloedcellen
de lever maakt bilirubine onschadelijk
bilirubine wordt uitgescheiden via de nieren (in de urine), via gal en de darmen (in de ontlasting)
Deze slide heeft geen instructies
Rode bloedcellen
Vervoeren zuurstof en koolstofdioxide door je lichaam
Meeste bloedcellen in lichaam zijn erytrocyten.
Erytrocyten zijn voor 1/3 gevuld met het eiwit hemoglobine
Zuurstof hecht vast aan hemoglobine
Om Hemoglobine te maken is ijzer nodig.
Hemaglobine zorgt voor de rode kleur.
Deze slide heeft geen instructies
Witte bloedcellen
Bestrijden ziekteverwekkers
Witte bloedcellen type 1, granulocyten: Eten de ziekteverwekkers op
Witte bloedcellen type 2, lymfocyten: Maken afweerstoffen (antistoffen)
Hierover volgende week meer!
Deze slide heeft geen instructies
Trombocyten
Zorgen dat wondjes dichtgaan
Bloedstolling (hemostase)
Deze slide heeft geen instructies
Bloedstolling
Door bloedstolling verlies je zo min mogelijk bloed bij een kapot vat.
Hierbij spelen een rol...
het bloedvat in kwestie
bloedplaatjes (trombocyten)
stollingseiwitten in plasma
Deze slide heeft geen instructies
het bloedvat vernauwt (vasoconstrictie)
hierdoor wordt het bloedverlies beperkt.
stap 1
Help...!
Ik heb een gat in mijn bloedvat.....
Deze slide heeft geen instructies
Aggregatie: trombocyten hechten zich aan elkaar aan de wondranden onder invloed van een stollingsfactor (Von Willebrand). Het bloed klontert en vormt een trombocytenprop.
stap 2
Deze slide heeft geen instructies
Coagulatie: de vorming van een bloedstolsel
Uit de kapotte trombocyt komt plaatjesfactor vrij. Deze brengt een kettingreactie van stolling in gang...
stap 3
Deze slide heeft geen instructies
... draden van fibrine gevormd worden
deze eiwitdraden sluiten de wond helemaal af.
stap 3
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag in Learnbeat!
In de studieplanner staat hoofdstuk 1.7B voor jullie klaar. Deze ga je nu zelfstandig lezen en maken.
Deze slide heeft geen instructies
Volgende week:
Terugblik deze week
Afweer
Deze slide heeft geen instructies
Afweer
Deze slide heeft geen instructies
Afweersysteem
Het lichaam beschikt over een verdedigingssysteem om stoffen te bestrijden die niet in ons lichaam thuishoren.
Bacteriën, virussen, schimmels en parasieten
Deze slide heeft geen instructies
Belangrijke begrippen
Antigenen
Antigenen zijn lichaamsvreemde moleculen die een reactie van het afweersysteem oproepen. Deze bevinden zich in de ziekteverwekkers.
Immunoglobulinen
Immunoglobulinen zijn antistoffen (antilichamen). Dat zijn eiwitten die zich binden aan antigenen. Het antigeen wordt daardoor geneutraliseerd. Het antigeen (en de bacterie of het virus waar het antigeen op zit) kan vervolgens worden vernietigd.
Deze slide heeft geen instructies
Soorten afweer
Het lichaam heeft twee soorten afweer:
Algemene afweer (niet-specifieke afweer). Deze afweer zorgt voor de eerste twee verdedigingslinies van het lichaam.
Specifieke afweer. Deze afweer zorgt voor de derde verdedigingslinie van het lichaam.
Het lichaam heeft twee soorten afweer:
Algemene afweer (niet-specifieke afweer). Afweer die niet speciaal is gericht tegen één soort micro-organisme. Het gaat om een brede afweer tegen allerlei vreemde stoffen. Deze afweer zorgt voor de eerste twee verdedigingslinies van het lichaam.
Specifieke afweer. De cellen van deze afweer zijn specifiek gericht tegen één soort micro-organisme. Deze afweer heb je nog niet bij de geboorte. Je ontwikkelt die in de loop van je leven. Deze afweer zorgt voor de derde verdedigingslinie van het lichaam.
Deze slide heeft geen instructies
Verdedigingslinies
Eerste verdediging (aangeboren)
Algemene afweer door huid, talg, slijmvlies, trilhaarcellen, slijm en zuurgraad.
Tweede verdediging (aangeboren)
Algemene afweer door witte bloedcellen (fagocyterende cellen zoals macrofagen en granulocyten) en naturalkillercellen.
Derde verdediging (verworven)
Specifieke afweer door B- en T-lymfocyten.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
'Vierde linie'
Geneesmiddelen
Antibiotica
Pijnstillers
Koortswerende middelen
Vaccinatie
Deze slide heeft geen instructies
Lymfestelsel
Deze slide heeft geen instructies
Het lymfestelsel
Functie: het verwijderen van afvalstoffen
Afweer tegen infecties
Deze slide heeft geen instructies
Lymfevatenstelsel
Verzamelen van overgebleven vocht uit cellen = lymfe
Door heel het lichaam
Stelsel mondt uit in
twee grote aders
tussen nek en schouders
Ondersteunt bloedcirculatie
Afweersysteem (witte bloedcellen)
Deze slide heeft geen instructies
Wat doet je lymfevatenstelsel?
Lymfevaten zijn te vergelijken met de aders van je bloedvatenstelsel.
In lymfevaten zitten ook kleppen.
Door de kleppen kan lymfe maar één kant op stromen.
Brengt vocht terug van weefsel in de bloedbaan.
Deze slide heeft geen instructies
Wat doet je lymfevatenstelsel
Lymfevaten voeren lymfe naar de lymfeklieren / lymfeknopen.
Hier wordt het lymfe gecontroleerd op de aanwezigheid van ziekteverwekkers.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen oefenen
verder in learnbeat
Deze slide heeft geen instructies