Interpunctie
Welkom
Spelling
Interpunctie
Nederlands
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Welkom
Spelling
Interpunctie
Nederlands
Deze slide heeft geen instructies
Lesprogramma
Bespreken lesdoelen
Intro opdrachten
Uitleg hoofdletters en interpunctie.
Opdrachten maken.
Lesafsluiting
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Aan het eind van deze les...
weet je wanneer je hoofdletters, punten, vraagtekens, uitroeptekens, komma's, aanhalingstekens en dubbele punten moet gebruiken.
kun je uitleggen waarom het gebruik van hoofdletters en interpunctie belangrijk is.
kun je van een geven zin herkennen en uitleggen hoe interpunctie de betekenis bepaald.
kun je zelfstandig een tekst schrijven waarin je hoofdletters en leestekens goed gebruikt.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom is goed gebruik van interpunctie volgens jou belangrijk?
Deze slide heeft geen instructies
Waarom interpunctie?
Leestekens en hoofdletters zijn ervoor om de lezer houvast te geven en verbeteren de leesbaarheid van de tekst.
Zonder interpunctie is een een stuk tekst niet leesbaar.
Leestekens worden ook gebruikt om aanwijzingen te geven over de uitspraak (intonatie) of de betekenis van een woord/zin.
Zelfs een relatief eenvoudige uiting kan enorm verwarrend worden zonder interpunctie; er zijn dan verschillende betekenissen mogelijk.
Deze slide heeft geen instructies
Doet niet zo gek Grietje zei Hans. Een rokje? Je bent toch mijn broertje en niet mijn zusje.
Begin van een zin
Gebruik een hoofdletter bij:
Het eerste woord van een zin.
Namen personen: De Vries, Jan, Annet
Namen van boeken, films, etc.: Lord of the Rings
Merknamen:Coca-Cola, Nike
Feestdagen: Kerst, Suikerfeest
Namen van volken: de Japanners
Historische gebeurtenissen: Tweede Wereldoorlog
Aardrijkskundige namen (steden, landen, provincies, rivieren, etc.): Harderwijk, Spanje, Overijssel, de Maas, de Alpen.
Hoofdletters worden gebruikt om een tekst structuur te geven en leesbaar te maken.
Ze markeren het begin van een zin of geven aan dat het om een naam/titel gaat.
Deze slide heeft geen instructies
Eind van de zin
Een punt, vraagteken of uitroepteken geeft het einde van een zin aan. Deze markering zorgt voor structuur en beter tekst begrip.
Wanneer gebruik je welk leesteken om het einde van een zin te markeren:
Punt - aan het einde van een gewone zin.
Uitroepteken - bij een waarschuwing, bevel of uitroep.
Vraagteken - als je een vraag stelt.
Let op! Schrijf aan het einde van een zin nooit meerdere vraagtekens of uitroeptekens.
Deze slide heeft geen instructies
Fouten met hoofdletters
In de volgende gevallen gebruik je geen hoofdletter:
Als de zin begint met een cijfer:
5 mei is het Bevrijdingsdag.
Dagen, maanden en seizoenen in de zin:
Op zaterdag 20 maart begon de lente.
Tijdperken:
In de middeleeuwen heerste de pest.Als een naam van een volk of lid van een volk niet meer verwijst naar het volk:
Bij de italiaan om de hoek kan je heerlijke lasagne krijgen.Bij zinnen die beginnen met 's of 't (de hoofdletter komt dan bij het eerste woord na de letter: 's Morgens, 't Plein).
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken fouten
Door email, sms en chat (digi-taal) is een groot deel van de communicatie informeler geworden en zie je dat veel schrijvers slordiger omgaan met interpunctie.
Door te weinig kennis van de regels doen veel mensen maar wat. Snel een leesteken plaatsen op gevoel ('zo staat het mooi'), in plaats van doelbewust een betekenis meegeven.
Door te weinig inzicht in de functies van leestekens.
Deze slide heeft geen instructies
Aanhalingstekens
Als iemand iets zegt, vraagt of roept (bij een citaat) gebruik je een dubbele punt en aanhalingstekens
Je mag zelf kiezen of je enkele (') of dubbele ('') aanhalingstekens gebruikt. Maar wees consistent in het gebruik (doe hetzelfde).
Als iets niet serieus bedoeld is / als het woord in de zin niet de normale betekenis heeft, zet je dat ook tussen aanhalingstekens.
Je kunt ook op andere manieren een citaat weergeven. Je gebruikt dan geen dubbele punt en geen extra hoofdletter. Wel gebruik je aanhalingstekens.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Komma (1)
De komma is bedoeld als een leespauze. Als je een pauze hoort in een zin, dan is dat de plek waar je een komma plaatst. De komma zorgt ervoor dat je de zin beter begrijpt.
Je gebruikt de komma op de volgende plekken:
Rustpunt in de zin. Daar waar je een duidelijke adempauze in de zin hoort, plaats je een komma. Dit is echter wel een lastig punt. Voor de een ligt het rustpunt in de zin op een andere plek dan voor de ander.
Tussen twee persoonsvormen in een samengestelde zin:
Nadat ik ’s ochtends uit bed kom, drink ik altijd eerst een kopje koffie.
Deze slide heeft geen instructies
Komma (2)
Tussen gelijkwaardige bijvoeglijke naamwoorden: Daarmee wordt bedoeld dat de bijvoeglijke naamwoorden onafhankelijk van elkaar een eigenschap van het daaropvolgende zelfstandig naamwoord benoemen:
Het lieve, schattige hondje.Bij een opsomming (behalve bij het woordje ‘en’):
Ik heb hoofdpijn, keelpijn en ik heb een loopneus.Rond een bijzin die meer vertelt over het onderwerp:
De kinderen, die allemaal erg moe waren, gingen vroeg naar bed.Voor voegwoorden als: omdat, hoewel, indien, maar en want:
Ik trek een vest aan, want ik heb het koud.Voor en/of na een aanspreking:
Sandra, wil jij iets drinken?
Wil jij iets drinken, Sandra?
Deze slide heeft geen instructies
Dubbele punt
Maak gebruik van een dubbele punt om een opsomming, een uitleg of een citaat in te leiden.
Mijn hobby’s zijn: koken, hardlopen en lezen.
Je kunt twee dingen doen: ruzie maken of negeren.
Sandra vroeg aan mij: “Zullen we vanavond samen naar de bioscoop gaan?”
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Aan het eind van deze les...
weet je wanneer je hoofdletters, punten, vraagtekens, uitroeptekens, komma's, aanhalingstekens en dubbele punten moet gebruiken.
kun je uitleggen waarom het gebruik van hoofdletters en interpunctie belangrijk is.
kun je van een geven zin herkennen en uitleggen hoe interpunctie de betekenis bepaald.
kun je zelfstandig een tekst schrijven waarin je hoofdletters en leestekens goed gebruikt.
Deze slide heeft geen instructies
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Deze slide heeft geen instructies
Stel 1 vraag over iets dat je deze les nog niet zo goed hebt begrepen / geef aan wat je nog lastig vindt.
Deze slide heeft geen instructies
Maken
Maak in het werkboekje 'zakelijke e-mail' opdracht 1 en opdracht 2.
Deze slide heeft geen instructies