BS 4 Zwanger worden
BS 4 Zwanger worden
Thema 2 Voortplanting en seksualiteit
Onderdelen in deze les
BS 4 Zwanger worden
Thema 2 Voortplanting en seksualiteit
Lesplanning
Herhalen BS 3 Vruchtbaar worden
Uitleg BS 4 Zwanger worden
Zelfstandig werken
Eileider
Eisprong
Eierstok
Eicel
Follikel
Als je vruchtbaar bent...
maken jongens zaadcellen en maken meisjes eicellen
maken jongens zaadcellen en rijpen bij meisjes eicellen
Rond welke dag van de menstruatiecyclus is een vrouw het meest vruchtbaar?
rond dag 5
rond dag 10
rond dag 14
rond dag 20
Welke letter in de afbeelding geeft de plaats aan waar de eicel is als deze bevrucht kan worden?
P
Q
R
S
Leerdoelen
2.4.1 Je kunt beschrijven hoe bevruchting bij de mens verloopt.
2.4.2 Je kunt de verschillen tussen zaadcellen en eicellen noemen.
2.4.3 Je kunt de embryonale ontwikkeling beschrijven.
2.4.4 Je kunt beschrijven hoe eeneiige en twee-eiige tweelingen ontstaan.
Als een zaadcel een eicel na de ovulatie bevrucht, kan de eicel in leven blijven. De bevruchte eicel kan in de baarmoeder uitgroeien tot een kind.
Taaldoelen
Herhaling:
Geslachtsgemeenschap
Zaadlozing
Vruchtbare periode
Nieuw:
Bevruchting
Zygote
Blastocyt
Innesteling
Embryonale ontwikkeling
Een-eiig
Twee-eiig
BS 4 Zwanger worden
Menstruatiecyclus
Eisprong op de 14e dag
De cyclus duurt 28 dagen
Zwanger worden
Bij geslachtsgemeenschap brengt een man zijn stijve penis in de vagina van een vrouw.
De eikel van de penis wordt hierdoor geprikkeld.
Door deze prikkeling kan een man een zaadlozing krijgen
Hierbij komt het sperma in de vagina van de vrouw terecht
Per zaadlozing komt er ongeveer een theelepel sperma vrij en bevat 100 tot 400 miljoen zaadcellen.
Zwanger worden; een bijzonder proces!
Een zaadcel kan in het lichaam van een vrouw ongeveer drie dagen in leven blijven.
Een eicel blijft na de ovulatie 12 tot 24 uur in leven.
De periode in de menstruatiecyclus waarin een eicel bevrucht kan worden, noem je de ‘vruchtbare periode’.
Bevruchting vindt in de eileiders plaats.
Dus om bevruchting mogelijk te maken moeten een eicel en zaadcellen in de eileider aanwezig zijn.
Kan iedereen door geslachtgemeenschap zwanger worden?
Bevruchting
Als er zaadcellen aanwezig zijn in de eileiders tijdens de vruchtbare periode van een vrouw én zij heeft een beschikbare eicel, dan kan er bevruchting plaatsvinden.
De zaadcellen leggen een lange weg af voordat ze een eicel tegen komen.
Hoe ziet bevruchting er dan uit?
Schematisch in vier stappen, in de realiteit gebeurd er veel meer...
Bevruchting
Uit recent onderzoek is gebleken dat niet de 'snelste zwemmer' maar de eicel kiest of de zaadcel geschikt is voor bevruchting.
John L. Fitzpatrick, Charlotte Willis, Alessandro Devigili, Amy Young, Michael Carroll, Helen R. Hunter, Daniel R. Brison; Chemical signals from eggs facilitate cryptic female choice in humans. Proc. R. Soc. B 1 June 2020; 287 (1928): 20200805. https://doi.org/10.1098/rspb.2020.0805
Bevruchting
De eicel 'kiest' de zaadcel
Waarom zou een eicel de zaadcel kiezen biologische gezien?
Bevruchting
De eicel 'kiest' de zaadcel voor overlevingkans. Zwangerschap is een heel kostbaar proces voor de vrouw.
Gezonder genetisch materiaal
Vermindering van aandoeningen
Succesvollere embryonale ontwikkeling
Sterker immuunsysteem door (meer) verschillen tussen vader en moeder.
Hoera! Zwanger!
De bevruchting was succesvol, en nu?
Zwanger
Het gele lichaam blijft en gaat door met hormonen produceren om het baarmoederslijmvlies dik en goed doorbloed te houden.
De vrouw wordt niet meer ongesteld.
Zwanger
De bevruchte eicel noem je ook wel een zygote. De zygote bevindt zich nog in de eileider.
Zwanger
Waarom had de eicel ook al weer zo veel reservevoedsel nodig?
Na bevruchting begint de eicel gelijk met celdelingen, nog voor deze in de baarmoeder is aangekomen.
Zwanger; Zygote onderweg naar de baarmoeder
Tijdens deze celdelingen komen cellen bij, maar er vindt geen plasmagroei plaats: het klompje wordt niet groter.
Het klompje cellen wordt naar de baarmoeder geleid, dit duurt vijf tot twaalf dagen.
Zwanger: Innesteling
Het klompje cellen, de zygote, nestelt zich in het baarmoederslijmvlies. Dit heet innesteling.
De vrouw is nu zwanger.
Door gewone celdeling wordt de zygote groter, en uiteindelijk een baby.
Innesteling, blastocyt en embryo
Het ingenestelde klompje cellen is gevuld met vocht. Het heeft aan één kant een verdikking, de blastocyt. Uit deze verdikking ontstaat het embryo. Zo noem je het nieuwe leven de eerste acht weken na de bevruchting.
Zwanger: HCG
Vanaf de innesteling maakt het embryo het hormoon HCG.
Zorgt ervoor dat het gele lichaam in stand blijft.
Voorkomt dat er nieuwe follikels rijpen.
Een deel van het HCG wordt via de nieren van de moeder uitgescheiden.
Vanaf een week na de innesteling bevat de urine van een zwangere vrouw HCG. Je kunt dit aantonen met een zwangerschapstest.
Zwanger: Miskraam
Bij ongeveer 10 tot 15% van de zwangerschappen krijgt de vrouw een miskraam.
Dat betekent dat het embryo wordt afgestoten.
De vrouw is dan niet meer zwanger en haar menstruatiecyclus begint weer opnieuw.
Placenta
Volgende keer bij biologie....
