Laure_ MATCH 4 - THEMA 2_ De wereld draait door (MAVO)

• newEditor

MATCH 4

Nederlands &
Maatschappelijke vorming

1

minute

00

second

add30s

THEMA 2
De wereld draait door

THEMA 2 - De wereld draait door

Kan jij de wereld nog volgen?

LES 1
MAVO

pagina 2

• Je denkt na over de grote vraagstukken waarmee de mens te maken heeft.

• Je vertelt hoe je kleinschalig een steentje kan bijdragen aan een betere wereld.
  
  pagina 2
  

Kan jij de wereld nog volgen?

1 Bekijk een nieuwsbulletin. p.2

1 Bekijk een nieuwsbulletin. p.2

2 Als je één probleem in de wereld zou mogen oplossen, wat zou dat dan zijn? p.2

mogelijke antwoorden:
kindersterfte, voedseltekort, watertekort, racisme/onverdraagzaamheid, klimaatopwarming, genderongelijkheid, armoede, ontbossing, dierenleed, nepnieuws, oorlog, milieuvervuiling, vluchtelingen, mensen- en kinderhandel, uitsterven van beschermde diersoorten, drugstrafiek …

2 Als je één probleem in de wereld zou mogen oplossen, wat zou dat dan zijn? p.2

2 Als je één probleem in de wereld zou mogen oplossen, wat zou dat dan zijn? p.3

2 Als je één probleem in de wereld zou mogen oplossen, wat zou dat dan zijn? p.3

3 Problemen vragen om oplossingen. Voer een klasgesprek. p.3

Eerst de wereld verkennen

LES 2
MAVO

pagina 4

• Je onderzoekt hoe personen betekenis geven aan plaatsen.

• Je situeert plaatsen op de wereldkaart.
  
  pagina 4
  

Eerst de wereld verkennen

Wat weet jij al over de werelddelen?

1 Lees de Instagramposts van deze jongeren die in juli op vakantie gingen. p.4

1 Lees de Instagramposts van deze jongeren die in juli op vakantie gingen. p.5

Australië

Brazilië

Zwitserland

Verenigde Staten

Marokko

Verenigd Koninkrijk

Oceanië

Zuid-Amerika

Noord-Amerika

Europa

Europa

Afrika

warm, waterpret, vakantie

koud, vakantie

warm, bergen, vakantie

palmbomen, vakantie

rotweer, vriendschap, vakantie

warm, familie, vakantie

Azië en Antarctica

2 Bespreek waarom deze plaatsen voor verschillende mensen andere
betekenissen kunnen oproepen. p.5

BETEKENIS GEVEN AAN PLAATSEN p.5

• Welke plaatsen doen jou denken aan vakantie?

• Op welke plaats ben jij gelukkig?

3 Markeer in de Instagramposts alle elementen die iets meer vertellen over het
weer en klimaat.

3 Markeer in de Instagramposts alle elementen die iets meer vertellen over het
weer en klimaat. p.5

Marokko en Verenigde Staten

Ze liggen ten zuiden van de evenaar. Het is er dan winter.

koele zomers, zachte winters

warm tot zeer warm

4 Bestudeer de wereldkaart. p.6-7

4 Bestudeer de wereldkaart. p.6-7

4 Bestudeer de wereldkaart. p.6-7

1

2

3

4

5

6

7

4 Bestudeer de wereldkaart. p.6-7

1

2

3

4

5

6

7

NB

OL

ZB

WL

4 Bestudeer de wereldkaart. p.6-7

1

2

3

4

5

6

7

NB

OL

ZB

WL

4 Bestudeer de wereldkaart. p.6-7

X

X

X

X

5 Lees de reclame voor een culinaire rondreis. p.8

5 Lees de reclame voor een culinaire rondreis. p.8

Stockholm

Kopenhagen

Berlijn

Parijs

Madrid

Lissabon

5 Lees de reclame voor een culinaire rondreis. p.8

1

6

5

4

3

2

Duitsland

Zweden

Denemarken

Frankrijk

Spanje

Portugal

EEN PLAATS SITUEREN OP DE AARDE p.9

Het wordt steeds warmer

LES 3
MAVO

pagina 10

• Je herkent klimaat- en milieuproblemen en geeft hiervan voorbeelden.

• Je geeft voorbeelden van milieubewust handelen.
  
  pagina 10
  

Het wordt steeds warmer

1 Bekijk de collage. p.10

1 Bekijk de collage. p.10

X

X

X

Ze hebben allemaal iets te maken met milieu en klimaat.

2 Bekijk het filmpje over klimaat versus milieu. p.11

2 Bekijk het filmpje over klimaat versus milieu. p.11

extreme droogte

tsunami

bosbranden

plastic in de oceaan

smeltende ijskappen

X

X

X

X

X

3 Bekijk het filmpje. p.11

3 Bekijk het filmpje. p.11

3 Bekijk het filmpje. p.11

Mensen sensibiliseren om minder plastic te gebruiken.

Om mensen te confronteren met hun consumptiegedrag door medelijden op te wekken voor dieren.

3 Bekijk het filmpje. p.11

Ja, want de mensen zetten spontaan hun plastic flesje terug en kiezen voor de andere oplossing.

X

4 Lees de tekst over de bedreiging van Moeder Aarde. p.14

4 Lees de tekst over de bedreiging van Moeder Aarde. p.14

4 Lees de tekst over de bedreiging van Moeder Aarde. p.14

vervuiling op onze planeet

Mensen informeren over de soorten vervuiling op aarde.

4 Lees de tekst over de bedreiging van Moeder Aarde. p.14

geluidsvervuiling

lichtvervuiling

luchtvervuiling

bodemvervuiling

watervervuiling

lawaai

kunstlicht

schadelijk voor
levende organismen

vulkanen

zure regen

Vissen en andere levens- vormen worden bedreigd.

schadelijk voor dieren en de natuur

Vissen en watervogels sterven.

Vissen sterven.

olievlekken

Plankton sterft.

4 Lees de tekst over de bedreiging van Moeder Aarde. p.14

vervuiling op onze planeet

Mensen informeren over de soorten vervuiling op aarde.

X

5 Bekijk het filmpje over het klimaat. p.15

5 Bekijk het filmpje over het klimaat. p.15

5 Bekijk het filmpje over het klimaat. p.15

5 Bekijk het filmpje over het klimaat. p.15

5 Bekijk het filmpje over het klimaat. p.15

We worden steeds meer geconfronteerd met warmer en extremer weer.

de mens

methaan en CO2

autorijden, verwarming van je huis

kampvuur, barbecue, bosbranden, uitstoot van fabrieken…

5 Bekijk het filmpje over het klimaat. p.15

1

2

3

4

5

6

5 Bekijk het filmpje over het klimaat. p.15

temperatuur stijgt

ijskappen smelten

zeespiegel stijgt

overstromingen

hittegolven

droogte

voedseltekort

5 Bekijk het filmpje over het klimaat. p.15

temperatuur stijgt

ijskappen smelten

zeespiegel stijgt

overstromingen

hittegolven

droogte

voedseltekort

6 Lees de tekst Te koud, te warm of net goed? p.16

X

X

7 Bestudeer het cirkeldiagram met de bijbehorende informatie. p.17

7 Bestudeer het cirkeldiagram met de bijbehorende informatie. p.17

X

de energiesector

De productie van cement zorgt voor een grote uitstoot van broeikasgassen.

CO2

methaan

lachgas

uitstoot fabrieken

8 Bekijk het filmpje Oorzaken en gevolgen van klimaatverandering. p.18

8 Bekijk het filmpje Oorzaken en gevolgen van klimaatverandering. p.18

8 Bekijk het filmpje Oorzaken en gevolgen van klimaatverandering. p.18

De klimaatverandering in deze eeuw komt door de mens en gaat sneller.

stijging zeespiegel

materiële en fysieke schade

hongersnoden

9 Lees de maatregelen om klimaatopwarming tegen te gaan. p.18

9 Lees de maatregelen om klimaatopwarming tegen te gaan. p.18

9 Lees de maatregelen om klimaatopwarming tegen te gaan. p.18

1

2

3

4

5

6

8

7

8

9

10

11

9 Lees de maatregelen om klimaatopwarming tegen te gaan. p.18

1

2

3

4

5

6

8

7

8

9

10

11

CH4

CO2

CO2

CO2, andere

CO2

N2O

9 Lees de maatregelen om klimaatopwarming tegen te gaan. p.18

1. minder maag- en darmgassen in de lucht = minder broeikasgas = minder snelle opwarming van de aarde

1. geen wegwerpmentaliteit = minder afval en minder behoefte aan productie waardoor minder nood aan elektriciteit

1. minder luchtvervuiling, minder verbruik van fossiele brandstoffen

1. minder luchtvervuiling, minder verbruik van fossiele brandstoffen

1. minder luchtvervuiling, minder verbruik van fossiele brandstoffen

1. minder transport = minder luchtvervuiling

9 Lees de maatregelen om klimaatopwarming tegen te gaan. p.18

1. minder milieuvervuiling (plastic soep) en minder productie waardoor minder nood aan elektriciteit

1. minder transport = minder luchtvervuiling

1. minder verbruik van fossiele brandstoffen

1. minder giftige stoffen in de grond en in het water

1. minder verbruik van fossiele brandstoffen

10 Challenge: wat zou jij thuis, op school… kunnen doen om het klimaat te helpen? p.19

Noteer één concrete challenge die voor jou haalbaar is en probeer deze minstens één week vol te houden.

INVLOED VAN DE MENS OP DE KLIMAATVERANDERING EN HET MILIEU

EINDE LES 3 p.19

EXIT TICKET

→ Op Google Classroom (= link naar BookWidget)
→ MAVO - Les 3: EXIT TICKET: Het wordt steeds warmer…

→ 3 vragen

⇒ leerstof begrepen of niet?

Onze samenleving, een mix van mensen

LES 6
MAVO

pagina 34

• Je omschrijft oorzaken en gevolgen van migratie.

• Je gaat respectvol om met anderen in een superdiverse samenleving.
  
  pagina 34
  

Onze samenleving, een mix van mensen

1 Bekijk de Instagramposts. p.34

2 Lees de tekst over de stamboom van de mens. p.35-36

twee

homo erectus

homo sapiens

Afrika

40 000 jaar geleden

Door te weinig fossielen is de stamboom van de mens nog een grote puzzel.

X

2 Lees de tekst over de stamboom van de mens. p.36

De werelddelen liggen anders, Europa ligt niet centraal.

2 Lees de tekst over de stamboom van de mens. p.36

Afrika

Europa

Azië

Oceanië

Noord-Amerika

Zuid-Amerika

Antarctica

3 Bekijk het filmpje. p.37

3 Bekijk het filmpje. p.37

3 Bekijk het filmpje. p.37

3 Bekijk het filmpje. p.36

3 Bekijk het filmpje. p.37

oorlog, vervolging, armoede, voedseltekorten, natuurrampen…

beter leven, bij vrienden en familie zijn, betere onderwijskansen, voor de liefde, betere arbeidskansen…

Vluchtelingen

Migranten

3 Bekijk het filmpje. p.37

X

X

X

3 Bekijk het filmpje. p.37

Migranten en vluchtelingen hebben allebei een goede reden om weg te gaan uit hun land. Ze moeten met waardigheid en respect behandeld worden, ongeacht het land waar ze vandaan komen of waar ze terechtkomen. Ze hebben, net als alle mensen, mensenrechten.

PUSH- EN PULLFACTOREN VAN MIGRATIE

4 Lees de getuigenissen. p.38

4 Lees de getuigenissen. p.38

4 Lees de getuigenissen. p.38-39

4 Lees de getuigenissen. p.38

4 Lees de getuigenissen. p.38

4 Lees de getuigenissen. p.38-39

4 Lees de getuigenissen. p.38-39

4 Lees de getuigenissen. p.38-39

Atlantische Oceaan

Indische Oceaan

Grote Oceaan

X

5 Lees de getuigenissen. p.40

5 Lees de getuigenissen. p.40

6 Lees de krantenberichten. p.40-41

VOOROORDELEN, STEREOTYPEN EN DISCRIMINATIE

7 Maak de oefening. p.41

X

X

Wereldwijd kolonialisme

LES 8
MAVO

pagina 48

• Je geeft hedendaagse en historische voorbeelden van onverdraagzaamheid.

• Je kadert en situeert het koloniaal verleden en de invloed ervan op racistisch gedrag.
  pagina 48
  

Wereldwijd kolonialisme

1 Lees de uitspraken en bespreek ze klassikaal. p.48

1 Lees de uitspraken en bespreek ze klassikaal. p.48

1. Iemand met een andere huidskleur heeft standaard migratieroots.

1. Je bent ondankbaar.

1. Er gelden hier andere waarden en normen dan hetgeen jij gewoon bent.

1. Mijn vrouw doet niet wat een vrouw moet doen. Ze heeft te veel vrijheid gekregen.

1 Lees de uitspraken en bespreek ze klassikaal. p.48

discriminerend:

racistisch:

1, 4

2, 3

1 Lees de uitspraken en bespreek ze klassikaal. p.48

• Sommige mensen zijn bang voor het onbekende, omdat ze er weinig of niets over weten. Ze zijn onwetend over de andere cultuur en hebben hiervoor een bepaalde angst: ze zijn bang dat de andere cultuur die van hen zal overnemen en hun rechten en vrijheden zal afnemen.

• Racisme wordt bij sommige mensen van thuis als normaal beschouwd. Ze vinden er niets verkeerds aan.

• door groepsdruk

• …

2 Lees de getuigenissen. Gaat het volgens jou om bewust racisme,
onbewust racisme of discriminatie. p.48

X

X

X

RACISME EN DISCRIMINATIE

3 Bestudeer het Instagrambericht. p.49

X

X

X

X

X

3 Bestudeer het Instagrambericht. p.49

3 Bestudeer het Instagrambericht. p.49

X

X

X

X

4 Bekijk het interview van Yousri Mekroum met journalist Stijn
Vercruysse over kolonies. p.50

4 Bekijk het interview van Yousri Mekroum met journalist Stijn
Vercruysse over kolonies. p.50

Het is een gebied buiten je eigen land waar een deel van je bevolking gaat wonen en waarover je land de baas gaat spelen.

Nee, het heeft altijd bestaan. De Romeinen deden het ook al.

Indië, ze wilden specerijen (kruiden) aanvoeren over zee.

4 Bekijk het interview van Yousri Mekroum met journalist Stijn
Vercruysse over kolonies. p.50

Voormalige kolonies in Afrika zijn nog steeds economisch afhankelijk van het Westen en het Westen haalt er nog winsten uit.

5 Bekijk de kaart over landen met hun kolonies in 1889. p.50

5 Bekijk de kaart over landen met hun kolonies in 1889. p.50

X

5 Bekijk de kaart over landen met hun kolonies in 1889. p.50

Afrika, Azië, Zuid-Amerika

Afrika

Noord-Amerika

5 Bekijk de kaart over landen met hun kolonies in 1889. p.51

Groot-Brittannië, Frankrijk, Nederland

Groot-Brittannië, dit land had kolonies in alle werelddelen.

5 Bekijk de kaart over landen met hun kolonies in 1889. p.51

5 Bekijk de kaart over landen met hun kolonies in 1889. p.51

Frankrijk

Italië

Nederland

Groot-Brittannië

Frankrijk

Duitsland

Groot-Brittannië

Portugal

5 Bekijk de kaart over landen met hun kolonies in 1889. p.51

Atlantische Oceaan, Indische Oceaan, Stille of Grote Oceaan

de taal

6 Bekijk de kaarten en het fragment. p.51

6 Bekijk de kaarten en het fragment. p.51

6 Bekijk de kaarten en het fragment. p.52

Congo-Brazzaville, Centraal-Afrikaanse Republiek, Zuid-Soedan, Oeganda, Rwanda, Burundi, Tanzania, Zambia en Angola

Kinshasa

Léopoldville

6 Bekijk de kaarten en het fragment. p.52

zuidoosten

westen

noorden

6 Bekijk de kaarten en het fragment. p.52

6 Bekijk de kaarten en het fragment. p.52

X

X

X

X

X

X

X

7 Onderzoek deze bron uit een geschiedenisboek dat werd uitgegeven
tussen 1949 en 1961. p.53

X

X

hedendaagse tijd

Hij wordt opgehemeld. Hij maakte volgens de bron een einde aan de slavernij en hij ging de plaatselijke bevolking beschaving bijbrengen.

de Arabieren van de Zanzibarkust

7 Onderzoek deze bron uit een geschiedenisboek dat werd uitgegeven
tussen 1949 en 1961. p.54

X

X

Hij wordt gemeen voorgesteld met een kwade, boze blik. Hij komt ook gewelddadig over met het geweer.

X

X

X

X

7 Onderzoek deze bron uit een geschiedenisboek dat werd uitgegeven
tussen 1949 en 1961. p.54

De mensen worden heel stereotiep afgebeeld.

Wat in deze tekst staat, klopt helemaal niet met de werkelijkheid.

8 Bekijk het filmpje. p.54

8 Bekijk het filmpje. p.53

8 Bekijk het filmpje. p.54

Tervuren

267 werden er tentoongesteld en zeven van hen stierven door ziekte

Nee, in heel Europa, in de Verenigde Staten en in Japan.

1,5 miljard

X

8 Bekijk het filmpje. p.55

Mensen werden tentoongesteld op basis van uiterlijke kenmerken, meestal huidskleur. Daar werden eigenschappen aan gekoppeld alsof die mensen minderwaardig zouden zijn aan blanken.

Afrikanen die als slechte huurders worden voorgesteld en voetballers die bananen toegeworpen krijgen.

9 Beluister het fragment en discussieer klassikaal over de stellingen.
Ben je het eens of oneens? p.55

Einde les 8

EXIT TICKET

→ Op Google Classroom (= link naar BookWidget)
→ MAVO - Les 8: EXIT TICKET: Wereldwijd kolonialisme

→ 2 vragen

⇒ leerstof begrepen of niet?

Energie te veel

LES 11
MAVO: natuurwetenschappen

pagina 66

Energie te veel

• Je herkent verschillende energiebronnen en -soorten.

• Je geeft energieomzettingen schematisch weer.

pagina 66

LES in OLC (4BESP)

• groepjes van 3 (zelf kiezen)
  

• 6 verschillende fiches verspreid in het lokaal

→ vragen beantwoorden op papier (iedereen schrijft)

→ 5 minuten per fiche

→ schuif door als de timer gaat

• einde van de les → quiz (Kahoot)

→ Welke groep scoort het best?

1 Bekijk het energielabel van een wasmachine. p.66

1 Bekijk het energielabel van een wasmachine. p.66

1

2

3

4

5

6

7

8

De machine is zeer energiezuinig. Het vulgewicht is geschikt voor een groot gezin. De machine is relatief luid met 70dB. De duurtijd van het Eco-programma per cyclus bedraagt 3 uur en 48 minuten. De machine verbruikt 48 liter per cyclus in het Eco-programma.

2 Welke energiebron herken je op de foto’s? p.66

benzine

zon

batterijen

wind

3 Schrijf de energievorm onder de passende afbeelding. p.67

chemische energie

thermische energie

magnetische energie

stralingsenergie

kernenergie

bewegingsenergie

elektrische energie

potentiële energie

stralingsenergie

4 Verbind de energievorm met de juiste omschrijving. p.67

f

e

c

g

h

b

d

a

ENERGIE

5 Bepaal bij elke toepassing de energiebron en de energievorm. p.68

wind

bewegingsenergie

magneet

magnetische energie

6 Bekijk het filmpje. p.68

6 Bekijk het filmpje. p.68

6 Bekijk het filmpje. p.68

om het hart te doen kloppen, om je eten te verteren, om te bewegen…

chemische energie

De chemische energie uit voeding wordt omgezet in bewegingsenergie.

X

6 Bekijk het filmpje. p.68

Je komt bij.

X

Als je energie in balans is, dan kom je niet aan of val je niet af.

7 Bepaal bij elk voorbeeld de energieomzetting. p.68

potentiële energie

bewegingsenergie

stralingsenergie

elektrische energie

ENERGIEOMZETTING

8 Bekijk het vermogen van de elektrische toestellen. p.69

8 Bekijk het vermogen van de elektrische toestellen. p.69

Het stoomstrijkijzer. Dat heeft een vermogen van 2500 watt.

2,2

elektrische energie

1,3

0,8

thermische energie

8 Bekijk het vermogen van de elektrische toestellen. p.69

geluid en stralingsenergie

2200 W : 10 x 90 = 1980 W

8 Bekijk het vermogen van de elektrische toestellen. p.69

elektrische energie

thermische energie + bewegingsenergie + stralingsenergie

800 W : 100 x 30 = 240 W

ENERGIEVERLIES

Wordt de grond te heet onder je voeten?

LES 12
MAVO: natuurwetenschappen

pagina 70

Wordt de grond te heet onder je voeten?

• Je legt het verschil tussen warmte en temperatuur uit.

• Je weet wat duurzaam energiegebruik is.

pagina 70

1 Bekijk de collage. p.70

1 Bekijk de collage. p.70

zon, radiator, kampvuur

X

2 Voer een proef uit. p.71

2 Voer een proef uit. p.71

2 Voer een proef uit. p.71

De inkt beweegt bijna niet en blijft hangen in het water.

De inkt beweegt meer en verdwijnt sneller uit het water.

X

3 Bekijk het filmpje en combineer de begrippen. p.71

3 Bekijk het filmpje en combineer de begrippen. p.71

3 Bekijk het filmpje en combineer de begrippen. p.71

TEMPERATUUR EN WARMTE

4 Bekijk het fragment. p.72

4 Bekijk het fragment. p.72

4 Bekijk het fragment. p.72

stralingsenergie

thermische energie

elektrische energie

stralingsenergie

Die wordt door de zonnepanelen omgezet in stroom.

4 Bekijk het fragment. p.72

X

4 Bekijk het fragment. p.72

20% is het percentage zonlicht dat kan omgezet worden in elektriciteit. De rest van de energie gaat verloren.

De energie van de zon is onbeperkt.

windenergie, waterenergie, aardwarmte …

DUURZAAM ENERGIEGEBRUIK

5 Bekijk de foto. p.73

bewegingsenergie

Energie wordt geleverd door de wind, waarover we onbeperkt kunnen beschikken.

elektrische energie

6 Bekijk het schema over de werking van een warmtepomp. p.73

6 Bekijk het schema over de werking van een warmtepomp. p.73

op stralingsenergie

Dan wordt het water niet opgewarmd door dit systeem.

6 Bekijk het schema over de werking van een warmtepomp. p.73

Dit is de maximale hoeveelheid warmte-energie die de collector kan leveren.

duurzaam

de zon

onbeperkte

het milieu