Mousserende wijnen herkennen

Mousserende wijnen

1 / 18
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVaktheorie/praktijkMBOStudiejaar 3

In deze les zitten 18 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Mousserende wijnen

Open met het onderscheid tussen stille wijn en mousserende wijn. De rode draad van de les is: hoe ontstaan de bubbels, en hoe herken je verschillende stijlen en herkomsten?

Lesdoel

Ik kan uitleggen hoe de tweede vergisting werkt en de belangrijkste verschillen tussen Champagne, Cava, Prosecco, Sekt en Crémant herkennen.

Deze slide heeft geen instructies

Champagne

  • Champagne komt uit de Champagnestreek in het noordoosten van Frankrijk.

  • Alleen wijn uit deze streek mag de naam Champagne dragen.

  • Het koele klimaat helpt om druiven met frisse zuren te krijgen.

  • Die hoge zuren passen goed bij mousserende wijn.

Benadruk dat herkomst hier juridisch beschermd is. Je hoeft niet diep in subgebieden te gaan; de streek als herkomst en het koele klimaat zijn hier voldoende.

Champagne: productie

  • Basiswijn maken

  • Bottelen met gist en suiker

  • Tweede vergisting op fles

  • Bubbels ontstaan en blijven in de fles

  • Gistcellen zakken door remuage proces langzaam naar de hals.

Noem dit de traditionele methode. Houd het eenvoudig: de tweede vergisting gebeurt in dezelfde fles die later wordt verkocht.

Tweede vergisting

Bij de tweede vergisting worden aan de stille basiswijn opnieuw gist en suiker toegevoegd. De gist zet de suiker om in alcohol en koolzuurgas. Omdat de fles afgesloten is, kan het koolzuurgas niet ontsnappen. Zo lossen de bubbels op in de wijn. Door het dégorgement toe te passen kunnen de overige gistcellen uit de fles.

Dit is de kernslide van de les. Maak expliciet dat de bubbels dus niet zomaar later worden toegevoegd, maar tijdens vergisting ontstaan.

Champagne herkennen

  • Herkomst: Champagne, Frankrijk

  • Productie: tweede vergisting op fles

  • Stijl: vaak fris, verfijnd en met fijne mousse

  • Herkenning draait om streek + productiemethode

Je kunt hier benoemen dat leerlingen Champagne vooral moeten koppelen aan beschermde herkomst en flesvergisting.

Deze slide heeft geen instructies

Cava

  • Cava komt uit Spanje.

  • Belangrijke druivenrassen zijn Macabeo, Xarel·lo en Parellada.

  • Cava is een mousserende wijn die vaak met flesvergisting wordt gemaakt.

  • Daardoor lijkt de productiewijze meer op Champagne dan op Prosecco.

Houd het kort zoals gevraagd, maar noem wel de klassieke druiven. Je kunt erbij zeggen dat veel Cava uit Catalonië komt, zonder daar te diep op in te gaan.

Cava herkennen

  • Herkomst: Spanje

  • Druiven: Macabeo, Xarel·lo, Parellada

  • Meestal: tweede vergisting op fles

Leg het herkenningsverschil met Champagne uit: niet dezelfde streek, wel vaak dezelfde logica van flesvergisting.

Prosecco

  • Prosecco komt uit Italië.

  • De belangrijkste druif is Glera.

  • Prosecco wordt meestal niet met tweede vergisting op fles gemaakt.

  • De tweede vergisting gebeurt meestal in een tank.

Hier zit het belangrijkste contrast met Champagne en vaak ook Cava: niet op fles maar in tank. Gebruik dit om het begrip tweede vergisting verder te verdiepen.

Prosecco herkennen

Bij Prosecco ontstaat de mousse meestal via tweede vergisting in een druktank. Dat geeft een andere stijl dan flesvergisting. Voor herkenning zijn vooral belangrijk:

  • herkomst: Italië

  • druif: Glera of Garganega

  • methode: meestal tankvergisting

Noem eventueel de term charmat- of tankmethode mondeling, maar zet die niet centraal als die nog niet eerder behandeld is.

Sekt

  • Sekt komt vooral uit Duitsland en ook uit Oostenrijk.

  • Een bekende druif voor Sekt is Riesling.

  • Er zijn ook Sekts van andere druivenrassen.

  • De stijl kan verschillen door herkomst en productiewijze.

Omdat de opdracht om een korte behandeling vraagt, is Riesling als herkenningsdruif voldoende. Benoem dat Sekt een bredere categorie is dan bijvoorbeeld Champagne.

Sekt herkennen

  • Herkomst: vooral Duitsland

  • Druif: vaak Riesling

  • Productie kan verschillen

  • Daarom let je bij Sekt extra op etiket en stijl

Leg uit dat Sekt minder één vaste identiteit heeft dan Champagne of Prosecco. Dat maakt het een goede vergelijking in herkenning.

Crémant

  • Crémant is een mousserende wijn uit Frankrijk, maar niet uit Champagne.

  • De naam wordt gebruikt in verschillende Franse wijnstreken.

  • Crémant wordt gemaakt met tweede vergisting op fles.

  • Daardoor lijkt de productiewijze op die van Champagne.

Benadruk het verschil in naamgebruik: wel Frankrijk en flesvergisting, maar niet de Champagnestreek.

Crémant herkennen

  • Herkomst: Frankrijk, buiten Champagne

  • Methode: tweede vergisting op fles

  • Herkenning: Franse stijl, andere streeknaam

Dit is een goed moment om Champagne en Crémant direct naast elkaar te zetten in je uitleg: zelfde land, andere streek, vergelijkbare methode.

Zoetheid mousserende wijn

  1. Brut Nature (ook: Dosage Zéro / Pas Dosé)

    • 0-3 g suiker per liter

    • Extreem droog

  2. Extra Brut

    • 0-6 g/l

    • Zeer droog

  3. Brut

    • Minder dan 12 g/l

    • De meest voorkomende stijl van champagne en mousserende wijn

  4. Extra Dry (verwarrend genoeg minder droog dan Brut)

    • 12-17 g/l

    • Licht fruitig

  5. Dry (of Sec)

    • 17-32 g/l

    • Halfdroog

  6. Demi-Sec

    • 32-50 g/l

    • Duidelijk zoet, vaak geschikt bij desserts

  7. Doux

    • Meer dan 50 g/l

    • Zeer zoet

Deze slide heeft geen instructies

Verschillen herkennen

De belangrijkste herkenningspunten bij mousserende wijn zijn:

  • waar de wijn vandaan komt

  • welke druiven gebruikt worden

  • waar de tweede vergisting plaatsvindt


Vooral het verschil tussen op fles en in tank is belangrijk.

Laat hier de hoofdstructuur van de les samenkomen. Dit is de samenvattende denksleutel voor herkenning.

Overzicht

Champagne - Frankrijk, Champagne, tweede vergisting op fles

Cava - Spanje, Macabeo/Xarel·lo/Parellada, vaak op fles

Prosecco - Italië, Glera, meestal tweede vergisting in tank

Sekt - vooral Duitsland, vaak Riesling, stijl en methode verschillen

Crémant - Frankrijk buiten Champagne, tweede vergisting op fles

Gebruik deze slide als compacte eindsamenvatting voordat je naar de begrippenlijst gaat.