Protestkunst

• newEditor

Protestkunst

Korte introductie van de les: aangeven dat de leerlingen bezig gaan met protest kunst.

De werken die te zien zijn op deze slide zijn gemaakt door Barbara Kruger en Banksy.

Disclaimer: om deze les te laten slagen is het van belang dat er een veilige leeromgeving is.

De opdracht

Jullie gaan bezig met het thema “onzekerheden”. Deze onzekerheden mogen over het uiterlijk gaan, maar het mogen ook andere onzekerheden zijn. Je gaat protest kunst maken in de vorm van een poster. De poster moet een positieve boodschap of statement hebben over jullie onzekerheden. De poster moet empowering zijn en mag niet beledigend zijn. Aan het einde van de lessenreeks worden jullie posters in de school opgehangen als positief protest. Hierna gaan jullie nog reflecteren aan de hand van een hand-out

Vereisten

• Je maakt drie schetsen en een poster

• De poster wordt analoog gemaakt

• In de poster wordt bewust gebruik gemaakt van kleur

• Er staat een pakkende tekst of statement op de poster. De tekst mag niet beledigend zijn

• De poster sluit aan bij het thema onzekerheden.

• Er mag geen grote loze ruimte zijn

• Je presenteert het werk door hem op te hangen op school

• Je reflecteerd op het proces a.d.h.v. de hand-out

De opdracht uitleggen aan de leerlingen en benoemen wat de vereisten zijn zodat leerlingen weten waar ze op beoordeeld gaan worden.

Eventueel met de leerlingen in gesprek over het thema “onzekerheden” mocht dit nodig zijn.

Vandaag: les 1

Vandaag krijgen jullie uitleg over protestkunst. We gaan in op wat protestkunst is en waarom men het maakt. Hierna gaan we in op twee kunstenaars die zich bezig houden met protestkunst. Als laatste gaan jullie vandaag bezig met het maken van drie schetsen voor jullie uiteindelijke project, het maken van een poster.

Benoemen waar de leerlingen mee bezig gaan tijdens deze les.

Les 1: leerdoelen

• Je kan je mening overbrengen in je poster door middel van tekst en vormgeving en laat dit zien in je eindwerk.

• Je weet wat protestkunst is en kan een kunstenaar benoemen die dit maakt, dit laat je zien tijdens de lessonup.

Leerdoelen benoemen zodat de leerlingen weten wat ze kunnen verwachten en waar ze op beoordeeld worden.

Onzekerheden bij jongeren

Onzekerheid onder jongeren is een groot probleem, versterkt door sociale media (constante vergelijking) en hoge prestatiedruk. Ze spiegelen zich onrealistisch vaak aan perfecte online levens, wat leidt tot twijfels over hun uiterlijk, studiekeuze en toekomst. Dit kan zware mentale klachten veroorzaken.

Inleiding over onzekerheid:

Korte uitleg over onzekerheden onder jongeren a.d.h.v. de dia.

Wat te doen voor een veilige sfeer:

- uitleggen dat het normaal is om je onzeker te voelen maar dat dit niet nodig is en dat iedereen mooi is zoals hij/zij is.

- benoemen dat leerlingen bij je mogen komen voor hulp of om te praten over hun onzekerheden.

Afspraken voor tijdens deze lessenreeks

• we laten iedereen in hun waarde

• We maken geen poster die beledigend is tegenover anderen

• We maken elkaar niet belachelijk

Afspraken voor een veilige sfeer in de klas gedurende deze lessenreeks benoemen.

Wat weet je al van protestkunst?

Korte introductievraag om er achter te komen wat de leerlingen al weten over protestkunst. Even nabespreken met de leerlingen.

Wat is protestkunst?

Leerlingen kijken een korte video over wat protestkunst is. In de volgende slide gaat de docent er nog verder op in met de leerlingen.

Wat is protestkunst? En welke vormen zijn er allemaal?

Informatie over protestkunst:

Protestkunst is een vorm van kunst die is gemaakt om sociale en politieke kwesties aan te pakken. Het omvat vaak publieke betrokkenheid en werkt nauw samen met gemeenschappen om bewustwording te creëren of verandering te stimuleren. Hoewel het elementen van performancekunst kan bevatten, is het niet beperkt tot deze vorm. Voorbeelden zijn het maken en verspreiden van sociale protestposters of het organiseren van gemeenschapsgerichte kunstprojecten die specifieke doelen benadrukken.

https://www.composition.gallery/NL/kunsttermen/wat-is-activistische-kunst/

Met de leerlingen in gesprek over de verschillende vormen van protestkunst:

- posters

- street art & graffiti

- performancekunst

- installatiekunst (locatiespecifiek)

- theater en muziek

Nog geen specifieke kunstenaars benoemen, dit komt in de volgende slides.

Welke kunstenaars ken je al die protestkunst maken?

Korte introductievraag om er achter te komen of de leerlingen al kunstenaars kennen die protestkunst maken. Even nabespreken met de leerlingen.

Barbara kruger

Informatie over Barbara Kruger:

Barbara Kruger’s werk spreekt ons direct aan. Door gebruik te maken van voornaamwoorden zoals “Ik”, “Jij” en “Wij” en gedurfde uitspraken, zet Kruger ons aan het denken over wat we zien en horen in de media en hoe deze boodschappen onze identiteit en de samenleving vormen. Over haar werk zegt Kruger: “Ik probeer werk te maken dat de verleidingen van wensen combineert met de kritische blik van beter weten.” Met beelden en teksten uit tijdschriften, televisie en kranten daagt Kruger ons al meer dan veertig jaar uit om na te denken over hoe we betekenis geven aan geloof, moraal en macht.

https://graphicmatters.nl/inspiratie-2/barbara-kruger/

Banksy

Informatie over Banksy:

Banksy gebruikt zijn kunst al lange tijd om zich uit te spreken tegen oorlog, onrecht en het falen van de machthebbers. Zijn werk verschijnt vaak op momenten dat de publieke aandacht het hardst nodig is – scherpe, visuele interventies die de ruis doorbreken en zelfgenoegzaamheid aanvechten.

https://www.myartbroker.com/artist-banksy/articles/banksy-anti-war-activism

Wat Banksy onderscheidt van andere street artists is zijn vermogen om complexe politieke en sociale boodschappen te verpakken in toegankelijke, vaak humoristische beelden. Zijn werk is een brug tussen de highbrow kunstwereld en de straat, tussen conceptuele kunst en populaire cultuur. Hij citeert kunsthistorische referenties – van Monet tot Warhol – maar plaatst ze in een hedendaagse, vaak sarcastische context.

https://degrootmeesters.com/blogs/achter-het-schilderij/banksy-en-moderne-kunst-rebellie-op-straat-en-canvas

En nu?

Zelfstandig bezig met het maken van je poster

Leerlingen laten weten waar ze mee bezig kunnen.

Wat weten jullie nog van de uitleg? Wat hebben jullie deze les geleerd?

Terugblik op de les:

Samen met de leerlingen terugblikken op de les a.d.h.v. de vragen “wat weten jullie nog van de uitleg” en “wat hebben jullie deze les geleerd”.

Vandaag: les 2

Vandaag beginnen we met een korte uitleg over hoe je collage’s moet maken. Ook gaan we kijken naar de vormgevingsaspecten en het gebruik van tekst in posters. Hierna gaan jullie bezig met het maken van jullie poster.

Benoemen waar de leerlingen vandaag mee bezig gaan.

Werken van Johanna Goodman, collage als middel van protestkunst.

Les 2: leerdoelen

• Je kan je mening overbrengen in je poster door middel van tekst en vormgeving en laat dit zien in je eindwerk.

• Je weet wat protestkunst is en laat dit zien in je eindwerk waarvoor je zelf protest kunst maakt.

• Je kan een analoge poster maken d.m.v. collage, tekenen, schilderen, etc. en laat dit zien in je eindwerk.

Leerdoelen benoemen zodat de leerlingen weten wat ze kunnen verwachten en waar ze op beoordeeld worden.

Wat weten jullie nog van de vorige les?

Samen met de leerlingen terugblikken op de vorige les.

Afspraken voor tijdens deze lessenreeks

• we laten iedereen in hun waarde

• We maken geen poster die beledigend is tegenover anderen

• We maken elkaar niet belachelijk

Afspraken voor een veilige sfeer in de klas gedurende deze lessenreeks benoemen.

Wat is collagekunst en hoe maak je het?

Collagekunst heeft zijn wortels in het begin van de 20e eeuw, toen kunstenaars zoals Pablo Picasso en Georges Braque experimenteerden met het breken van traditionele schildervormen. In hun werk werden stukjes krantenpapier, hout en stof geïntegreerd in schilderijen, wat een radicaal nieuwe manier van kijken naar kunst introduceerde. Deze methode gaf kunstenaars de vrijheid om te spelen met textuur, diepte en context op manieren die voorheen onmogelijk leken.

Rond dezelfde tijd ontstond in Duitsland en Zwitserland het Dadaïsme, een beweging die chaos en absurditeit omarmde. Dadaïstische kunstenaars zoals Hannah Höch maakten fotomontages die politieke en sociale kritiek uitdrukten, vaak met een ironische of surrealistische ondertoon. De kern van collagekunst — het combineren van ogenschijnlijk niet-passende elementen om een nieuwe betekenis te scheppen — werd hier duidelijk zichtbaar.

Korte uitleg over het ontstaan van collagekunst. Uitleggen wat op de dia staat.

Definitie van papieren collage, de techniek die de leerlingen gaan gebruiken.

Bron:

https://dekunstvangeluk.nl/wat-is-collagekunst/?srsltid=AfmBOorlNthU7Cp8HiAzgZGTn-8lt7RubRvnkfSWIsJQrrcVQmAChh1n

Vormgevingsaspecten collage’s

Compositie

Textuur

Kleur

Compositie: de manier waarop beeldelementen (zoals lijnen, vormen, kleuren en licht) worden geordend in een kunstwerk, foto of ontwerp. Het is een van de belangrijkste vormgevingsaspecten om de kijkrichting te bepalen, sfeer te creëren of de aandacht op een specifiek punt te vestigen

Textuur: het vormgevingsaspect dat gaat over de tastbare en visuele aard van een oppervlak. Het bepaalt hoe iets aanvoelt of eruitziet. In de vormgeving is het essentieel voor het creëren van realisme, sfeer en diepte

kleur: het vormgevingsaspect kleur is een van de belangrijkste visuele bouwstenen in de beeldende kunst en vormgeving. Het bepaalt de sfeer, trekt de aandacht en beïnvloedt de emotie van de kijker

Verschillende manieren om tekst te gebruiken in je collage

1. Informatief & Verhalend

2. Visueel Element

3. Sfeer & Emotie

4. Commentaar

Verdere verdieping: verschillende manieren van het gebruiken van tekst

Informatief & Verhalend: Korte woorden, citaten (quotes), datums of locaties om de context van de afbeeldingen eromheen te verduidelijken.

Visueel Element: Letters die geknipt zijn uit tijdschriften of kranten vormen zelf een grafisch patroon, structuur of achtergrond.

Sfeer & Emotie: Grote, handgeschreven of gedurfde woorden die de sfeer van het werk bepalen (bijvoorbeeld krachtige termen als 'vrijheid', 'chaos' of 'liefde').

Commentaar: Woorden of zinnen die in contrast staan met de afbeeldingen om een bepaalde boodschap, zoals sociaal of politiek commentaar, over te brengen.

Tekst in collage’s

Een tekst in een collage is een krachtige manier om je verhaal te versterken. Het voegt een extra laag betekenis toe aan je visuele elementen, helpt de kijker het thema te begrijpen, of fungeert zelf als esthetisch onderdeel van het kunstwerk

Inleiding:

korte uitleg over tekst in collage’s aan de hand van de tekst in de dia.

Hierna door naar volgende slide om er verder op in te gaan.

En nu?

Zelfstandig bezig met het maken van je poster

Leerlingen laten weten waar ze mee bezig kunnen.

Wat weten jullie nog van de uitleg? Wat hebben jullie deze les geleerd?

Terugblik op de les:

Samen met de leerlingen terugblikken op de les a.d.h.v. de vragen “wat weten jullie nog van de uitleg” en “wat hebben jullie deze les geleerd”.

Vandaag: les 3

Vandaag gaan jullie zelfstandig verder met het maken van de poster

Benoemen waar de leerlingen vandaag mee bezig gaan.

Les 3: leerdoelen

• Je kan je mening overbrengen in je poster door middel van tekst en vormgeving en laat dit zien in je eindwerk.

• Je weet wat protestkunst is en laat dit zien in je eindwerk waarvoor je zelf protestkunst maakt.

• Je kan een analoge poster maken d.m.v. collage, tekenen, schilderen, etc. en laat dit zien in je eindwerk.

Leerdoelen benoemen zodat de leerlingen weten wat ze kunnen verwachten en waar ze op beoordeeld worden.

Wat weten jullie nog van de vorige les?

Samen met de leerlingen terugblikken op de vorige les.

Afspraken voor tijdens deze lessenreeks

• we laten iedereen in hun waarde

• We maken geen poster die beledigend is tegenover anderen

• We maken elkaar niet belachelijk

Afspraken voor een veilige sfeer in de klas gedurende deze lessenreeks benoemen.

Afspraken voor tijdens deze lessenreeks

• we laten iedereen in hun waarde

• We maken geen poster die beledigend is tegenover anderen

• We maken elkaar niet belachelijk

En nu?

Zelfstandig bezig met het maken van je poster

Leerlingen laten weten waar ze mee bezig kunnen.

Hoe ging het zelfstandig werken?

Samen met de leerlingen terugblikken op hoe de les ging?

Vandaag: les 4

Vandaag gaan jullie zelfstandig verder met het maken van de poster

Benoemen waar de leerlingen vandaag mee bezig gaan.

Les 4: leerdoelen

• Je kan je mening overbrengen in je poster door middel van tekst en vormgeving en laat dit zien in je eindwerk.

• je weet wat protestkunst is en laat dit zien in je eindwerk waarvoor je zelf protestkunst maakt.

• Je kan een analoge poster maken d.m.v. collage, tekenen, schilderen, etc. en laat dit zien in je eindwerk.

Leerdoelen benoemen zodat de leerlingen weten wat ze kunnen verwachten en waar ze op beoordeeld worden.

Afspraken voor tijdens deze lessenreeks

• we laten iedereen in hun waarde

• We maken geen poster die beledigend is tegenover anderen

• We maken elkaar niet belachelijk

Afspraken voor een veilige sfeer in de klas gedurende deze lessenreeks benoemen.

En nu?

Zelfstandig bezig met het maken van je poster

Leerlingen laten weten waar ze mee bezig kunnen.

Hoe ging het zelfstandig werken?

Samen met de leerlingen terugblikken op hoe de les ging?

Vandaag: les 5

Vandaag gaan jullie je posters ophangen in de school. Na het ophangen van je poster ga je observeren hoe mensen op je poster reageren. Na het observeren krijg je de tijd om het reflectieformulier in te vullen.

Benoemen waar de leerlingen vandaag mee bezig gaan.

Les 5: leerdoelen

• Je kan je mening overbrengen in je poster door middel van tekst en vormgeving en laat dit zien in je eindwerk.

• Je weet wat protestkunst is en laat dit zien in je eindwerk waarvoor je zelf protestkunst maakt.

• De leerlingen weten welk effect hun eindwerk heeft op de omgeving en reflecteren hierop. Dit laten ze zien in de hand-out.

Leerdoelen benoemen zodat de leerlingen weten wat ze kunnen verwachten en waar ze op beoordeeld worden.

Afspraken voor tijdens deze lessenreeks

• we laten iedereen in hun waarde

• We maken geen poster die beledigend is tegenover anderen

• We maken elkaar niet belachelijk

Afspraken voor een veilige sfeer in de klas gedurende deze lessenreeks benoemen.

En nu?

• je poster ophangen in de school

• Observeren hoe mensen reageren op je poster

• Reflecteren aan de hand van de hand-out

Leerlingen laten weten waar ze mee bezig kunnen.

Hoe hebben jullie deze lessenreeks ervaren?

Samen met de leerlingen reflecteren op de afgelopen vijf lessen binnen de lessenreeks.

Hebben jullie nog feedback? Wat had anders gemoeten?

Samen met de leerlingen reflecteren op de afgelopen vijf lessen binnen de lessenreeks.

Vonden jullie het onderwerp “protestkunst” interessant? Hoe vonden jullie het om je werk in de openbare ruimte te hangen?

Samen met de leerlingen reflecteren op de afgelopen vijf lessen binnen de lessenreeks.

Einde van de lessenreeks