12.4 - Resorptie

• newEditor
• Biologie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

Wat gaan we doen?

• Herhaling paragraaf 12.3: Chemische vertering - eindexamenvragen

• Uitleg 12.4: Resorptie

• Zelfstandig werken opdrachten 12.4

Vraag 5 - Biologie examen VWO 2023 - Tijdvak 1

Vraag 5 - Biologie examen VWO 2023 - Tijdvak 1

1 = juist

2 = onjuist

3 = juist

Chemische vertering

Bij de vertering van cellulose ontstaan uiteindelijk enkelvoudige suikers. Nadat de spijsbrij de lebmaag is gepasseerd, komt de verdere vertering overeen met de vertering bij de mens.

Welke enkelvoudige suiker ontstaat bij de vertering van cellulose?

In welk orgaan wordt deze suiker opgenomen in het bloed?

A.   monosacharide, dikke darm
B.   Fructose, blinde darm
C.   Zetmeel, maag

D.   Glucose, dunne darm

Chemische vertering

Bij de vertering van cellulose ontstaan uiteindelijk enkelvoudige suikers. Nadat de spijsbrij de lebmaag is gepasseerd, komt de verdere vertering overeen met de vertering bij de mens.

Welke enkelvoudige suiker ontstaat bij de vertering van cellulose?

In welk orgaan wordt deze suiker opgenomen in het bloed?

A.   monosacharide, dikke darm
B.   Fructose, blinde darm
C.   Zetmeel, maag

D.   Glucose, dunne darm

Chemische vertering

De 12-vingerige darm is een verbindstuk tussen de maag en de dunne darm. Het reguleert de binnenkomst van voedselbrij en het hiervan basisch maken, dit doet die darm in 6 stappen. Zet de volgende processen op volgorde.

1)  De zure voedselbrij komt de 12-vingerige darm binnen.

2)  De pH in de 12-vingerige darm daalt.

3)  De maagportier gaat open.

4)  De pH in de 12-vingerige darm stijgt.

5)  De maagportier sluit.

6)  De alvleesklier en lever worden gestimuleerd, er wordt een basische oplossing en gal afgegeven.

Chemische vertering

De 12-vingerige darm is een verbindstuk tussen de maag en de dunne darm. Het reguleert de binnenkomst van voedselbrij en het hiervan basisch maken, dit doet die darm in 6 stappen. Zet de volgende processen op volgorde.

1)  De zure voedselbrij komt de 12-vingerige darm binnen.

2)  De pH in de 12-vingerige darm daalt.

5)  De maagportier sluit.

6)  De alvleesklier en lever worden gestimuleerd, er wordt een basische oplossing en gal afgegeven.

4)  De pH in de 12-vingerige darm stijgt.

3)  De maagportier gaat open.

Basisstof 1.4: Resorptie

Lesdoelen

4.1 Je kunt beschrijven waar en op welke wijze voedingsstoffen worden opgenomen in het darmkanaal en welke factoren daarop van invloed zijn

Dunne darm (BiNaS 82C)

Resorptie van voedingsstoffen

• monosachariden (koolhydraten)

• vetzuren en glycerol

• aminozuren

Groot oppervlak = meer resorptie

• Darmplooien

• Darmvlokken

• Microvili

Resorptie in de darmwand

Passief transport: transport van stoffen van hoge concentratie (in darm) naar lage concentratie (in darmcel)

Kost geen energie!

Actief transport: transport van stoffen tegen de gradiënt in (van lage naar hoge concentratie).

Kost energie in de vorm van ATP!

Door actief transport wordt de osmotische waarde in de cellen van het darmepitheel hoger dan in de dunne darm --> water in voedselbrij via aquaporines naar darmepitheelcellen.

Poortader

• Bloedvaten van de
  darmwand naar de lever.

• Vervoert voedingsstoffen naar de lever.

Resorptie van vetten

Lipoproteïnen: vetten omgeven door een manteltje (chylomicron) van fosfolipiden en eiwitten voor vervoer

Lipoproteïnen

Dikke darm

Resorptie van water, mineralen, vitaminen (K)

Veel water in verteringssappen

Diarree? Problemen in de dikke darm!

Darmbacteriën zorgen voor:

- afbraak voedingsvezels (cellulose)

- vitamine K (bloedstolling)

Blinde 

darmontsteking

Ontsteking in de appendix (wormvormig aanhangsel)

Resorptie endeldarm (rectum)

• De zetpil --> toedienen via de anus

• In het rectum vind nog resorptie plaats, wat van pas komt bij deze vorm van medicatie: bloed in haarvaten rectum niet meteen naar poortader (en dus naar de lever)...

• Waarom handig?

Aan de slag!

Basisstof 12.4: opdracht 47 t/m 60

Wat is de minst belangrijke functie van de dunne darm?

A

Vertering van voedingsstoffen

B

Resorptie van voedingsstoffen

C

Resorptie van water

D

Productie van verteringsenzymen

Wat is de beste uitleg van het woord: 'resorptie'?

A

de opname van water bij de nieren

B

opname van stoffen in het bloed

C

opname van stoffen uit de darmen

D

de uitscheiding van stoffen

Iemand heeft diarree. Welk orgaan werkt dan niet goed?

A

Dikke darm

B

Endeldarm

C

Slokdarm

D

In de twaalfvingerige darm

Wat voor soort transport is resorptie?

A

Actief, het kost energie

B

Passief, het kost energie

C

Actief, het kost geen energie

D

Passief, het kost geen energie

Bij een resorptiestoornis worden te weinig of geen voedingsstoffen uit het voedsel opgenomen in het bloed. De benodigde voedingstoffen moeten dan via een infuus in de bloedbaan worden toegediend. Noteer de letter uit de afbeelding hiernaast die het gedeelte aangeeft dat bij deze patiënt niet goed functioneert. (klik op de afbeelding om te vergroten)

A

P

B

Q

C

R

D

S

Welke stof zorgt er voor dat bacteriën die via ons voedsel ons lichaam binnenkomen, gedood worden (naam voluit)

Waar in ons lichaam worden spijsverteringssappen geproduceerd die vetten verteren?

A

maag

B

twaalfvingerige darm

C

galblaas

D

alvleesklier

Waarom moet insuline worden geinjecteerd en kan het niet in pilvorm worden ingenomen?

Door verhoging van de glucose concentratie in de darm kan het waterverlies in het lichaam toenemen. Juist of onjuist, leg uit!

Hoe stroomt het bloed in de poortader?

A

Van de maag naar de lever

B

Van de darm naar de lever

C

Van de lever naar de maag

D

Van de lever naar de maag

Welk verteringssap heeft geen verteringsenzymen?

A

Speeksel

B

Maagsap

C

Gal

D

Darmsap

Examenvraag (HAVO)

De behandeling van clostridiumziekte met antibiotica duurt lang en vaak komen de klachten weer terug. Daarom werd in het AMC in Amsterdam een onderzoek gedaan naar het toepassen van fecale bacterietherapie, ofwel poeptransplantatie, als alternatief voor de antibioticumbehandeling. Internist Max Nieuwdorp legt uit hoe dit in zijn werk gaat: "Gezonde donoren leveren hun ontlasting in. Na menging met een vloeistof en filteren door een zeefje ontstaat een vloeistof die aan patiënten met een clostridium-infectie kan worden toegediend. Op deze manier wordt de darm voorzien van een gezond bacteriebehang."

De vloeistof wordt toegediend via een slangetje door de neus naar het spijsverteringskanaal. Waar in het spijsverteringskanaal zal zich het uiteinde van het slangetje bevinden wanneer wordt gestart met de toediening

Waar in het spijsverteringskanaal zal zich het uiteinde van het slangetje bevinden wanneer wordt gestart met de toediening

A

slokdarm

B

twaalfvingerige darm

C

endeldarm

D

blinde darm

Terugkijken op lesdoelen

4.1 Je kunt beschrijven waar en op welke wijze voedingsstoffen worden opgenomen in het darmkanaal en welke factoren daarop van invloed zijn

Heb je de leerdoelen onder de knie?

Nabespreking:

• Zijn er nog vragen?

• Hoe vonden jullie de les?