Meer dan lezen
Herhalen par. 1 t/m 3
Meer dan lezen
Herhalen par. 1 t/m 3
Tekstverbanden en signaalwoorden
Wat zijn tekstverbanden en signaalwoorden ook alweer? Wanneer gebruik je ze / kom je ze tegen?
Deze tekstverbanden weet ik nog:
Donderdag 19 september
Lezen (5-10 min.)
Herhalen v1: 'Meer dan lezen' cursus 1 par. 1 (online)
Samen: lezen tekst 1
M. opdracht 1 t/m 3 (online)
Vrijdag 19 september
Lezen (5-10 min.)
Uitleg boekopdracht 1 - 9 oktober
Uitleg tekstverbanden en signaalwoorden
Begrepen?
Aan de slag: m. opdracht 2, 3, blz. 11
Lesdoelen
Aan het einde van de les weet je wat een tekstverband is.
Aan het einde van de les weet je wat signaalwoorden zijn.
Aan het einde van de les ken je de signaalwoorden bij de tekstverbanden.
Tekstverbanden en signaalwoorden
Zinnen staan in een tekst altijd met elkaar in verband.
Zinnen die bij elkaar horen, vormen samen een alinea. Ook alinea's kunnen bij elkaar horen en vormen dan samen een deelonderwerp. Tussen alinea's onderling zitten bepaalde verbanden die je vaak kan herkennen aan signaalwoorden.
Het herkennen van deze signaalwoorden helpt je bij het begrijpen van een tekst.
Tekstverbanden
Tussen woorden, zinnen en alinea's bestaat een verband. Dit noemen we een tekstverband.
Zonder tekstverbanden is je tekst niet 'stevig'.
Toelichtend tekstverband
Dit verband komt heel vaak voor, meestal als er voorbeelden worden gegeven.
Signaalwoorden: bijvoorbeeld, zoals, zo, ter illustratie.
Bijvoorbeeld:
Ik heb op school heel veel vakken, zoals aardrijkskunde, geschiedenis en Frans.
Opsommend tekstverband
Noemt twee of meer tekstdelen in volgorde.
Bijvoorbeeld:
De leerlingen werken hard voor het vak Nederlands. Ten eerste zijn ze allemaal stil, bovendien schrijven ze allemaal mee en ten slotte hebben ze allemaal hun huiswerk gemaakt.
Concluderend tekstverband
Bij een concluderend tekstverband trekt de auteur een conclusie uit informatie die eerder in de tekst is gegeven. Het staat vaak aan het einde van een tekst.
Bijvoorbeeld:
Dus het is een goed idee om tekstverbanden en signaalwoorden te leren.
Chronologisch(Tijdsvolgorde) tekstverband
Geeft de volgorde aan waarin gebeurtenissen plaatsvinden.
Bijvoorbeeld:
Eerst gingen de leerlingen in stilte aan het werk. Daarna gingen ze zachtjes fluisteren. Ten slotte waren ze allemaal hardop aan het praten.
Tegenstellend tekstverband
Geeft aan welke tekstdelen een tegenstelling vormen.
Bijvoorbeeld:
Tekstverbanden zijn erg moeilijk, maar het wordt makkelijker als je erg je best doet.
Maandag 22 september
Lezen (5-10 min.)
Terugblik vorige les
M. opdracht 5 en 6, blz. 13 en 14
Wat is een tegenstellend verband?
Het regent buiten, maar ik wil toch gaan wandelen.
Om die reden is hij mijn minst favoriete docent.
Voor mijn opstel zal ik vast wel een voldoende halen, mits ik de signaalwoorden goed gebruik.
Niemand heeft zijn huiswerk gemaakt, dus de docent moet de deadline voor het opstel maar even uitstellen.
Hoe kan je een chronologisch tekstverband herkennen?
Door signaalwoorden te herkennen zoals 'eerst', 'toen', 'daarna'
Door te letten op de letterlijke betekenis van de tekst
Door te letten op de mening van de schrijver
Door te letten op de emoties van de hoofdpersoon
Welk tekstverband wordt gebruikt in een tekstfragment dat verschillende aspecten van een onderwerp benoemt?
Chronologisch verband
Tegenstellend verband
Opsommend verband
Concluderend verband
Op welk tekstverband wijzen de signaalwoorden 'maar', 'toch' en 'echter'?
opsomming
tegenstelling
reden
conclusie
Signaalwoorden
van toelichting
Signaalwoorden van opsomming
Signaalwoorden van tegenstelling
Signaalwoorden van tijdsvolgorde
Signaalwoorden van conclusie
dus
vervolgens
echter
ten tweede
bijvoorbeeld
zoals
vervolgens
maar
daarentegen
ook
Welke twee signaalwoorden zitten er in zin 2?
ze - aan
aan - met
toen - haal
eerst - toen
Om welk tekstverband gaat het in zin 2?
chronologische volgorde
opsomming
tegenstelling
conclusie
Tekstverband = toelichting
Tekstverband = opsomming
Tekstverband = tegenstelling
ook
bijvoorbeeld
zo
maar
Lesdoelen
Aan het einde van de les weet je wat een tekstverband is.
Aan het einde van de les weet je wat signaalwoorden zijn.
Aan het einde van de les ken je de signaalwoorden bij de tekstverbanden.
Donderdag 26 september
Lezen (5-10 min.)
Verder met opdracht 5 en 6, blz. 13 en 14
Klaar? M. opdracht 7 en 8
Vrijdag 26 september
Lezen (5-10 min.)
Zelfstandig: nakijken opdrachten paragraaf 2
Uitleg tekstverbanden en signaalwoorden
M. opdracht 1, blz. 18 (huiswerkcontrole tijdens werken)
Tekstverbanden
en signaalwoorden
(2)
DOEL-MIDDEL VERBAND
Een doel-middel verband geeft aan welk middel wordt gebruikt om een bepaald doel te bereiken.
signaalwoorden: opdat, met behulp van, om te, door middel van, aan de hand van, zodat.
DOEL-MIDDEL VERBAND
voorbeeld:
Om op tijd te komen, moet ik echt opschieten.
OORZAKELIJK VERBAND
Een oorzakelijk verband laat zien waardoor iets gebeurt (waarop je niet altijd invloed hebt).
signaalwoorden: als gevolg van, daardoor, dankzij, dat komt door, doordat, dus, het gevolg is, vanwege, waardoor, zodat
OORZAKELIJK VERBAND
voorbeeld:
Er brak brand uit in het stadion, waardoor de wedstrijd niet door kon gaan.
REDENGEVEND VERBAND
Een redengevend verband geeft aan waarom iemand iets doet of vindt.
signaalwoorden: daarom,dankzij,de reden hiervoor is, dus, immers, namelijk, omdat, want.
REDENGEVEND VERBAND
voorbeeld:
Ik vind leesvaardigheid altijd saai, omdat ik veel teksten moet lezen.
TOEGEVEND VERBAND
Een toegevend verband geeft een andere kant van de zaak aan.
signaalwoorden: alhoewel, desondanks, niettemin, ofschoon, ook al, weliswaar, zij het (dat)
TOEGEVEND VERBAND
Welk signaalwoord?
Jan is goed in werkwoordspelling. Desondanks heeft hij de laatste toets niet goed gemaakt.
VERGELIJKEND VERBAND
Een vergelijkend verband laat een overeenkomst of verschil zien.
signaalwoorden: evenals, in vergelijking met, (even/net (zo)....als, zoals-ook de vergrotende trap: meer/groter/beter enzovoort dan
VERGELIJKEND VERBAND
Welk signaalwoord?
In vergelijking met de jeugd van nu had men vroeger veel minder afleiding.
VOORWAARDELIJK VERBAND
Een voorwaardelijk verband maakt duidelijk onder welke voorwaarden iets gebeurt..
signaalwoorden: als (...dan), in het geval (dat), indien, mits, tenzij, wanneer
VOORWAARDELIJK VERBAND
Welk signaalwoord?
Als je nu meteen vertrekt, kun je nog op tijd komen voor het concert.
In twee- of drietallen
1. Schrijf een zin in je schrift met een doel-middel tekstverband
2. Schrijf een zin in je schrift met een toegevend tekstverband
3. Schrijf een zin in je schrift met een tegenstellend tekstverband
4. Schrijf een zin in je schrift met een oorzakelijk tekstverband
5. Schrijf een zin in je schrift met een voorwaardelijk tekstverband
Na 5 minuten ga je je zinnen uitwisselen met je buurman of buurvrouw.
minute
second
Huiswerk/maken
Tekstverbanden signaalwoorden (2): opdracht 1, blz. 18
Maandag 29 september
Lezen (5-10 min.)
Bespreken opdracht 1, blz. 18
Toets bespreken
M. opdracht 3 t/m 5, blz. 20 en 21
Donderdag 2 oktober
Lezen (5-10 min.)
Even checken...
M. opdracht 6 (helemaal voor reguliere vwo-leerlingen), opdracht 7 voor top-leerlingen), blz. 22
Welke zin bevat een middel-doelverband?
We hebben eerst een taart gebakken en daarna buiten gespeeld.
Om er voor te zorgen dat iedereen er bij kan zijn, houden we het feest op zaterdag.
Gisteren was ik heel erg moe, daarom heb ik tot 12:00 uur uitgeslapen.
Deze kerstvakantie ben ik naar Duitsland geweest. We hebben veel gegeten en gewandeld. Kortom, het was de beste kerstvakantie ooit!
Welke zin bevat een vergelijkend verband?
Ik wil net als mijn vader later piloot worden!
Morgen ben ik jarig en ga ik zwemmen . Daarna gaan we frietjes eten.
Ik heb geen zin in het weekend, want ik moet huiswerk maken.
Ik ben eet vegetarisch, omdat ik een dierenvriend ben.
Welk tekstverband herken je? 'Kortom, dit was de herhaling over tekstverbanden en signaalwoorden.'
Doel-middelverband
Vergelijkend verband
Samenvattend verband
Concluderend verband
Wat is een voorbeeld van een verband oorzaak-gevolg ?
De kat sprong uit het raam, waarna hij op vier poten landde en meteen wegrende.
In het weekend maak ik nooit huiswerk. Ik doe dan alleen leuke dingen, zoals afspreken met vrienden, gamen en boeken lezen.
Vroeger hield ik niet van spruitjes, maar intussen ben ik er dol op.
Doordat het regende, werd de straat glad.
Hoe kan je een chronologisch tekstverband herkennen?
Door signaalwoorden te herkennen zoals 'eerst', 'toen', 'daarna'
Door te letten op de letterlijke betekenis van de tekst
Door te letten op de mening van de schrijver
Door te letten op de emoties van de hoofdpersoon
Welk tekstverband wordt gebruikt in een tekstfragment dat verschillende aspecten van een onderwerp benoemt?
Vergelijkend verband
Tegenstellend verband
Opsommend verband
Concluderend verband
In welke zin wijzen de signaalwoorden op een chronologisch tekstverband?
Ik wil langskomen. Ik heb echter geen tijd.
Eerst ga ik sporten, daarna kom ik langs.
Ik heb tijd om langs te komen en ook veel zin.
Ik kom langs, omdat ik daar veel zin in heb.
Wij gaan morgen naar het museum, mits het mooi weer is. Wat is de voorwaarde?
naar het museum
mooi weer
Op welk tekstverband wijzen de signaalwoorden 'daardoor' en 'zodat'?
oorzaak-gevolg
opsomming
conclusie
tegenstelling
Wat is de oorzaak? Ten gevolge van een kortsluiting ontstond brand in het oude kantoorpand.
Er was kortsluiting.
Er ontstond brand in het oude kantoorpand.
Welk signaalwoord hoort bij het zinsverband CONCLUSIE?
zodat
alles overziend
met dat doel
daarentegen
Maak zelf een zin van minimaal acht woorden met een doel-middelverband. Gebruik het schema op blz. 18.
Je hebt een goed cijfer nodig om over te gaan.
Voorwaardelijk
Middel-doel
Welk signaalwoord geeft een voorwaardelijk verband aan?
mits
daartoe
toch
te wijten aan
Als jij alles voor mij inpakt, koop ik iets lekkers voor onderweg.
voorbeeld
reden
voorwaarde
Omdat het klimaat snel verandert, gaat het waterschap de dijken in een hoog tempo ophogen.
voorbeeld
reden
voorwaarde
Welk verband herken je in de volgende zin? Ik trok de hele dag met de kinderen op, hoewel ik eigenlijk doodmoe was.
oorzakelijk
redengevend
toegevend
voorwaardelijk
Je mag die wietplanten alleen hebben als je geen lamp gebruikt
toelichtend
doel-middel
voorwaarde
toegevend
Van welk tekstverband is er sprake? Als het in het weekend goed weer wordt, gaan we een stuk wandelen.
doel-middel
samenvattend
voorwaardelijk
toegevend
Welk verband vind je in de volgende zin? Vergeleken met vorig jaar zijn de temperaturen in de Alpen nu een stuk hoger.
toegevend
redengevend
oorzakelijk
vergelijkend
Een ... geeft een andere kant van de zaak aan.
voorwaardelijk verband
doel-middelverband
toegevend verband
redengevend verband
We moeten dringend nog eens bij oma op bezoek. Ze zit ... helemaal alleen in het zorgcentrum.
uiteindelijk
eindelijk
tot slot / ten slotte
tenslotte
Vrijdag 3 oktober
Lezen (5-10 min.)
Gezamenlijk fragment opdracht 8 bekijken
Daarna: m. opdracht 8, blz. 22 en opdracht 9, blz. 23
Klaar? Controleer je antwoorden in SOM
Maandag 6 oktober
Lezen (5-10 min.)
Alle opdrachten van meer dan lezen par. 3 af?
Controleer je antwoorden met antwoordenblad in SOM
Bespreken valkuilen toets
M. oefentoets: Meer dan lezen cursus 1 --> snel naar --> oefentoetsen --> oefentoets par. 2
Dinsdag 8 oktober
Lezen (5-10 min.)
Bespreken oefentoets
M. online oefeningen
Maandag 20 oktober
Lezen (5-10 min.)
M. oefentoets: Meer dan lezen cursus 1 --> snel naar --> oefentoetsen --> oefentoets par. 2
Onder de 70%? Opnieuw maken
Boven de 70%? Ga naar oefentoets par. 3