bestuur Nederland
bestuur Nederland
Nederland anno 2018
parlementaire democratie
rechtstaat
Doel
Verschil republiek - monarchie
Nederland als monarchie
Parlementaire democratie in Nederland
Constitutionele monarchie
Lberalen in opmars
Begrippen
republiek
monarchie
stadhouder
democratie
constitutie
constitutionele monarchie
Staten-Generaal
Eerste kamer
Tweede kamer
kabinet
liberalisme
recht van inititiatief
recht van budget
Koninklijk besluit
Provinciale Staten
Personen
Napoleon
Lodewijk Napoleon Bonaparte
Willem I
Jaartallen
1789
1795
1806
1810
1813
Nederland, ca 17e - 18e eeuw
Republiek, macht bij rijke families (Oranje)
stadhouder
1789: Franse Revolutie Waarvoor streed men?
1789
Franse revolutie
>< absolute monarchie
democratie
Europa in 1848
koninkrijken
Is de Franse Revolutie geslaagd als je de kaart van Europa in 1848 bekijkt?
ja
nee
1795
Frankrijk viel Nederland binnen => stadhouder vlucht
verdrijven oude besturen
=> democratische republiek
1806
Napoleon Bonaparte
Koninkrijk Holland
Louis => Lodewijk
geliefd bij Nederlandse bevolking >< Napoleon
Lodewijk NapoleonBonaparte (1778 - 1846)
Louis Bonaparte was zes toen zijn vader overleed. Vanaf toen werd hij opgevoed door zijn negen jaar oudere broer Napoleon. Napoleon schopte het ver; hij werd keizer van Frankrijk en heerste over bijna heel Europa.In 1806 besloot hij van Nederland een koninkrijk te maken: Koninkrijk Holland. Hij besloot dat Louis op de troon moest. Louis had daar weinig zin in; hij jammerde dat het kille klimaat slecht zou zijn voor zijn reuma. Maar uiteindelijk deed hij toch wat zijn broer wilde. Hij werd de 1e koning van Nederland en vatte zijn taak serieus op. Hij ging van Nederland houden, reisde veel rond, vernederlandste zijn naam naar Lodewijk en leerde de taal tot ergernis van zijn broer. De Nederlanders hadden een zwak voor deze mandie hun taal probeerde te spreken en zichzelf "konijn" van Holland noemde. Om het roemrijke verleden van Nederland te eren stichtte hij het Rijksmuseum in Amsterdam. Hij ging zelfs tegen zijn broer in en werkte niet mee aan de eis van 10 000 soldaten van Napoleon.
Waarom was Lodewijk Napoleon onder de Nederlanders zo geliefd?
1810
Louis koning
Franse provincie
1813
Napoleon verjaargd en verslagen !
De Franse 'bevrijders' vanNederland nemen het ervan. De Nederlanders worden 'uitgekleed'. Engelse spotprent van 1810.
Proclamatie van Prins Willem van Oranje op 2.12.1813
Nooit, Nederlanders! Zal mijn ontvangst in Holland uit mijn geheugen gaan. En ik beloof u dat u niet bedrogen zal worden.
Nederlanders, u wilt dat ik meer zal zijn dan ik ooit geweest ben. Van alle zijden wordt daarop aangedrongen.
Wel nu,ikzal aanvaarden wat Nederland mij biedt, maar ik aanvaard dit alleen onder de waarborging van een grondwet. De grondwet zal uw vrijheid tegen misbruik verzekeren.
Wat bood het Nederlandse volk prins Willem van Oranje aan?
Willem I aanvaardde niet zomer het koningschap. Onder welke voorwaarde was hij bereid koning te worden?
een goedgevulde landskist
volledige autonomie
een grondwet
een sterk eigen leger
1813
Zoon laatste stadhouder keert terug = Willem Frederik van Oranje
Koninkrijk der Nederlanden (NE - BE - LUX) met koning Willem I
Constitutionele monarchie
Hoe noem je een staatshoofd dat als absolute alleenheerser wil regeren?
Een democraat
Een autocraat
Een aristocraat
De grondwet geeft de koning veel macht. Wat deed de koning allemaal?
Wie zetelde in het parlement?
vrienden van de koning
Provinciale Staten
burgerij
voornaamste families
Hoe omzeilt de koning de Staten-Generaal?
Waarom was de Staten-Generaal nog geen echte volksvertegenwoordiging?
Waarom voelden de ministers zich slechts "dieners"?
Uit een geschiedenisboek (1984)
"Wat zijn misters? Volstrekt niets!", schreef koning Willem I. "Ik kan zonder minsters regeren, of wie ik maar wil aan het hoofd van een ministerie plaatsen, al was het een van mijn koetsiers." De Eerste en Tweede Kamer waren voor de koning slechts een verzameling onbelangrijke mesnen. Hun eindeloos gepraat over details remde in zijn ogen slechts de vaart van het koninklijk bestuur. Een wetsvoorstel om de spoorlijn Amsterdam - Utrecht alsnog door te trekken tot Arhnhem, werd in de Kamer met 2 stemmen voor en 66 stemmen tegen verworpen. Willem I gaf toen bij Koninklijk Besluit bevel tot de aanleg van de lijn.
Wat vindt koning Willem I van de Eerste en Tweede kamer?
Op welke manier omzeilde de koning het parlement?
Vul aan: Koning Willem I is een
democraat
autocraat
Machtige koning
Dagelijks bestuur Koninkrijk der Nederlanden
regering = koning + kabinet van ministers
ministers door koning zelf aangeduid (en evt ontslagen)
koning = regeringsleider
Staten-Generaal
= Parlement / volksvertegenwoordiging
Tweede Kamer
recht v initiatief
recht v budget
wetsvoorstellen stemmen
aangewezen door Provinciale Staten
Eerste Kamer
Senatoren voor het leven
goedgekeurde wetsvoorstellen Tweede Kamer opnieuw stemmen
>< Liberalen
- >Libertas
- welvarende burgers, hogere burgerij
- burgerlijke vrijheden
vrijheid van meningsuiting
persvrijheid
economische vrijhei
vrijheid van kiezen eigen bestuur
1825: meer politieke stromingen die meer macht voor het volk wilden
In welk jaar riep België de onafhankelijkheid uit?
1815
1830
1839
1848
In welk jaar erkende Willem I de onafhankelijkheid van België?
1831
1835
1839
1843
Waarom riep België de onafhankelijkheid uit?
De Belgische elite had minder inspraak in het landsbestuur dan de Nederlandse elite.
De Belgen waren hoofdzakelijk katholiek. Willem I was echter een protestantse koning.
De Belgische elite sprak Frans, terwijl Nederlands de officiële landstaal werd in het koninkrijk.
Er waren grote economische verschillen tussen het zuiden en het noorden.
De Nederlandse elite verweet koning Willem I dat hij verantwoordelijk was voor het verlies van België? Leg uit waarom.
Macht koning ter discussie
1830 Opstand België tegen autoraat Willem I
mindere inspraak in bestuur door Belgische elite
Belgische elite spreekt Frans >< Nederlands = officiële taal
Z: katholieken >< N: protestanten
Belgisch belastingsgeld =>investeren in N
Wij Willen Willem Weg,
Wilde Willem Wijzer Worden,
Willen Wij Willem Weer
Volhardingspolitiek Willem I
= weigering erkenning van onafhankelijk België
Mobilisatie leger op oorlogssterkte
vergroten staatsschuld => verlies steun Nederland (bijna failliet)
=> 1839 : Verdrag van Londen
- definitieve internationale erkenning België (ook Willem I)
=> 1840: nieuwe grondwet
- meer zeggenschap parlement
- beledigde Willem I treedt af
van België.
In 1840 treedt Willem I af.
Willem I trad af. Wie volgde hem op?
Emma
Willem van Oranje
Willem II
Wilhelmina
Hoe noem je een staatshoofd dat als absolute alleenheerser wil regeren?
Een democraat
Een autocraat
Een aristocraat
Willem II
autocraat zoals vader koning Willem I
verdeling Staten - Generaal in 2 groepen
- progressieven : willen macht koning beperken
- conservatieven: steunen koning, behoudingsgezind
1848: Revolutie in Europa
Europese autocratische koningen
1848 : opstandburgerij tegen autocratie