Literaire bouwstenen
Literaire bouwstenen
Woordenlijst
Fictie: Verzonnen verhalen, vaak met een specifiek thema zoals liefde of misdaad, en een duidelijk begin en einde.
Personage: figuur in een verhaal met bepaalde eigenschappen en kenmerken.
Hoofdpersonage: Belangrijkste personage in een verhaal, vaak met een 'rond' karakter en complexe eigenschappen.
Rond karakter: complex personage met innerlijke diepgang en ontwikkeling.
Bijfiguur: personage dat een ondersteunende rol speelt in het verhaal, vaak met een vlak karakter.
Tegenstander: personage dat de hoofdpersoon tegenwerkt in het verhaal.
Stereotypes: personages met voorspelbare en eenvoudige eigenschappen.
Vlak karakter: Een personage met weinig ontwikkeling of diepgang, vaak een stereotype.
Woordenlijst
Ik-perspectief: Verhaal verteld vanuit de eerste persoon, waardoor de lezer de ik-persoon goed leert kennen.
Personaal perspectief: Verhaal gezien door de ogen van één personage, geschreven in de hij- of zij-vorm.
Alwetend perspectief: Verhaal verteld door iemand die alles weet over alle personages, inclusief hun gedachten en gevoelens.
Meervoudig perspectief: gebruik van verschillende vertelperspectieven door het verhaal heen.
Woordenlijst
Spanningsboog: Periode tussen het begin en het einde van de spanning in een verhaal.
Tijdsonderbrekingen: Onderbrekingen in de normale tijdsvolgorde, zoals flashbacks of flashforwards
Flashforward: vooruitblik in het verhaal naar gebeurtenissen die in de toekomst zullen plaatsvinden.
Flashback: terugblik in het verhaal naar gebeurtenissen die eerder hebben plaatsgevonden.
Woordenlijst
Vertelde tijd: de tijdsperiode waarin de gebeurtenissen van het verhaal zich afspelen.
Verteltijd: de tijd die nodig is om het verhaal te lezen of te vertellen.
Chronologisch: Volgorde van gebeurtenissen zoals ze in de tijd plaatsvinden, van vroeger naar nu.
Niet-chronologisch: Gebeurtenissen worden niet in de volgorde van tijd verteld; er kunnen tijdsprongen zijn.
Woordenlijst
Historische tijd: de tijdsperiode waarin het verhaal zich afspeelt, zoals de middeleeuwen of de toekomst.
Ab ovo: een verhaal beginnen bij het begin, vanaf het ontstaan van de gebeurtenissen.
In medias res: verhaal beginnen middenin de actie of gebeurtenissen zonder inleiding.
Post rem: verhaal beginnen met wat als laatste is gebeurd, daarna terug in de tijd.
Woordenlijst
Ruimte: de omgeving en sfeer waarin het verhaal zich afspeelt.
Plaats de termen bij de juiste rubriek
TIJD
PERSONAGES
VERTELPERSPECTIEF
vlak
flashback
rond
alwetend
personeel
chronologisch
Literaire bouwstenen
Welk soort vertelperspectief is dit? Het was nog donker, toen in de vroege morgen van de tweeëntwintigste december 1946 in onze stad, op de eerste verdieping van het huis Schilderskade 66, de held van deze geschiedenis, Frits van Egters, ontwaakte (Uit: De avonden - Gerard Reve)
Personele verteller
Alwetende verteller
Belevende ik
Meervoudig perspectief
Welk vertelperspectief herken je in dit fragment? Het was in het begin van de jaren zeventig dat ik voor het eerst in Parijs kwam. Ik wist nog niet dat het voor altijd mijn leven zou veranderen. Parijs in de negentiende eeuw was een stad vol leven, een stad in ontwikkeling. Toen ik aankwam in het gasthuis, werd ik begroet door de hospita. 'Dank u', zei ik haar, en ik nam mijn hoed af.
Vertellende ik
Alwetend vertelperspectief
Belevende ik
Personeel vertelperspectief
In een verhaal wordt beschreven wat er gedurende één nacht gebeurt. Dit noemen we...
tijdsversnelling
tijdvertraging
verteltijd
vertelde tijd
Wat is de verteltijd van een verhaal?
Thriller, sprookje, griezelverhaal en komedie zijn voorbeelden van...
recensies.
genres.
thema's.
scènes.
Wat is het verschil tussen 'ik-verhaal' en 'hij/zij-verhaal'?
Bedenk nu zelf een voorbeeld van een realistisch verhaal en van een niet-realistisch verhaal.
Heb je nog vragen over deze leerstof?