Fitnesstrainer B 24-25
Theorieles 9 - Gedragsverandering en modellen voor coaching
Fitnesstrainer B 24-25
Theorieles 9 - Gedragsverandering en modellen voor coaching
DOELEN
Aan het einde van de les heb je kennis van, en ervaring met:
Verschillende gedragsfactoren
Drie verschillende gedragsmodellen en het verband met gedragsverandering;
Verschillende gedragsstrategieën voor verandering
Zelfstandig lezen
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 2
Gedragsverandering en modellen voor coaching
Behandelen t/m 2.4
2.2 Gedragsfactoren
Er zijn een zestal(6) factoren die invloed hebben op beweeggedrag, trainingsgedrag of het volhouden van gezondheidsgedrag:
demografisch; biologisch
Psychologisch;
Gedrag en vaardigheden;
In Tabel 1 (blz. 22-23) staan de verbanden beschreven.
Positief verband: als de ene factor toeneemt, dan neemt de andere factor ook toe.
Negatief verband: Als de ene factor toeneemt, neemt het andere af.
Sociaal en cultureel;
Omgeving;
Activiteiten
2.3 Gedragsmodellen
Er wordt vanuit gegaan dat de mens sociale wezens zijn:
we vertonen bewust en onbewust gedrag.
We kunnen modellen ontwerpen die ons gedrag proberen te verklaren. Dit boek richt zich er tot 3:
Theorie van gepland gedrag
Zelfdeterminatie theorie
Het transtheoretische model voor gedragsverandering.
2.3 Gedragsmodellen
Model 1: Theorie van gepland gedrag
Gaat ervan uit dat intentie de belangrijkste factor is voor gepland gedrag.
Drie factoren beïnvloeden ze intentie, namelijk:
De houding
Het effect van het gedrag
De subjectieve norm
Wat vinden anderen ervan?
De zelf-effectiviteit
Als je er zelf in gelooft, doe je
het eerder.
2.3 Gedragsmodellen
Model 2: Zelfdeterminatie theorie
Gaat ervan uit dat iedereen zichzelf wilt ontwikkelen. Wijst op drie fundamentele basisbehoeften van ieder mens, namelijk:
Competentie
Gaat erom hoe ervaren / competent voel jij je in een bepaalde omgeving.
Autonomie
Gaat om het gevoel dat je zelf eigenaar bent van jouw ontwikkeling. Dat jij invloed kan uitoefenen op jouw eigen gedrag.
Relatie / verbondenheid
Gaat over het gevoel van jou in relatie tot anderen.
2.3 Gedragsmodellen
Zelfdeterminatie theorie
2.3 Gedragsmodellen
Model 3: Het transtheoretisch model voor gedragsverandering
Is een 5-fasen model die beschrijft dat gedrag alleen veranderd als alle 5 de stappen zijn doorlopen. Een 6e fase bestaat: terugval.
Moet altijd gaan om een balans:
'Wegen de voordelen op ten opzichte
van de nadelen?"
Ook moet het gaan om zelf-effectiviteit:
"Heb ik het vertrouwen erin dat ik in
een specifieke situatie het kan?"
2.3 Gedragsmodellen
Model 3: Het transtheoretisch model voor gedragsverandering
Ervaringen vanuit het verleden kunnen de zelf-effectiviteit verlagen of verhogen. Ook ervaringen van anderen in soortgelijke omstandigheden kunnen een dit beïnvloeden.
Door een hoge zelf-effectiviteit neemt de kans
van slagen toe. Mensen worden dan namelijk
beter in het weerstaan van verleidingen.
2.3 Gedragsmodellen
Andere processen die gedragsveranderingen kunnen beïnvloeden, zijn:
toename van bewustzijn;
Herevaluatie omgeving;
Zelfevaluatie
Sociale bevrijding
Alternatieve conditionering
Sociale steun
Bekrachtigingsmanagement
Zelfbevrijding
Stimulus controle
2.3 Gedragsmodellen
Er is overeenkomst tussen de drie modellen:
Zelf-effectiviteit komt in alle drie de modellen voor (dan wel anders verwoord)
Ook valt op dat intentie en gedrag (of moetivatie en motivatie) in meerdere modellen voorkomen.
2.4 Gedragsstrategieën
Dingen die je kan doen bij de 5(6)-fases van het transtheoretisch model:
Ontkenningsfase:
artikeltjes delen over goede gezondheid; na- en voordelen bespreken.
laten zien dat trainen meerdere vormen kent;
Erkenningsfase:
Maak de voorbeelden concreet; "Als ...., dan ...."
Verkenningsfase:
Focus meer op specifieke procesgerichte doelen: 2x per week trainen i.p.v. 10kg afvallen in 10 weken. Richt je op het stimuleren van nieuw gedrag; het resultaat komt dan vanzelf.
2.4 Gedragsstrategieën
Actiefase:
Gaat om de consistentie. Intensiteit is ondergeschikt aan frequentie.
Bespreek de ongemakken van trainen.
Volhoudfase:
Geef je klanten eigenaarschap: laat hen keuzes maken.
Daag je klanten op verschillende manieren uit zodat ze geprikkeld blijven.
Terugvalfase:
Bespreek en ontdek samen met de klant de momenten waarop kans op terugval het grootst is.
Zelfstandig uitwerken van opdrachten
Voorstel:
volgende les update m.b.t. opdrachten.
Verwachting is dat je opdracht 1 + 2 sowieso hebt afgerond.
Volgende keer
Hoofdstuk 3
Voeding en Sport
Zelfstandig: Lezen heel hoofdstuk 9
Je hebt hoofdstuk 8 gelezen, samengevat en begrepen.