2.3 Onafhankelijke rechtspraak

1 / 38
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMaatschappijleerMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 38 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

2.3 Onafhankelijke rechtspraak

lesboek bladzijdes 34 t/m 37

Leerdoelen 

  • Je kunt uitleggen waarom rechtspraak in een rechtsstaat onafhankelijk en onpartijdig moet zijn

  • Je kunt uitleggen hoe de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van rechters wordt gegarandeerd

  • Je kunt de drie rechtsgebieden onderscheiden en het verschil uitleggen tussen burgerlijk recht en bestuursrecht

  • Je kunt verklaren waarom in een aantal gevallen mediation of een kort geding wordt ingezet

De rechter 

De rechter (1)

  • Onafhankelijk 
    Niet afhankelijk van regering of parlement 

  • Voor het leven benoemd (70 jaar)
    In uitzonderlijke gevallen kunnen zij door de Hoge Raad worden ontslagen

  • Een rechter kan dus ook niet door politici ontslagen worden als een vonnis hen niet bevalt 

  • Vastgesteld salaris --> niet over onderhandelen

De rechter (2)

  • Onpartijdig 
    Politieke meningen of achtergrond mogen geen rol spelen in de uitspraken  

De rechter (3)

  • Wraking

  • Wanneer je twijfelt aan onpartijdigheid en/of onafhankelijkheid 

De rechter (4)

  • Onafhankelijkheid, onpartijdigheid en wraking


  • Rechtsbescherming 

Stel dat een agent iemand een boete geeft voor het eten van een ijsje op straat, terwijl er in geen enkele wet staat dat dit verboden is. Waarom is dit in een rechtsstaat niet toegestaan?

A

Omdat dit in strijd is met sociale grondrechten

B

Omdat rechters in Nederland niet onafhankelijk zijn

C

Omdat dit in strijd is met het legaliteitsbeginsel

D

Omdat de uitvoerende macht hier wetten maakt

Stel dat een opsporingsambtenaar iemand een boete geeft voor het eten van een ijsje op straat, terwijl er in geen enkele wet staat dat dit verboden is. Over welk onderdeel van het legaliteitsbeginsel gaat dit?

A

Strafbaarheid

B

Strafmaat

C

Ne bis in idem-regel

D


Wat is een belangrijk kenmerk van sociale grondrechten?

A

Ze beschermen burgers tegen directe overheidsbemoeienis

B

Ze leggen de overheid een zorgplicht op om actief voorzieningen te treffen voor burgers

C

Je kunt als burger bij de rechter altijd direct afdwingen dat de overheid een huis voor je bouwt

D

Ze staan niet in de Nederlandse Grondwet vermeld

1: Lees LB par.2.3 blz.34-37

2: Maak het lesformulier met de Casussen.

3: Maak in de digitale methode vraag 1, 2 en 3.

4: Klaar?: Werk de begrippen en leerdoelen van par.2.1, 2.2 en 2.3 uit in je notitieschrift. (Zie lesformulier welke je hiervoor hebt gekregen.)

Rechtsgebieden 

1

Strafrecht

  • Opsporing en berechting van strafbare feiten (2.4 t/m 2.6) 

  • De rechter beoordeelt of iets strafbaar is en of verdachte hiervoor gestraft moet worden

2

Bestuursrecht

  • Burger vs. overheid 

  • Besluiten van de overheid  

  • Bijvoorbeeld: vergunningen, belastingen, uitkeringen, visum 

3

Burgerlijk recht

  • Ook wel privaatrecht of civiel recht genoemd  

  • Burger vs. burger 

  • Verenigingen/ bedrijven

Rechtszaak in een korte tijd 

Kort geding (1)

  • Burgerlijk recht 

  • Snel regelen, want spoedeisend belang

  • Bijvoorbeeld:  staking voorkomen, publicatie voorkomen, uitbetalen van loon 

Kort geding (2)

  • Rechter doet een voorlopige uitspraak

  • In een bodemprocedure komt een definitieve uitspraak  --> niet vaak gestart 

Mediation

  • Conflict oplossen via een bemiddelaar (mediator)

  • Opgelost? Dan geen uitspraak van de rechter nodig  

  • Bijvoorbeeld bij een echtscheiding of een arbeidsconflict 

Werkblad Juridisch adviesbureau

Leerdoelen 

  • Je kunt uitleggen waarom rechtspraak in een rechtsstaat onafhankelijk en onpartijdig moet zijn

  • Je kunt uitleggen hoe de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van rechters wordt gegarandeerd

  • Je kunt de drie rechtsgebieden onderscheiden en het verschil uitleggen tussen burgerlijk recht en bestuursrecht

  • Je kunt verklaren waarom in een aantal gevallen mediation of een kort geding wordt ingezet

Bij welk rechtsgebied horen de volgende situaties?

Erik is het niet eens met de hoogte van zijn studiefinanciering en maakt bezwaar tegen de beslissing van DUO

A

Strafrecht

B

Bestuursrecht

C

Burgerlijk recht

D


Mark wordt op heterdaad betrapt bij het stelen van een merkjas in de winkel. Hij wordt voor de rechter gedaagd (door de officier van justitie)

A

Strafrecht

B

Bestuursrecht

C

Burgerlijk recht

D


Een supermarkt eist dat een leverancier alsnog de afgesproken partij frisdrank levert zoals in het contract staat

A

Strafrecht

B

Bestuursrecht

C

Burgerlijk recht

D


Youssef wil een uitbouw aan zijn huis maken, maar de gemeente weigert de benodigde omgevingsvergunning te verlenen

A

Strafrecht

B

Bestuursrecht

C

Burgerlijk recht

D


1: Maak par.2.1 en par.2.2 in de digitale methode af.
2: Lees LB par.2.3 blz.34-37

3: Maak in de digitale methode par.2.3 vraag 1 t/m 7.

4: Klaar?: Laat het de docent weten.