LE3 COMMUNICATIE GEHANDICAPTENZORG LES 2
LE3 COMMUNICATIE GEHANDICAPTENZORG LES 2
Deze slide heeft geen instructies
Ervaringsordening
Deze slide heeft geen instructies
Wat gaan we doen?
Terugblik ontwikkelingspsychologie
Theorie ervaringsordening
In groepjes aan de slag met eindopdracht
Deze slide heeft geen instructies
NIVEAUS, ONTWIKKELINGSLEEFTIJD EN ERVARINGSORDENINGEN BIJ EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING
Deze slide heeft geen instructies
Indeling van mensen met een beperking
Je kunt mensen met een beperking indelen op basis van:
Intelligentie (IQ)
Niveaus (LVB, MVB,EMB)
Ervaringsfases
Deze slide heeft geen instructies
Ervaringsordening
de mens verwerkt de hele dag prikkels, zowel van binnen het lichaam als erbuiten
door deze prikkels geven we betekenis en structuur aan de wereld
deze prikkelverwerking leren we van baby af aan tot de volwassenheid
dit gaat in 4 stappen, ook wel ordeningen genoemd
Deze slide heeft geen instructies
4 ervaringsordeningen:
Prikkels/ ervaringen komen binnen via je zintuigen (horen, zien, ruiken, voelen, proeven).
Deze prikkels verwerk je in 4 ordeningen, je stelt je hierbij (onbewust) 4 vragen.
Lichaamsgebonden ervaringsordening: Is mijn lichaam veilig?
Associatieve ervaringsordening: Is mijn omgeving betrouwbaar
Structurerende ervaringsordening: Ken/begrijp ik de samenhang in een complexe situatie?
Vormgevende ervaringsordening: Mag ik mezelf zijn, mag ik zijn wie ik ben?
Is het antwoord op alle vragen 'JA'? Dan werken de delen harmonieus samen en kun je maximaal gebruik maken van de mogelijkheden.
Lichaamsgebonden ervaringsordening (de ervaringen van een persoon worden geordend vanuit de eigen lichamelijkheid)
Associatieve ervaringsordening (de ervaringen worden geordend vanuit vaste patronen)
Structurerende ervaringsordening (de ervaringen worden geordend vanuit het beoordelen en doorzien van verbanden)
Vormgevende ervaringsordening (de ervaringen worden geordend via bestaande structuren met toevoeging van persoonlijke inzichten)
Lichaamsgebonden ordening
Deze slide heeft geen instructies
Lichaamsgebonden
Alles wat te maken heeft met het eigen lijf.
Het ordent alle informatie die te maken heeft met de fysieke veiligheid.
Vanuit de vraag: Is mijn lichaam veilig?
Waar je ook gaat of staat, je lichaam neem je altijd mee.
Alles wat je doet, doe je met je lijf. En alles wat je ervaart, ervaar je in eerste instantie via je lijf.
Deze slide heeft geen instructies
Lichaamsgebonden
Onbewust stel je jezelf voortdurend de vraag, is mijn lichaam veilig? Je wordt je hier vaak pas bewust van als het antwoord op die vraag ‘nee’ is.
Voorbeelden:
''Je moet werken, maar krijgt plotseling hevige migraine. Je kunt niet meer functioneren.''
''Je staat in de file en moet heel nodig naar de WC''
''Je probeert te leren, maar het is koud omdat de verwarming kapot is. Je kunt je niet concentreren. ''
-> Hoe is dit bij een EMB Client?
Voorbeelden
In de les, maar nodig moeten plassen
Willen leren, maar het te koud hebben
Gaan sporten, maar pijn aan je voet
Deze slide heeft geen instructies
Associatieve ordening
Deze slide heeft geen instructies
Associatieve ervaringsordening
Je bevindt je met je lichaam ook altijd in een omgeving.
Is deze omgeving betrouwbaar?
We maken continu associaties, koppelingen tussen feiten: ‘dit hoort
bij dat’. Je maakt daarbij wel gebruik van ervaringen uit het verleden.
Hierdoor weten we wat we van onze omgeving kunnen
verwachten, en dat geeft ons vertrouwen en grip op de werkelijkheid.
Deze slide heeft geen instructies
Associatieve ervaringsordening
Voorbeelden:
'Een baby huilt van de honger, weet bij het zien of ruiken van de fles dat hij eten krijgt'
'Je partner heeft de keukenkastjes opgeruimd waardoor alle spullen op een andere plek liggen.'
'Je hebt een sollicitatiegesprek in een stad waar je niet goed bekend bent. Je weet wel hoe je moet rijden, maar eenmaal onderweg kom je bij een onverwachte wegomlegging.'
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Structurerende ordening
Deze slide heeft geen instructies
Structurerende ervaringsordening
Het structurerende deel van de ervaringsordening, onderzoekt de samenhang tussen de verschillende delen van de werkelijkheid. Het houdt zich bezig met het verhaal erachter.
Dat zorgt ervoor dat we weten wat ons te wachten staat. Hierdoor krijgen we nog meer grip op de werkelijkheid. Je stelt de vraag; Ken ik de samenhang?
Voorbeelden:
'Je hebt een belangrijk tentamen. Ruim op tijd start je ’s ochtends je auto, maar deze protesteert en je krijgt hem niet aan de praat. Naast dat je omgeving (de auto) zich niet zo gedraagt als jij gewend bent, wordt ook meteen de samenhang onduidelijk. Lukt het je nog op tijd op school te komen?'
'Door veel zieke collega's blijft het rooster veranderen je weet niet wanneer en met wie je moet werken.'
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Vormgevende ordening
Deze slide heeft geen instructies
Vormgevende ervaringsordening
Je eigen ik. Het geeft informatie over de eigenheid en de mate waarin deze uitgedrukt mag worden. De vraag die hierbij hoort, is: Mag ik mezelf zijn? Mag ik mijn eigen stempel drukken op dat verhaal.
Voorbeelden:
'Je werkt als assistent-begeleider op een woning met cliënten. Alleen de zorgcoördinatoren mogen meedenken over de zorg. Je krijgt het gevoel dat er niet naar jou geluisterd wordt.
'Je moet een presentatie geven en je bent erg nerveus. Je hoopt dat je niet voor gek zult staan.'
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Je gaat met de auto naar een concert in den Haag. In deze stad ben je nog niet eerder geweest. Net op een druk kruispunt valt de GoogleMaps uit door een update. Op welk deel van jouw ervaringsordening ontstaat een probleem?
Lichaamsgebonden (Ben ik veilig?)
Associatief (Is mijn omgeving betrouwbaar?)
Structurerend (Ken/begrijp ik de samenhang?)
Vormgevend (Mag ik mezelf zijn?)
Deze slide heeft geen instructies
Je hebt op het rooster gezien dat jij vandaag de ochtenddienst start met collega Jannie. Het is al half 8, en Jannie is er nog niet. Op welk deel van de ervaringsordening ontstaat een probleem?
Lichaamsgebonden (Ben ik veilig?)
Associatief (Is mijn omgeving betrouwbaar?)
Structurerend (Ken/begrijp ik de samenhang?)
Vormgevend (Mag ik mezelf zijn?)
Deze slide heeft geen instructies
Tijdens het stofzuigen stoot je je teen tegen een stoel. Op welk deel van de ervaringsordening ontstaat een probleem?
Lichaamsgebonden (Ben ik veilig?)
Associatief (Is mijn omgeving betrouwbaar?)
Structurerend (Ken/begrijp ik de samenhang?)
Vormgevend (Mag ik mezelf zijn?)
Deze slide heeft geen instructies
Je gaat naar een thema-feestje, maar hebt de dresscode niet goed gelezen. Je ziet dat iedereen verkleed is en jij bent in je gewone kloffie. Je ziet iedereen kijken en hoort iemand zeggen; huh, wat heeft hij nou weer aan? Op welk deel van de ervaringsordening ontstaat een probleem?
Lichaamsgebonden (Ben ik veilig?)
Associatief (Is mijn omgeving betrouwbaar?)
Structurerend (Ken/begrijp ik de samenhang?)
Vormgevend (Mag ik mezelf zijn?)
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht in groepjes
Ga aan de slag in je werkgroepje met EPD opdracht 5
Koppel de ervaringsordening aan de casus voor je presentatie ziektebeeld
Verklaar / leg uit waarom volgens jullie de cliënt in die ervaringsordening plaatsen en geef hierbij voorbeelden
Deze slide heeft geen instructies
Ervaringssordening
Er is altijd eén deel van de ervaringsordening leidend, de rest volgt en ondersteunt.
Bijvoorbeeld: 'Ik wil de rommella sorteren' (associatief neemt de leiding).
Je lichaam voert de handelingen uit (lichaamsgebonden)
Je kiest het juiste moment op de dag om dit te doen om niet gestoord te worden (structurerend)
Je bepaalt zelf wat wel en niet in de rommella komt (vormgevend)
Deze slide heeft geen instructies
Dominantie
Als er een probleem ontstaat op één van de delen om prikkels te ordenen, wordt dat deel dominant.
De andere delen gaan ondersteunen om ervoor te zorgen dat het probleem wordt opgelost en er veiligheid ontstaat.
Kwaliteit van leven is tijdelijk beperkt totdat het probleem is opgelost.
Bijvoorbeeld:
cliënt verhuist naar een nieuwe kamer. Het antwoord op de vraag: 'Is mijn omgeving betrouwbaar?' is NEE.
Wat kan de cliënt doen om omgeving weer betrouwbaar te maken?
Deze slide heeft geen instructies
Voordelen van ervaringsordening
Recht doen aan mogelijkheden en wensen van de cliënt
Gedrag verklaren en hierop anticiperen, probleemgedrag voorkomen
Kwaliteit van zorg en welbevinden van cliënt en medewerker verbeteren
Naastbetrokken (familie, andere disciplines) kunnen makkelijk participeren in zorg/begeleiding
Verklaringsmodel, werkelijkheid is snel inzichtelijk te maken door stellen van de 4 vragen
Implementatie kost geen middelen/materialen. Medewerkers moeten wel getraind worden
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies