1. Koninkrijk der Nederlanden - Willem I

bestuur Nederland

1 / 46
volgende
Slide 1: Woordwolk
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 4

In deze les zitten 46 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 120 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

bestuur Nederland

Nederland anno 2018





  • parlementaire democratie

  • rechtstaat

Doel

  • Verschil republiek - monarchie

  • Nederland als monarchie

  • Parlementaire democratie in Nederland

  • Constitutionele monarchie

  • Lberalen in opmars

Begrippen

  • republiek

  • monarchie

  • stadhouder

  • democratie

  • constitutie

  • constitutionele monarchie

  • Staten-Generaal

  • Eerste kamer

  • Tweede kamer

  • kabinet

  • liberalisme

  • recht van inititiatief

  • recht van budget

  • Koninklijk besluit

  • Provinciale Staten

Personen

  • Napoleon

  • Lodewijk Napoleon Bonaparte

  • Willem I



Jaartallen

  • 1789

  • 1795

  • 1806

  • 1810

  • 1813

Nederland, ca 17e - 18e eeuw

  • Republiek, macht bij rijke families (Oranje)

  • stadhouder



1789: Franse Revolutie Waarvoor streed men?

1789

  • Franse revolutie

  • >< absolute monarchie

  • democratie

Europa in 1848

       koninkrijken

Is de Franse Revolutie geslaagd als je de kaart van Europa in 1848 bekijkt?

A

ja

B

nee

C


D


1795

  • Frankrijk viel Nederland binnen => stadhouder vlucht

  • verdrijven oude besturen

  • => democratische republiek

1806

  • Napoleon Bonaparte

  • Koninkrijk Holland

  • Louis => Lodewijk

  • geliefd bij Nederlandse bevolking >< Napoleon

Lodewijk NapoleonBonaparte (1778 - 1846)

Louis Bonaparte was zes toen zijn vader overleed. Vanaf toen werd hij opgevoed door zijn negen jaar oudere broer Napoleon. Napoleon schopte het ver; hij werd keizer van Frankrijk en heerste over bijna heel Europa.In 1806 besloot hij van Nederland een koninkrijk te maken: Koninkrijk Holland. Hij besloot dat Louis op de troon moest. Louis had daar weinig zin in; hij jammerde dat het kille klimaat slecht zou zijn voor zijn reuma. Maar uiteindelijk deed hij toch wat zijn broer wilde. Hij werd de 1e koning van Nederland en vatte zijn taak serieus op. Hij ging van Nederland houden, reisde veel rond, vernederlandste zijn naam naar Lodewijk en leerde de taal tot ergernis van zijn broer. De Nederlanders hadden een zwak voor deze mandie hun taal probeerde te spreken en zichzelf "konijn" van Holland noemde. Om het roemrijke verleden van Nederland te eren stichtte hij het  Rijksmuseum in Amsterdam. Hij ging zelfs tegen zijn  broer in en werkte niet mee aan de eis van 10 000 soldaten van Napoleon.

Waarom was Lodewijk Napoleon onder de Nederlanders zo geliefd?

1810

  • Louis koning

  • Franse provincie

1813

Napoleon verjaargd en verslagen !

De Franse 'bevrijders' vanNederland nemen het ervan. De Nederlanders worden 'uitgekleed'. Engelse spotprent van 1810.

Proclamatie van Prins Willem van Oranje op 2.12.1813

Nooit, Nederlanders! Zal mijn ontvangst in Holland uit mijn geheugen gaan. En ik beloof u dat u niet bedrogen zal worden.

Nederlanders, u wilt dat ik meer zal zijn dan ik ooit geweest ben. Van alle zijden wordt daarop aangedrongen.

Wel nu,ikzal aanvaarden wat Nederland mij biedt, maar ik aanvaard dit alleen onder de waarborging van een grondwet. De grondwet zal uw vrijheid tegen misbruik verzekeren.

Wat bood het Nederlandse volk prins Willem van Oranje aan?

Willem I aanvaardde niet zomer het koningschap. Onder welke voorwaarde was hij bereid koning te worden?

A

een goedgevulde landskist

B

volledige autonomie

C

een grondwet

D

een sterk eigen leger

1813

  • Zoon laatste stadhouder keert terug = Willem Frederik van Oranje

  • Koninkrijk der Nederlanden (NE - BE - LUX)  met koning Willem I

  •  Constitutionele monarchie

Hoe noem je een staatshoofd dat als absolute alleenheerser wil regeren?

A

Een democraat

B

Een autocraat

C

Een aristocraat

D


De grondwet geeft de koning veel macht. Wat deed de koning allemaal?

Wie zetelde in het parlement?

A

vrienden van de koning

B

Provinciale Staten

C

burgerij

D

voornaamste families

Hoe omzeilt de koning de Staten-Generaal?

Waarom was de Staten-Generaal nog geen echte volksvertegenwoordiging?

Waarom voelden de ministers zich slechts "dieners"?

Uit een geschiedenisboek (1984)

"Wat zijn misters? Volstrekt niets!", schreef koning Willem I. "Ik kan zonder minsters regeren, of wie ik maar wil aan het hoofd van een ministerie plaatsen, al was het een van mijn koetsiers." De Eerste en Tweede Kamer waren voor de koning slechts een verzameling onbelangrijke mesnen. Hun eindeloos gepraat over details remde in zijn ogen slechts de vaart van het koninklijk bestuur. Een wetsvoorstel om de spoorlijn Amsterdam - Utrecht alsnog door te trekken tot Arhnhem, werd in de Kamer met 2 stemmen voor en 66 stemmen tegen verworpen. Willem I gaf toen bij Koninklijk Besluit bevel tot de aanleg van de lijn.

Wat vindt koning Willem I van de Eerste en Tweede kamer?

Op welke manier omzeilde de koning het parlement?

Vul aan: Koning Willem I is een

A

democraat

B

autocraat

C


D


Machtige koning



Dagelijks bestuur Koninkrijk der Nederlanden

  • regering = koning + kabinet van ministers

  • ministers door koning zelf aangeduid (en evt ontslagen)

  • koning = regeringsleider

Staten-Generaal

= Parlement / volksvertegenwoordiging

Tweede Kamer

  • recht v initiatief

  • recht v budget

  • wetsvoorstellen stemmen

  • aangewezen door Provinciale Staten



Eerste Kamer

  • Senatoren voor het leven

  • goedgekeurde wetsvoorstellen Tweede Kamer opnieuw stemmen

>< Liberalen

- >Libertas

- welvarende burgers, hogere burgerij

- burgerlijke vrijheden

  • vrijheid van meningsuiting

  • persvrijheid

  • economische vrijhei

  • vrijheid van kiezen eigen bestuur

1825: meer politieke stromingen die meer macht voor het volk wilden

In welk jaar riep België de onafhankelijkheid uit?

A

1815

B

1830

C

1839

D

1848

In welk jaar erkende Willem I de onafhankelijkheid van België?

A

1831

B

1835

C

1839

D

1843

Waarom riep België de onafhankelijkheid uit?

A

De Belgische elite had minder inspraak in het landsbestuur dan de Nederlandse elite.

B

De Belgen waren hoofdzakelijk katholiek. Willem I was echter een protestantse koning.

C

De Belgische elite sprak Frans, terwijl Nederlands de officiële landstaal werd in het koninkrijk.

D

Er waren grote economische verschillen tussen het zuiden en het noorden.

De Nederlandse elite verweet koning Willem I dat hij verantwoordelijk was voor het verlies van België? Leg uit waarom.

Macht koning ter discussie

1830 Opstand België tegen autoraat Willem I

  • mindere inspraak in bestuur door Belgische elite

  • Belgische elite spreekt Frans >< Nederlands = officiële taal

  • Z: katholieken >< N: protestanten

  • Belgisch belastingsgeld =>investeren in N

Wij Willen Willem Weg,
Wilde Willem Wijzer Worden,
Willen Wij Willem Weer

Volhardingspolitiek Willem I

  • = weigering erkenning van onafhankelijk België

  • Mobilisatie leger op oorlogssterkte

  • vergroten staatsschuld => verlies steun Nederland (bijna failliet)



=> 1839 : Verdrag van Londen

          - definitieve internationale erkenning België (ook Willem I)

=> 1840: nieuwe grondwet

          - meer zeggenschap parlement

          - beledigde Willem I treedt af





van België.

  • In 1840 treedt Willem I af.

Willem I trad af. Wie volgde hem op?

A

Emma

B

Willem van Oranje

C

Willem II

D

Wilhelmina

Hoe noem je een staatshoofd dat als absolute alleenheerser wil regeren?

A

Een democraat

B

Een autocraat

C

Een aristocraat

D


Willem II

  • autocraat zoals vader koning Willem I

  • verdeling Staten - Generaal in 2 groepen

          - progressieven : willen macht koning beperken

         - conservatieven: steunen koning, behoudingsgezind



1848: Revolutie in Europa

  • Europese autocratische koningen

  • 1848 : opstandburgerij tegen autocratie