Veilige seks
Veilige seks
De centrale lijn van de les is dat veilige seks niet alleen gaat over zwangerschap en soa's voorkomen, maar ook over wederzijdse wensen, grenzen, respect en bescherming.
Lesdoel
Ik kan benoemen hoe je wensen en grenzen kunt bewaken en respecteren in een seksuele relatie. En ik kan benoemen wat veilige seks is en wat je daar voor nodig hebt.
Neem bij de les wel ook soa's en anticonceptie mee, maar laat dit doel leidend blijven: veilig gedrag draait om respect én bescherming.
VEILIGE SEKS
Veilige seks gaat over twee kanten:
emotionele veiligheid: respect, vertrouwen en toestemming
lichamelijke veiligheid: bescherming tegen soa's en zwangerschap
Beide zijn nodig voor een gezonde seksuele relatie.
Deze slide heeft geen instructies
VEILIGE SEKS
Wensen: dingen die je fijn vindt of graag zou willen op het gebied van seks
Grenzen: dingen die je niet wilt doen of niet prettig vindt
Wensen en grenzen kunnen per persoon verschillen en kunnen ook veranderen.
Benadruk dat wensen en grenzen persoonlijk zijn; er bestaat geen 'normaal' lijstje dat voor iedereen geldt.
VEILIGE SEKS
Praat met elkaar over wat je wel en niet wilt
Laat ook zonder woorden merken wat je wilt of niet wilt
Zeg duidelijk stop als je iets niet wilt
Doe niets tegen je zin
Koppel hier expliciet aan bewaken van eigen grenzen: verbaal en non-verbaal aangeven is allebei belangrijk.
VEILIGE SEKS
Een gezonde seksuele relatie betekent:
jullie willen het allebei
jullie zijn gelijkwaardig
jullie hebben respect voor elkaar
jullie vertrouwen elkaar
jullie zeggen eerlijk wat je wel of niet wilt
Deze slide heeft geen instructies
VEILIGE SEKS
Respecteren van grenzen betekent ook:
niets doen wat de ander niet wil
stoppen als iemand dat zegt of laat merken
druk, dwang of schuldgevoel vermijden
Toestemming moet van beide kanten komen.
Gebruik consequent het woord 'toestemming' als kern van wederzijds respect, zonder extra juridische uitweiding.
Houd de uitleg feitelijk en rustig. Het onderscheid hier is dat de grens van de ander wordt overschreden.
Vormen van seksueel geweld
Dwang en geweld
Verkrachting: ongewenst binnendringen van het lichaam.
Incest: aanranding of verkrachting door een familielid.
Seksueel geweld: iemand dwingt je tot seksueel contact.
Aanranding: iemand wordt gedwongen seksuele handelingen te verrichten.
Ernstige vormen
Noem dat deze begrippen belangrijk zijn om situaties te kunnen herkennen en benoemen. Vermijd onnodige voorbeelden.
Ook online kan het misgaan
Seksueel geweld kan ook online plaatsvinden
Grooming: een volwassene probeert online seksueel contact te krijgen met kinderen of jongeren
Een groomer doet zich vaak voor als leeftijdgenoot
Benadruk dat online contact net zo goed grensoverschrijdend kan zijn als fysiek contact.
Victim blaming
Victim blaming betekent dat het slachtoffer de schuld krijgt van seksueel geweld.
Dat is onterecht en maakt het verwerken van wat gebeurd is moeilijker voor het slachtoffer.
Belangrijk misverstand om te benoemen: verantwoordelijkheid ligt bij degene die de grens overschrijdt, niet bij het slachtoffer.
Soa's
Blijf dicht bij de gegeven definitie uit het lesmateriaal.
Een soa opsporen
Met een soa-test kun je laten onderzoeken of je een soa hebt
Dit kan met urine, bloed of een uitstrijkje van vagina, anus of keel
Onder de 22 jaar is een soa-test gratis bij de GGD
Benadruk dat veel soa's weinig of geen klachten geven; testen kan dus belangrijk zijn.
Deze slide heeft geen instructies
HPV
HPV is een virus
Het kan genitale wratten veroorzaken
Het kan ook verschillende soorten kanker veroorzaken, waaronder baarmoederhalskanker
HPV komt veel voor en geeft meestal geen klachten
Maak eventueel kort het verschil zichtbaar tussen bacterie en virus, zonder uit te weiden buiten de lesstof.
Noem dat het HPV-vaccin onderdeel is van het Rijksvaccinatieprogramma.
Geboorteregeling
Geboorteregeling betekent dat een man en vrouw samen bepalen of zij een kind willen of niet.
Anticonceptiemiddelen zijn voorbehoedsmiddelen die een zwangerschap helpen voorkomen.
Deze slide heeft geen instructies
Condoom
Sperma wordt opgevangen in het condoom
Het komt daardoor niet in de vagina
Er is een mannencondoom en een vrouwencondoom
Leg het condoom neer als middel dat zwangerschap helpt voorkomen en ook beschermt tegen soa's.
De pil
De pil wordt elke dag op dezelfde tijd ingenomen
De pil bevat hormonen
Daardoor vindt geen ovulatie plaats
Benadruk dat dit meerdere werkingen zijn die samen de kans op zwangerschap verkleinen.
Niet elke methode is betrouwbaar
Periodieke onthouding: geen geslachtsgemeenschap in de vruchtbare periode rond de ovulatie
Coïtus interruptus: de penis wordt vlak voor de zaadlozing teruggetrokken uit de vagina
Deze manieren zijn onbetrouwbaar.
Zeg duidelijk dat 'onbetrouwbaar' betekent dat de kans op zwangerschap groter is dan bij goede anticonceptie.
Na geslachtsgemeenschap
Maatregelen om een ongewenste zwangerschap te voorkomen:
morning-afterpil: mogelijk tot drie dagen na de geslachtsgemeenschap; voorkomt eisprong en innesteling
abortus: afbreken van een zwangerschap
Blijf feitelijk. De morning-afterpil is een maatregel na seks, geen gewone anticonceptiemethode.
Belangrijk verschil
Het condoom helpt tegen zwangerschap én soa's
De pil helpt tegen zwangerschap, maar niet tegen soa's
Dit is een kerncontrast in de les: niet elk anticonceptiemiddel beschermt ook tegen soa's.
Deze slide heeft geen instructies